5еЁг;э+?;гг
tß.uHs JJ£L -ь.я***9-4
'
i
' '
• 1
* .
\
Societ с
шшш натож&жіютж
fcc fllostou.
Томе XX.
ANNÉE im.
N* III.
jfttnöftm s
IMPRIMERIE SEMEN.
4847.
/fyi
■t.Zo
/Hfrv. S'</
ПЕЧАТАТЬ ПОЗВОЛЯЕТСЯ
съ тѣмъ , чтобы по отпечатаны представлено было въ Цснсурный Комитетъ узаконенное число экземпляровъ Москва, Сентября -15-го дня, 1847 года.
Цснсоръ и Кавалеръ И. Снегирсвъ.
1
ет BY "‘НЕ AMERICA* MUSEUM OF NATuKhl »„„.vaI
libRaki
NEW YORK
pOTANlCAL
garden
FLORA ВАІШШІ DA1I11RIÜ
S E U
DESCRIPTIO PLANTARUM
IN REGIONIBUS CIS ET TRANSBAICALENSIBUS ATQUE IN DAHURIA SPONTE NASCENTIUM
Auctore NicolA.0 Turczaninow.
(Continuatio v. Bull. 184G. P. II. pag. 135.)
Subtribus 1У. GNÂPIIALIEÆ Less. syn. 269.
DC. prodr. VI. p. 149. — Inuleæ Gnaphalieæ Cass.
Capitula bomo-seu hctcrogama , mulli-pauci-rarius uuillora. Corollæ tubulosæ 5 dentatæ, llorura foemi- neorum filiformes, rarissime ligulatæ. Autberæ cauda- tæ. Stylus florum hermaphroditorum ramis exappen- diculatis, masculorum sæpius indivisus. Achænia sæ- pius pappo piloso vel setaceo coronata, rarissime cal- va. Folia ( exceptis paucis ) alterna. DC. l. с.
№ UI. 1847. 1
4
Divisio I. II ELI СП BY S EÆ Less. syn. 272.
DC. pro clr. VI. p. 1Ö7.
Capitula in glomerulum involucro generali cinctum non aggregata, multi-seu pauciflora. Receptaculum epa- leaceum, nudum aut fimbrilliferum. Flores aut omnes hermaphroditi tubulosi ( nec masculi ) aut laterales foeminei neutrive tubulosi seu rarissime figulati. DC. p. 157.
195. GNAPHALIUM D. Don trans. Wern. soc. 4. p. 563.
DC. prodr. VI. p. 221. — Endl. gen. n. 2756. — Gnaphalii subgenera Less. syn. 32S. — Gnaphalii spp. Linn.
Capitulum multiflorum lieterogamiun, floribus tubu- losis, radii pluriserialibus foemineis tenuissimis , disci hermaphroditis. Involucrum ovatum , disco sæpius æcpiale, squamis imbricatis adpressis subliyalinis. Re- ceptaculum planum, omnino nudum. Antheræ basi biselæ. Acliænia teretia aut teretiuscula subpapillosa. Pappus uniserialis , setis disci et radii filiformibus vix scabridis. — TTerbæ sæpius plus minus lanalæ vel tomentosæ. Folia sessilia aut decurrentia, sæpius mol- lia. Capitula sæpius disposita in glomerulos , nunc terminales, nunc axillares, fasciculatos, corymbosos , spicatos ve. Involucri squamæ albidæ, rufæ, purpurea? aut flavæ. DC. l. с.
Axanthina: involucri squamis albidis, rufis, seu p и rp urascentibus.
630. Gnaphalium uliginosum Linn.
Gn. caule herbaceo, dilfuse ramoso lanato ; foliis li-
5
neari-lanceolatis linearibusve, praesertim floralibus subtornentosis ; capitulis in glomerulos subglobosos terminales, foliis stipatos congestis ; involucri squa- mis oblongis, subscariosis , rufo-fuscis , obtusiuscu- lis ; acliæniis lœvissimis DC. ibid. p. 230.
G. uliginosum Linn. sp. 1200 — Spreng, syst. veg. III. p. 481. — Ledeb Jl. Alt. IF. p. 57. — Koch syn. ß. Germ, p. 364.
Gnaphalium caule ramoso diffuso, floribus confertis termi- natricibus. Grnel. /I. Sib. II. p. 105. n. 87.
In paludosis prope Irculiam, ad rivulum Uschakowka, in Oahutia ad fl. Czikoi in trausbaicalensibus legi. In om- nibus achænia teretiuscula glabra, sed papillis minutis adspcrsa. Floret Julio. Q.
631. Gnaphaliom svlvaticom Linn.
Gn. caule simplici virgato spicato ; foliis radicalibus lanceolalis ( uninerviis ), caulinis sensim decresceu- tibus, superioribus linearibus, omnibus aculis basin versus attenuatis, subtus albo-tomentosis, supra de- nique glabrescentibus ; foliolis involucri extimis ca- pitulo triplo brevioribus Koch syn. ß. Germ. p.
363.
G. sylvaticum Linn. sp. 1210 — Spreng, syst. veg. Ill’, p.. 479. ( exci. syn. ).
G. sylvaticum « rectum fVahlenh . Jl. Lapp . n. ff8(>. — Gaud. jl. Helv. p. 243. — DC. prodr. FI. p. 232.
G. sylvaticum ß macrostachys Ledeb. Jl. Alt. IF. p. 57.
G. rectum Smith jl. Brit. II. p. 870,- MB. ß. Taur. Cauc. II. p. 300. et III. p. 568 — Turcz. eat. pl. Baic. Dak. n. 639.
(i
Gnaphalium foliis sparsis per caulem simplicissimum. Gmel. fl. Sib. II. p. 106. n 88. ( verosimiliter cum G. Norve- gico conjunctum ).
A G. Norvegico Gunn. ( G. r e c to ß fuscato Wahlenh . ) distinguitur foliis supra denique denudatis, decrescentibus, radicalibus uninerviis et involucri squa- mis pallidioribus. Notandum plantam nostram tantum- modo in alpinis et subalpinis fuisse repertam.
In alpe Chamar et prope stationem Rruglaja parce pro- venit. Floret Julio.
Divisio II. ANTENNARIEÆ Less. syn. 363.
DC. prodr. VI. p. 264.
Capitula in glomerulum non aggregata multiflora , dioica aut subdioica seu monoica , floribus masculis stylum simplicissimum apicecpte clavato truncatum ge- rentibus. Receptaculum epaleaceum aut margine tan- tum paleaceum. DC. I. c.
196. ANTENNARIA R. Rr. comp. ( 1817) p. 122.
Less. syn. 363. — DC. prodr. FI. p. 269. — End!.
gen. n. 2767.- — Antennariœ spp. Gœrtn. fr. II. p. 410. t. CLXV1I. f. 3.
Capitula multiflora dioica aut subdioica. Recepta- culum convexum alveolatum. Involucri squainæ im- bricatae apice coloratae aut subscariosae. Corollae tu- bulosae, foemineorum filiformes 5 dentatae. Anlberæ semiexsertæ basi bisetæ. Stylus florum foemineorum apice bifidus, florum masculorum simplex aut vix bi- fidus abortiens. Aclieenium teretiusculum. Pappus uni- serialis, floribus fœmineis setis filiformibus , masculis
7
apice clavatis. — Herbæ perennes, interdum suffrutes- centes Folia subtus tomentosa alterna , integerrima. Capitula corymbosa. Involucra alba, nunc rosea, nunc rufo tincta. DC. I. c.
633. Antennaria dioica Gcertn.
A. ( dioica ) sarmentis procumbentibus, caulibus flori- dis simplicissimis, foliis inferioribus spatliulatis, su- perioribus linearibus, omnibus subtus saltem lomen- tosis ; corymbo terminali simplici ; involucri squa- mis coloratis lævibus DC. l. с.
A. dioica Gcertn. fr. II t. CLX.VII. f. 3. — R. Rr. 1. c.
Gnnphalium dioicuin Linn. sp. 1197. — Spreng, syst. vcg. III. p. 477. - Ledeb. ß. Jit. ІГ. p. 55. — Koch syn. fl. Germ, p. 364.
Gnaplialium caule simplicissimo, corymbo simplici termi- natrici, sarmentis procumbentibus. Gmcl. fl. Sib. II. p. 105. n. 86.
Corollulae roseae in hoc et affinibus. Varietas hujus insig- nis et forte species propria {An t. borealis m. ) in- volucri squamis interioribus adpressis, exterioribus re- flexis, in Sibiria boreali-orientali crescit.
In montosis siccis et sterilibus ubique vulgatissima. Flo- ret Majo, Junio. £>,.
197. LEONTOrODIUM R. Rr. comp. (1817) p. 123.
Cass. Lull. ph. 1819. p. 144. diet. 2ö. p. 413. — Less. syn. 3Ö4.—DC. prodr. VI. p. 27 ö. — Endl. gcn. n. 2269. — Gnaphalii aut Filaginis spp.auct. — Antennariæ spp. Gærtn.
Capitulum multiflorum belerogamum, floribus radii
8
uni-aut pauciserialibus, fœmineis gracilibus apice 3 — 4 denticulatis, disci bi&exualibus sterilibus subinfundibu- liformibus 5 dentatis, stylo apice clavato. Receptacu- lum convexum foveolatum. Involucri squamee imbrica- læ adpressæ, extus lanatæ. Antheræ basi caudalæ. Pappus uniserialis, setis basi subconcretis, florum foc- mineorum filiformibus barbellalis , sterilium sæpius apice incrassatis. Achæuium cylindraceo-compressum. Herbæ montance, lanato tomentosæ perennes. Caules floridi simplices. Folia alterna oblonga, aut infima obo- vata integerrima. Capitula ad apicem caulis umbella- to-corymbosa, corymbi capitulo medio centrali sessili ebracteaLo præcociore, floribus foemineis uniseriali- bus, lateralibus breviter pedicellatis, floribus foemineis pluriserialibus bractea lanata foliacea sulfullis et ideo glomerulus foliis floralibus radiantibus cinctus. DC. I. c.
633. Leontopodium Sisjricum Cass.
L. glomerulo solitario aut plurimis aggregatis 3 — 5 cephalis ; foliis floralibus capitulis brevioribus aut longioribus ; involucri squamis acutis , aut ex toto albo-lanatis, aut apice fuscescentibus.
L. Sibiriern» Cass,, diet. 25. p. 475. — DC. prodr. Vi- р. 276.
Gnaphaliiun Lcontopodioides TVilld. sp. pi. III. p. 1893. — Reichenh. pi. Crit. X. n. 1291. t. CMLXI.
Varietates aut formae hujus plantae sunt :
ct. humile : 3 — 5 pollicare , multicaule , glome- rulis solitariis 3 cephalis; foliis ßoralibus capitulis plerumque brevioribus ; foliis ut - r in que albo-tomento sis.
9
E Mongolia Chinensi et China boreali. Hoc videtur des- cript m in prodromo cel. DC.
ß. gracile : pedale et sesquipedale caulibus et glomerulis plerumque solitariis ; foliis flo- ralibus capitula duplo excedent ibus ut- rinque albo tomento sis, caulinis supra m i nus la nat is v ir entibus.
In montosis prope Ircutiain. Caules graciles apice plerum- que nudi.
y. depauperatum : spith a m æ и m multicaule , glomerulis solitariis s æ p e mono cepha- lis; foliis floralibus capitula æ q uantibus aut excedentibus , caulinis lanc eolatis su- pra vix lanat is.
In Dahuria.
d. conglobatum : pedale, caulibus solitariis , glomerulis pluribus aggregatis 3 — .5 cep h alis ; involucri s q и a m i s a p i c e f и s- c is vel nigricantibus; foliis floralibus latis capitula excedentibus et radian- tibus, caulinis и trinque alb o-t о ni e n- t о s is.
In campis Dahuriæ. An rectius L. alpin о, cujus for- mam refert, adnumerandum ? An duae hæc species in unicam conjungendae ? Icon citata cl. Reichenhachii hu- jus formam cultura productam exhibere videtur.
In montosis nullibi rarum. Floret Julio. £>/.
10
Subtribus У. SENEC10NEÆ Cass. diet. e. 20. p. 377. e. 48. p. 446. et opusc. vol. 3. p. 69. ( exd. gen. norm. ).
Less. syn. 387. — EC. prodr. VI. p. 292.
Capitula homo-aut sæpius beterogama , nunquam vere dioica , diseoidea aut radiata ligulis sæpissime uniserialibus. Receptaculum fere semper epaleaceum. Anlheræ ecaudatæ. Acbænia pappo piloso aut setaceo coronata, exteriora hinc inde calva. — Folia alterna.
198. LIGULARIA Cuss. bull. phil. 1816. p. 198. diet. 26.
p. 401.
Less. syn. 390.— DC. prodr. VI. p. ЗІЗ. — Endl. gen. n. 2799. (non Have, nec Swete. — Hoppea Reichenb. hort. Bot. ( 1827 ) p. 8. ( non Eher. ) — Cinera- riœ et À r nicer spp. auct.
Capitulum multiflorum radiatum, floribus radii uni- serialibus ligulatis foemineis, sæpius biligulalis aut sta- minum rudimenta retinentibus. Receptaculum nudum planum. Stylus disci ramis obtusis pube longe des- cendente utrinque obsessis, cono brevissimo supera- tis. Acbænia erostria, sulcata, teretiuscula , exalata, eciliata. Pappus pluriserialis pilosus conformis. — Her- bae perennes. Folia alterna varia. Capitula ampla fla- va in racemum thyrsumve disposita aut solitaria lon- ge pedunculata. DC. I. c.
634. Ligdlaria Sibirica Cass.
h. foliis longe peliolatis reniformi-cordalis dentalis , utrinque glaberrimis, caulinis petiolo vagin ante ; ra- cemo simplici erecto ; bracteolis sæpius binis sub capitulo.
11
L. Sibirien Cass. diet. 26. p. 401 — DC. prodr. VI. p. 315. [ex cl. var. <h ) Koch sjrn. fl. Germ. p. 385.
Cineraria Sibirica Linn. sp. 1242. — Waldst. et Kit . pi. rar. Hang. 1. t. 16. — Spreng, syst. veg. 111. p. 548. — Ledeb.fi. Alt. IV. p. 102*
Hoppea Sibirien Reichenb. ft. Germ, ex c. 2. p. 240.
Solidago foliis cordatis, subrotundis, dentatis , petiolatis Gmel.fi. Sib. II. p. 169. n. 139.
Jacobreastrum Cacaliæ folio. Amm. Ruth, p 155. n 221. t. XXIV.
ß. alpestris, minor, racemo I — 2 c e- p h alo.
Caulis glaber aut versus racemum pubescens. Ligulae flavæ 4 — 5 rarius 8 nervine
In paludosis prope Ircutiam atque in locis similibus fere ubique. Floret Julio et Augusto.
635. Ligularia srEciosA Fisch, et Mey.
L. foliis longe petiolatis reniformi-cordalis , dentatis , supra glabris, subtus cauleque pubescentibus ; ra- cemo simplici erecto ; bracteolis sæpius binis sub capitulo.
L. speciosa F. et M. ind. 5. sem. hort. Bot. Imp. Petr, p. 38.
L. Sibirica â. speciosa DC. prodr. ( exci. fors. syn. Rei- chenb. ).
L. Fischeri Tarez, cat. pl. Baie. Dah. n. 644.
Cineraria Fischeri Ledeb. ind. sem. hört. Dorp. 1820.
C. speciosa Fisch, mss-
Praecedente major et robustior. Folia ampliora. Ligulae la- tiores luteae 8 nerviae. Involucra glabra, demum patulo- reflexa.
12
In humidis Daliuriæ. Floret Junio et ineunte Julio , prae- cedente praecocior , ita ut hac jam deflorata, illa florere incipiat.
199. ARONICUM Neck. elem. 1. (1790) p. 17. n. 49.
Beichenb. fi. exc. 2. p. 233. — DC. prodr. VI. p . 319. — Endl. gen. n. 2801. — Grammartliron Cass. bull. phil. 1817 . diet. 19. p. 294. — Amicae spp. Linn.
Capitulum multiflorum heterogamum floribus radii ligulatisis uniserialibus foemineis, disci hermaphroditis tubulos 5 dentatis. Receptaculum subconvexum ebra- cleolalum. Involucrum pauciseriale squamis linearibus acuminatis subæqualibus. Stylus disci ramis truncatis apiceque solo penicillatis, radii brevibus oblusis. A- cbænia erostria exalata, oblongo-turbinata sulcata, om- nia papposa, pappo setoso in disco pluriseriali. — Ha- bitus, folia alterna et stylus Doronici, acliænia om- nia papposa ut in Amica. DC. I. c.
63G. Aronicum Altaictjm DC.
A. glabrum, caule simplici 1 — 2 cephalo ; foliis re- pando-dentatis, radicalibus longe petiolatis ovalibus, caulinis cordato-amplexicaulibus ovatis subacutis ; involucri squamis ciliatis DC. I. c. p. 320.
Doronicum Altaicum Pall in act. Petr. VI ( p . a 1777. 11.) p. 271. t. XVI.- Spreng- syst. vcg. III. p. 569. — Ledeb. fl. Alt. IV. p. 113.
Arnica Altaica Tarez, cat. pl. Baie. Dali. n. 646.
In alpibus Baicalensibus fere omnibus, in subalpinis mon- tium Kultukensium et cæt. Floret in subalpinis ad fi- nem Maji, in alpinis Junio.
13
200. CACALIA DC. prodr. Fl. p. 327.
Endl. gen. n. 2S06. — Cacaliæ spp. et Pericalia Cass, diet. AS. p. Aö9.
Capitulum pluriflorum liomogamum, floribus omni- bus tubulosis 5 fidis hermaphroditis. Involucrum uni- seriale 5 — 30 pbyllum bracteolis paucis basi subcaly- culatum. Receptaculum epaleaceum. Styli apice cono brevi basi subbispidulo superati. Acliænia oblonga erostria glabra. Pappus uniserialis multisetus, setis ri- gidulis scabridis. — Herbæ perennes. Folia alterna, saepius petiolata dentata aut lobata. Capitula panicu- lata seu corymbosa. Corollae albidae, roseae aut ocli- roleucæ. ВС. l. с.
Eucacalia DC.
Receptaculum nudum planum , nec medio in conum elevatum.
637. Cacalia hastata Linn.
C. caule herbaceo subsimplici ; foliis in petiolum cu- neato-altenualis subtrilobo-hastatis dentatis ; race- mis paniculatis subaphyllis ; paniculis piloso-pubes- centibus ; capitulis nutantibus discoideis ; involucri parce calyculati squamis 8 — 10 disco subæqualibus DC. l. с.
C. hastata Linn. sp. 1170. — Spreng . syst. i >eg. III. p. 429. — Ledeb. fl. Jit. IF. p. 52.
Ligularia hastata Less. syn. p. 390. — Turcz. cat.pl. Baic. Dah. n. 645.
Senecio foliis ex deltato-trilobis, acuminatis, serratis G mei. fl. Sib. II. p. 136. n. 118. 1. LXFI.
14
a. pubescens : foliis pubescentibus , pc dice Ilis subhir sutis, involucri squamis latioribus. Ledeb. /. c.
ß. glabra: foliis subtus glabris ad venas parce pilosis, p edicellis minus hirsutis , involucri squamis angustioribus. Ledeb. I. c.
Crescit ubique in herbosis. Ambae varietates promiscue proveniunt. Floret Julio. £>,.
201. SENECIO Less. syn. 391.
DC. prodr. VI. p. 340. — Endl. gen. n. 2811. — Se- necio, Cacaliæ et Cinerariæ spp. Linncei. — Senecio et Jacobæa Tourn. inst. 436 et 483.
Capitulum liomogamum cliscoideum aut lieteroga- mum floribus radii ligulatis foemineis. Involucri unise- rialis nunc nudi, nunc squamellis accessoriis calyc il- lati, scpiamæ sæpius apice spbacelatæ margine sub- scarioræ, dorso frequenter binervatæ. Receptaculum epaleaceum nudum alveolatum. Styli liermaplirodito- rum rami truncati apiceque solo penicillati. Achaeni- ura erostre exalatum teretiusculum aut sulcato-angula- tum. Pappus pilosus pluriserialis caducus, seLis rectis subæqualibus tenuissimis , vix scabris. — Herbee aut frutices polymorphi. Folia alterna, in duobus tantum ( dubiis ) opposita. Capitula solitaria corymbosa aut paniculata. Corollæ disci fere semper luteæ, rarissi- me purpureæ, nunquam nisi cultæ albæ. Ligulae eti- am flavae, rarius purpurascentes aut albae DC. I. c.
§ I. Obæjacæ DC. p. 341 .
Senecio sect. 1. Reichcnb. ß. exc. II. p. 242.
15
Lûmlæ nullæ et lune ilores radii interdum foe mi-
O
nei aut brevissime revolutœ involucrum vix superan- tes. Achænia tereliuscula striata , sæpius puberula. Pappus corollas disci subæquans. — Herbæ annuæ. In- volucrum ovato-cylindricum calyculalum , Ilores lutei DC. I. с.
638. Senecio vulgaris Linn.
S. sublanuginosus glabratusve , caule erecto sæpius ramoso ; foliis amplexicaidibus pinnatifidis dentatis ; capitulis corymbosis coarctatis sparsisve cernuis ; in- volucro calycidalo, apice connivenle ; ligulis nullis , achæniis striatis secus nervulos brevissime puberis ; pappo corollas æ quante DC. /. c.
S. vulgaris Linn. sp. 1216, — Spreng, syst. oeg. III. p. 565. — Koch syn. fl. Gtrm. p. 386.
Senecio foliis pinnatifidis denticulatis , laciniis aequalibus patentissimis, rhachi lineari. Gmel. ß. Sib. IL p. 135. n. 117.
In transbaicalensibus hinc inde occurrit. Varietatem ra- diatam cultura productam vidi. Floret Junio. Q.
§ 2. Fcalycülati.
Herbæ perennes. Capitula radiata. Flores lutei. In- volucra calyculata. Folia varie pinnali-lobata seu dentata glabriuscula. DC. prodr. VI. p. 347.
* Mono cephnli.
639. Senecio resedifolius Less.
S. glaber caulibus erectis, apice subaphyllis , mouo- cepbalis ; foliis radicalibus petiolatis ovatis repan-
16
dis, repando-denlatîs, inciso-dentatis lyralisve, me diis repando-dentatis vel lyratis, lobo superiore sœ- pe majore, plus minus inciso, summis oblongis in- tegerrimis squamæformibus ; involucri squamis 15 — 16 acuminatis , accessoriis vix ullis ; ligulis 12 — 13 elongatis ; acliænio subpuberulo ; pappo disco paulo breviore.
S. resedifolius Less, in Linncea 1831. p. 243.- DC. prodr. /• c.
Cineraria lyrata Ledeb. dee. pl. in mem. de VAcad. des Sc. de St. Pet. V. p. 576. — Spreng, syst. veg. III. p. 551. — Reich, pl. Crit. II. p. I. t. A. f. 211. — Ledeb. ß. Alt. IF. p. 101.
S. ly ratus Tarez, cat. pl. Baie. Dah. n. 654 (non Linncei).
"Variat caule palmari et plusquam pedali. Folia radicalia sæpe subintegra cum aliis lyratis intermixta. Involucrum in nostra semper purpurascens. Ligulae flavae aut croceae.
In alpe Schibet copiose. Praeterea nullibi vidi. Floret Ju- lio. %.
** P oly cephali.
640. Senecio ambraceus m.
S. glaber, apice summo vix araneoso-canescens ; cau- le lierbaceo erecto ramoso teretiusculo ; foliis cau- linis pinnatipartitis auricula dentata cordalo-ample- xicaulibus ( præter infimos ), lobis lanceolato-liuea- ribus subdentatis ( rarius pinnalifidis ) ; capitulis ad apicem subternis irregulariter paniculatis ; pedicel- lis bracteolatis ; involucri subcalyculati squamis li- nearibus aculis ; ligulis 15 — 16 ; achæniis disci pu- bescentibus , radii glabris ; pappo discum subæ- quante.
17
S. ainbraceus Tarez. in DC. prodr. FI. p 348. — cat. pl . Baie. Dah. n. 659.
Cineraria ambracea Horn. h. Hafn. add. p. 972.
Folia inferiora breviter petiolata sessilia exauriculata. Squamæ in pedicellis sæpe involucro approximantur et tunc calyculum simulant. Involucri squamae glabrae, praeter basin, in junioribus praesertim floccoso-pubescen- tem. Capitulum majusculum 7 —8 lin. in diametro. Va- riat foliis plus minus dissectis, lyrato-pinnatifidis vel bipinnatipartitis et in hoc casu partitiones primariae fere sub angulo recto patent, rhachi inter illas duplo et triplo angustiore. Ambigit inter hanc divisionem et sequentem. Similis S. Jacob e æ , sed capitula duplo majora. Nec in odore nec in colore nihil ambracei in- venio.
In pratis subhumidis sabulosis aut lapidosis haud rarus. Floret Julio.
§ 3. Jacobeæ.
Herbæ perennes. Capitula fere semper ratliala , oa- lyculala. Folia pinnati seu bipinnati-lobata , glabra aut glabriuscula. DC. I. c.
64 1 . Senecio erucæfolios Huds.
S. subcaneseens lanuginoso-lvirtus ; caule erecto tere- ti superne corymboso ; foliis pinnalifido-lyralis , lo- bis laneeolalis dentalis, terminali majore inciso ba- si cuneato ; involucri squamis accessoriis parvis stt- bulatis laxiusculis ; ligulis 9 — 10 planis ; acbæniis omnibus puberulis ; pappo corollas disci suboequan- te DC. ibid. p. 3ö1 .
S. erucæfolius Had s . Angl. 3CC. — Lcdch. fl. All. JF. p. 110 — Koch syn. fl. G er ni. p. 387.
Л° III. 1847.
2
18
ß. tenuifolius DC. ß. Franc, supp. 472. : foliorum lobis omnibus linearibus, margine revolu- tis sub integris, vel latere exteriore laciniis 1 — 3 acutis.
S. tenuifolius Jacq. fl. Austr. t. 2 78. — Sow. Engl. bot. t. 574.- — Reichenb. icon. crit. IV. t. CCCXXXV. f. 516. — Tarez, cat . pi. Baie. Dat. n. 657. liane tantummodo varietatem observavi, at planta nostra non omnino cum Europaea congruit. Folia utrinque fere glabra vel pilis brevibus raris ad lentem puberula. Pe- dunculi sub capitulis subincrassati, capitula majora et et squamulae calyculi longiores. S. vrcealtus y. Da- kar i eus DC. proclr. vix ad hunc sed potius ad va- rietatem praecedentis foliis bipinnatipartitis spectare vi- detur.
Prope Irculiam, ad Baicalem et in transbaicalensibus locis montosis et herbosis frequens. Floret Julio et Augu- sto. 2>.
642. Senecio Argonensis tu.
S. glabratus, caule ereelo striato ; foliis pinnatiparti- lis, laciniis latere exteriore dentibus 1 — 3 instru- ctis ; corymbis simplicibus composilisve ; peduncu- lis squamosis ; involucri squamis glabris , accesso- riis linearibus interioribus duplo brevioribus ; ligu- lis 10 — 12 oblongis ; acbæniis omnibus glabris; pap- po discum subæquante.
S. Jacobæa y. grandiflorus Tarez, in DC. prodr. VI. p. 350. S. glaucescens Spr. Syst. veg. III. p. 561 ? — Tarez, cat. pi. Baic. Dah. n. 658.
Capitula magnitudine S. a m b г a с c i Ab omnibus affini- bus hujus divisionis in prodromo cel- Candollei des- criptis optime distinguitur achæniis omnibus glabris.
10
Habitus fere piæccdentis sed minus ramosus et sxpe simplex 3 — 5 cephalus.
In Dahurix subsalsis ad rivulum Urulungui et fl. Argun, non procul a Zuruchaitui. Floret Julio et Augusto. £>/.
C43. ScNF.CtO CANNARIF0L1US LcSS.
S. caule ereclo glabro ramoso striato ; foliis caulinis basi cuneatis subauriculalis, supra glabris, subtus sub- puberulis, pinnàtipartitis, lobis utrinque 2 — 3 elon- galo-lanceolalis acuminatis serratis, basi secus co- stam decurrentibus ; corymbo composito irregula- ri ; pedicellis apice parce bracteolatis ; ligulis 4—15 ; achæniis glaberrimis ; pappo corollas disci aequante. DC. VI. p. 349 .
S. cannabifolius Less, in prodr. I. c.
S. Dahuricus Fisch, in litt. — Turcz. cat. pl. Baic. Dak. n. 600.
Solidago palmata Pall it in. •
Solidago foliis palmatis G mei. fl. Sib. 11. p. 170. n 140. t. LXXV.
In transbaicalensibus ad thermas Turkenses et ad acidu- lam Pogromczensem, ncc non in flahurix pratis sylva- ticis copiose crescit. Floret Julio.
§ 4. Sarracenici.
Herbæ perennes. Capitula plerumque radiata. Invo- lucra calyculata. Folia integra aut dentata glabrius- cula. Flores lutei. DC. prodr. VI. p. 3ö2.
64 4. Senecio octoglossus DC.
S. caule erecto striato glabriusculo ; foliis elongalo- aul ovalo-lanceolatis acuminatis ( serratis ) ciliatis,
2*
corymbo composito brevissimo pnbernlo ; involucro cylindraceo 9 — 10 pbyllo, squamis dorso puberu- lis, accessoriis subulalis ; flosculis circiter 20 ; ligu- lis 7 — 8 ; acliæniis glabris ; pappo corollas disci subæquante. DC. prodr. VI. p. Зой.
S. nemorensis var. Linn. sp. 1221 [exci. syn. Gou.) — Spreng, syst. vcg. 111. p. 55 5. — Reichenb. pi. Crit. III.
p. 79. t. ССХСІГ. f. 467 Ledcb. fi. Alt. lF.p. 109.=
Koch syn. fi. Germ. p. 389. — Titrez, cat. pl. Baie. Bah. n. 655.
ß. T urezaninowii DC. : foliis ovatis vel basi
cuneatis , apice acuminatis ; ligulis 7 — 9 , involucri squamis 12 — 14, corollis disci 23 — 40, pappo sordescente corollis bre- viore.
S. obscurus Tarez, cal. pl. Baie. Bah. n. 656
Species S. sarracenico valde propinqua et ab illo vix %alis distincta, a 5. F и c h s i i et J a c ff и i n i a n о distinguitur squamis involucri, ligulis et corollis disci numerosiori bus, ergo var. ß. melius ad hanc, quam ad S. Fach sii pertinet.
In sylvaticis ad margines rivulorum frequens, varietas ß. in lapidosis Dahuriæ ad fluvia Schilka et Argun obser- vata , sed omni Sibiriæ videtur familiaris. Floret Ju- lio. %.
§ 5. Tephroserides DC.
Ginerariæ sectio Tephroseris Reichenb. fl. eoccurs. 2. p. 241.
Involucrum ecalyculalum polypliyllum. Ligulae 15 — 20, rarius nullae. Achænia glabra aut pubescentia an- gulalo-subeoslata , costis aequalibus parum exser-
21
lis. — Herbæ perennes. Caules simplices. Corymbi 5 — 20 cepbali simplices (ini’, frigido saepe mono- cepbali ), nunc subracemosi, nunc umbellati. Lign- ite llavæ aut aurantiacæ. DC. prodr. VI. p. 3ö9.
645. Senecio frigidus Less.
S. caule simplici I — 0 cepbalo glabro aul lomento deciduo lloccoso et pilis atropurpureis albisve ve- stito ; foliis elliptico-oblongis oblusis breviter pelio- latis glabris birsutisve, margine revolutis , integris subdcnliculalisve ; involucro pilis purpureis hispido ; ligulis numerosis oblongis ; acbæniis plerumque glabris ; pappo disco paulo breviore aut illum sub- æqnante.
S. frigidus Less, in Linnoea 1831. p ■ 239. — DC. prodr. p. 347. ( forma pygmæa borealis) — Turcz. cat. pi. Kaie. Dali. и. 653.
S. Turcz^ninowii DC. prodr. PI. p . 360. ( forma Baica-
leusis ).
Cineraria frigida Richards, in R. Dr. fl. pol. n. 3< 5. — Spreng, syst. veg. 111. p. 551. ( forma bor. ).
Cineraria atropurpurea Lcdeb. decad. pl. in mein, de l' Acad, des seien, de St. Pet. V. p. 576. — Spr. I. c. p. 550. ( forma major Baie. ).
Specimina nostra arcticis majora et robustiora semi-et fe- ro pedalia, attamen nullo charactere specifice differunt. Aehornia plerumque glabra, sed in speciminibus cæte- ruin simillimis interdum ad costas pilosa.
Iu huinidis alpis Schibet cl hinc inde in aliis alpibus. Floret Julio. 9/.
64 6. Senecio pratensis DC.
S. glabriusculus aut subaraneosus ; caule herbaceo.
99
erecto simplici ; foliis radicalisms longe peti olatis ant in petiolum attenuatis lanceolalo-spatliulalis vel elongalo-lanceolatis plus minus dentalis , integrius- culisve, caulinis oblongo-spathulatis, lauceolatis, li- neari-lanceolatisve, basi semiamplexicaulibus, sum- mis lauceolatis vel linearibus angustissimis ; pedi- cellis nudis aut parce squamulosis ; involucro eca- lyculalo ; acbæniis glabris ; pappo corollas disci sub- æquante.
S pratensis et glabellus DC. prodr. Vl p. 360.
S. pratensis Turcs, cat. pl. Baie. Dak. n. 651.
Cineraria pratensis Hoppe mss. — Koch Bot. Zeit. С. 2. p. 506. — syn. fl Germ. p. 383, — Bcichenb. pl. Crit. 11. t. CVIII. p. 218.
Formæ hujus speciei apucl nos observatæ :
1. Caule sub angulato vix pubescente , foliis glabris, radicalibus in petiolum brevem at- tenuatis , caulinis basi amplexic aulibus > corymbo 3 — G cep halo, ligulis S — 12.
S. glabellus DC. I. c.
Cineraria glabella Turcs ■ pl exsice.
Ab icone citata Bciclienhacliiana recedit foliis radicalibus brevius petiolatis et ligulis paucioribus. In alpibus Schibet, Tsagan-Gol, ad 11- Oka cl cæt.
2. Folia præ cedentis , sed margine araneosa , corymbo 7 — S сер halo.
Media fere inter Sen. glabellum et pratensem DC.
In alpe ad (I. Tessa legit Kuznetsow.
о
3. Foliis glabris, radicalibus longe petiolatis' lauceolatis , caulinis inferioribus lineari-
23
lane eolutis acuminatis, summis linearibus angustissimis, corymbo 6 — 8 cephalo.
Similis specimini Galiciensi cum cl. Besser communicati, sed folia an gustiora.
In Dahuria lectam comm. cl. Razgildeew.
Floret Junio, Julio. ^ .
647. Senecio campestris DC.
S. araueoso-tomentosus aut glabralus ; caule ereclo simplici tereti ; foliis radicalisms breviter petiolalis ellipticis aut subspatliulatis, caulinis sessilibus , in- ferioribus ovalo-oblongis , summis lanceolalis ; co- rymbo simplici 3 — 10 cephalo; pedicellis ebracle- alis ; involucro virescente ecalyculalo ; ligulis 9 — 1*2; achæniis puberulis ; pappo tubum corollæ sttbæ- quante DC. 1. с. p. 361.
Cineraria campestris Iletz. obs. I. p. 30. — Spreng, syst, veg. HI. p 549. ( excl. syn. non». ) — Koch syn fl.
Germ. p. 384. — Reich ß. exc. II. p. 242. — pi. Cric. f. 25 1 — 255.
Solidago foliis lanceolalis sessilibus denticulatis, floribus um bellatis, involucro setaceo. Gniel. ß. Sib. Il p. 154 n. 130 t . LXXI. ( exci. var. IV et forte V ).
Variat statura majore et minore, caule albo-tomentoso vel viridi vix pubescente, foliorum lanugine parciore et co- piosiore atque numero capitulorum. Involucri squamas fusco-rubicundæ et pappus tubum corollæ adæqual in specimine e Daliuria proveniente. Varietatem hujus stir- pis insignem, ad torrentem Aladscheja legit indef. 1. Kirilow. Hæc fere glabra est et achænia ad costam tan- tum puberula, interdum omnino glabra. An ad varie- tates praecedentis speciei alleganda ? an ambae species in unicam collocandae ? Ligulae semper flavae.
G48. Senecio adraxtiacüs DC.
S. glabriusculus aut cano-lomentosus ; caule herbaceo erecto simplici ; foliis subintegerrimis , radicalibus breviter petiolatis ovalis obtusis, cauliuis inferiori- bus obovatis, superioribus lanceolatis, imo subline- aribus ; corymbo simplici 4—8 ceplialo ; peclicellis ebracteolalis ; involucro eealyculato colorato ; achæ- niis pubescentibus ; pappo llosculos disci ( auranti- acos ) subæquante DC. 1. с.
Cineraria aiirantiaca Hoppe Tusch. 1806. p. 121. cent. pi.
4, — Spreng, syst. veg. III. p. 549. Koch syn. fl. Germ, p. 285.
Solidabo foliis lanceolatis sessilibus integris denticulatis, floribus utnbellalis , involucro setaceo Gmel. ß. Sib. H. p. 154. n. 130- var, IV.
a. glabratus Reich, pl. Crit. П. t. CXXVJI. f. J 24/.; foliis prœsertim inferioribus glabriusculis membranaceis.
Prope Ircntiam in herbosis, aliisqnc in locis similibus.
ß. ßosculosus Bess, in DC. prodr. p. 362 : foliis • fere omnibus glabratis , inferioribus ovali oblongis, ligulis nullis.
ln alpe Kawokta inter fluvia Barguzin et Angaram supe- riorem.
y. tomentosus DC. fl. Franc, n.3189 ß : totus ca - no-lanugino sus, foliis inferioribus obovato- oblongis, capitulis paucis corymboso-capi- tatis, brevissime p edicc I latis.
In subalpinis hinc, inde.
8. capitatus DC. proclr.: foliis crenatis dentatis-
25
que rugosis supra scabris, subtus lanugi- nosis, corymbo со arctato, ligulis nullis.
Cineraria capitata Wahl. ß. Carp. 271. — fieichenb. pi. Crit. t. СХХѴ1П. p. 241. — Koch syn. fl. Germ. p. 385. — Cin. fulva Stev. Mem. Soc. Mosqu. IK. p. 64.
In alpe ad fl. Tess.
Floret cum praecedente.
649. Senecio flammeus DC
S. caule ereclo simplici striato subraeemoso ; foliis caul inis lanceolalis acuminatis serratis, supra glab- riusculis, subtus subcanescentibus , infimis breviter peliolatis ; corymbo polyceplialo simplici aut com- posito ; pedicellis capitulo quadruplo et ultra lon- gioribus ebracteolatis ; involucro ecalyculato colo- rato ; ligulis 12 — 15 linearibus; achæniis pubescen- tibus ; pappo subrufescenle foribus disci vix bre- viore. DC. I. c.
Cineraria flammea Titrez, pl. exsicc.
Ligulae intense flammeae angustissimae capitulo duplo lon- giores. Pappus potius sordide albus, quam rufescens. An etiam varietas praecedentis ?
In pratis humidis prope Ncrczinskoi Zawod. Floret Junio, Julio.
§ G. IloLOSERIDES DC.
Cinerariæ sectio Holo seris Reich, fl. exc. II. p. 241. Involucrum ecalyculatum esphacelatum polypbyl-
lum. Ligulæ circiter 20. Acbœnia glabra multicostata ,
costis subinæqualibus angustis exsertis. Pappus mul-
26
lisetosus. — Herbæ biennes subliirsutæ. Corymbi subcomposili. Ligulæ pallide llavæ DC. l. с.
650. Senecio palostkis DC.
S. caule herbaceo erecto villoso subsimplioi ; foliis latolanceolatis denlato-sinualis acutis glabriusculis pilosisve, superioribus cordato-semiamplexicaulibus ; capitulis ad apicem caulis et ramorum corymbosis; pedicellis esquamosis ; involucris uuiserialibus , squamis circiter 20 linearibus acuminatis ; ligulis 20 — 22; achæniis glabris multicostatis, costis augu- stis prominulis subinæqualibus DC. prodr. VI. p. ЗвЗ
Cineraria palustris Linn. sp. 1243. — Spreng, syst. veg. III. p. 549. — Ledeb. fl. Alt. IV. p 102. — Koch syn. jl. Germ. p. 385 —Schkuhr t. CCXLV I.
Solidago foliis inferioribus lanceolatis , ex serrato-si nua- tis, superioribus integris amplexicaulibus. Gmel.fl. Sib. II. p. 158. n. 131. t. LXXII.
Solidago odorata , foliis oblongis crispis ct laevibus Amm. ruth. p. 1 54. n. 2 19.
Pappus sub nnthesi vix tubo corollarum disci longior, demum longissimus.
In paludosis ubique. Varietatem fere glabram foliis subin- tegris in paludosis prope monasterium Possolskoi legi. Floret Julio. (£.
Tribus 1Y. CYNAREÆ Less, in Linn. V. p. I2S.
syn. p. 4.
DC. prodr. VI. p. 449. — Cynarocepltalæ et paucæ Corymbiferæ Juss. — Carduineæ, Centaurieæ, Eclii-
nopsidea?, Arctolideæ, Calendulacearum el Carli- nearum gen. Cass.
Stylus Horum hermaphroditorum superne nodoso- inerassatus et sæpe ad nodos penicillatus ; ramis mmc concretis, nunc liberis , extus puberulis. Stigmatum series haud prominulae apicem ramorum attingentes et ibi conlluentes. — Capitula nunc homogama , nunc heterogama, lloribus in ambitu uniserialibus foemineis aut neutris nunc dioiea. Receptaculum nudum aut alveolato-fimbrilliferam. Corolla pellucida slaminigera 5 fida regularis aut vix subregularis , rarissime in ambitu lingulata. Pollen globosum echinulalum seu rarius læve ellipticum. DC. I. c.
Subtribus I. ECHINOPSIDEÆ Less, in Linn. 1831. p. 88. syn. p. 13.
VC. prodr. VI. p. Ö22. — Cass. tabl. p. 10.
Capitula luiillora in glomerulum globosum foliolis plurimis in volucr alum et capitulum simulantem aggre- gata, sessilia, super receptaculum commune globosum articulata. Involucrum proprium ( involucellum anet. ) squamis pluribus multiserialibus, exterioribus pilifor- mibns aut basi lanatis, mediis margine fimbriatis ci- lialisve, intimis sæpe inter se aut cum ovario concre- tis. Flores omnes hermaphroditi fertiles. Corolla tu- bo tereti abrupte ad faucem inllato, lobis 5 inaequa- libus. Stigmata laevia nuda. Fructus serieeo-vilJosus. Pappus selis brevibus, nunc liberis, nunc in coronam plus minus connatis, aut brevis coronæformis, aut se- lis biserialibus subconcretis constans. DC. I. c.
202. EClimOPS Linn. vcn. 099.
Lam. ill. t. 719. — DC. mem. comp 2. p. IS. — proclr. VI. p. 322. — Less. syn. p. 13. — Trautto. diss. IS33 — End/, gen. n. 2S47 . — Ecbinopus 'Гонга, inst. 463, t. 232. — Cass. tabi. p. 10. Capitula unifiora plurima super receptaculum glo- bosum nudum aggregata, summa praecociora. Involuc- rum generale squamis paucis parvis rellexis, partiale polyphyllum persistens triplex , foliolis exterioribus piliformibus scariosis, penicillum constituentibus, me- diis prioribus , vix longioribus subspathulalis breve acuminatis, intimis elongatis lineari-acuminatis carina- tis. Corolla tubulosa 5 fida, tubo brevissimo. Stami- num filamenta glabra usque ad originem laciniarum corollae concreta, anllieræ ecaudatæ aut basi subbar- batæ. Stigmata libera arcuato -divergentia. Acbænia cylindracea sericeo-villosa, pappo brevissimo corouae- formi pilis fimbriatis superata. — Herbae ramosae erec- tae spinosae. Folia uni-bi-tripinnatiparlita, lobis denti- busque apice spinescenlibus. Glomeruli sphaerici coe- rulei aut albidi. Capitula areola cornea circulari su- per receptaculum inserta DC. I. c.
Pappi setis in cupulam fimbriatam conferru- minatis, nempe basi coalitis apice liberis. 1 nvolucri squamis omnibus distinctis et li- beris. DC. ibid. p. Ô23.
651. Er hi no ps D.shuricus Fisch.
F. caule subramoso ( plerumque tamen simplici mo- noceplialo ), basi pubescenti-hirlo, apice arachnoi-
29
(leo-tomentoso ; foliis supra lævibus , subtus albo- loinenlosis margine spinis parvis armatis ; involucri penicillo subelongato, squamis glabris setaceo-acu- minalis, ciliis elongatis mollibus. DC. I. c.
E. Dahuricus Fisch, cat. h. Gor. p. 37.
E Gmelini Ledeh. jl. Alt. 1F. p. 45. — Trauctv. diss. p. 14./. 3.
E. caule subunidoro, foliis duplicato-pinnatifidis, foliis la- tiusculis vicinis Gmel. ß. Sib. II. p. 100. n. 82.
In prato Zacbtui dicto ad fl. Ircut, prope Monda, in trans- baicaleusibus atque in Dahuria. Floret Julio. Q.
Subtribus 11. CAELI NE/E Cass. tabi. syn. p. 3. ( exci. sect. 3 et partim sect. 1 et 4. )
Less. syn. p. 11. — DC. prodr. VI. p. 531.
Capitula mullillora nunquam dioica. Involucrum multiseriale, squamis distinctis sœpc spinosis. Corollæ hermaphroditae 5 fidæ , foemineæ aut steriles varie dilTormes, omnés sæpius exlus subcurvæ. Staminum filamenta libera nuda lævia. Antheræ basi caudatae, caudis sæpius longis barbatis subcoimexis. Achænia sæpius villosa. Pappus l — 2 serialis, plumosus aut pi- losus, non paleaceus, pilis interdum varie concretis et prima fronte ramosis. DC. I. c.
203. SAUSSUREA DC. чип. mus. 16 (1810) p. 199. diss. in rcc. mein 2. p. 40.
Less, in Linn. I S3 i. p. S7. — DC. pro dr. VI. p. 331. — Endl. gen. pi. n. 2833. — Heterolrichum MB. suppi, p. 331. (non DC.) — Bennetia Gray
nat. arr. p. 240. — Serratulae spp. Linn. — Laguro- stemon et Saussurea Less. syn. p. II. 12.
Capitulum liomogamum multiflorum. Involucrum multiseriale saepius imbricatum, foliis sæpius exappen- cliculatis aut (in Th eo dor ea) appendice auctis. Re- ceptaculum planum fimbrilliferum paleaceumve , pa- leis liberis aut subcoliærentibus persistentibus, raris- sime nudum. Flosculi onmes hermaphroditi aequales. Corollae 5 fidae, tubo gracili, fauce ventricosa. An- therae apice in appendices acutas longas desinentes, basi bisetæ, selis ciliatis (aut in La guro stem one) villoso-lanatis. Filamenta glabra. Stigmata longa apice divergentia, cum stylo continua, nec sensim articulata. Ovarium glabrum. Pappus sæpius duplex , exterior paleis subfiliformibus scabris , saepe persistentibus constans, raro nullus, interior paleis longe plumosis, basi in annui um deciduum subcoucretis. — Herbaeperen- nes nunc Serratulas, nunc Jaceas Leuzcas que habitu aemulantes. Folia alterna integra, aut in iisdem speciebus incisa aut pmnatifida. Capitula sæpius in corymbos ramos caulesque terminantes disposita. Co- rollae purpureae aut atro-violaceæ DC. /. с.
Sectio I. L AGUUOS ГЕМ ON Cass. diet. 53. p. 4GG.
DC. prodr. VI. p. 532. — fVycll. in Linn. 1830. p. 42.5. — Less. syn. p. II.
Involucri squamae subfoliatæ, omues inappendicula • tæ. Antherarum caudæ valde barbatæ et fere lanalæ. Pappus biserialis dispar. DC. l. с.
;н
* 1 nvolucri turbinati squamis omnibus acu- minatis laxis*.
652. Saussurea liatroides Fisch.
S. caule elongato subsimplici ; foliis approximalis an- guslo-lanceolatis ; capitulis plurimis in racemum elongatum dispositis , rarius paucis , superioribus approximatis ; receptaculo papilloso-apiculato ; in- volucri squamis omnibus acuminatis.
S. liatroides Fisch, in DC. prodr. I. c.
S. pycnocephala Lcdch. fl. Alt. IV. p. 14. — icon. pl. fl , Boss. Alt. ill. t. 59.
I.agurostemon liatroides Fisch, ex l^ydl. in Linn. 1830. p. 427.
Serratula liatroides Adams ined. cx DC. I. c.
Liatris Baicalensis Adams act. Soc. Mosiju. nat. cur. (1811) V. p. 115.
Carphephorus Baicalensis DC. prodr. V. p. 132.
Variat caule, foliis involucrisque glabris vel pubescenti- bus, racemo elongato usque ad 18 ceplialo , aut abbre- viato 5 — 6 cephalo, imo 2 — 3 cephalo , capitulis supe- rioribus approximatis, inferioribus longius pedunculatis remotis.
In pratis subalpinis tractus Baicalensis inter Alsak et Oglok. Floret Julio. £>/.
G53. Saüssorea PYGMÆA Spr.
S. villosa, caule simplici , plerumque monoceplialo, rarius 2 — 5 cephalo ; foliis sessilibus elongatis li- nearibus vel lineari-lanceolalis, margine revolutis, integerrimis vel sinualo-clenlatis , caulinis basi dila-
tala siibilecurrenlibus ; involucri squamis omnibus acuminatis ; receptaculo fimbrillifero-paleaceo, fim- brillis plurimis varie inter se concretis.
a. communis : caule simplici monocephalo ; fo- liis caulinis paucis.
S. pygmaca n. et fi. Schangini DC. prodr.
In alpe humida ad fl. Ircut , ex adverso Mondæ. Planta Sibirica ab Europaea tantun statura majore distinguitur. Dantur specimina caule et involucro villosis, alia cau- lem fere glabrum habent.
ß. polyphylla Schrenk, enum. 2 pl. nov. p. 3o : Caule simplici, dense folioso villoso mono- cephalo, foliis lineari-filif ormibus, margine revolutis , sparse villosis, superioribus ca- pitulum inv olucrantib us illoque breviori- bus, squamis involucri villosis.
In alpibus Dahuriae. Forte propria species inter S. p y g пг œ a m et / e и с о p h y l l a ni Schrenk quasi media. Ha ne cum amicis nomine S. p y g m œ œ densifolice specimina pleraque communicavi.
y. hetcromorpha : caule simplici folioso parce villo I — о cephalo, foliis radical ibus ob- longo vel lineari-lanceo latis , margine vix revolutis integerrimis aut sinuato-dentatis, dentibus sæpe cartilagineo - mucronatis , caulinis paucis plerumque linearibus inte- gerrimis, capitulum non involucrantibus ; involucri squamis villosis.
In rupibus subalpinis ad fl. Oka, similem in alpibus Son- goriae legerunt cl. Karelin et Kirilow. Prima fronte di- versa a communi videtur, sed caractère constante nullo
33
separanda. Paleæ seriei exterioris pappi pltirimæ іпй- quales, magis numerosae quam seriei interioris. Specimi- na polycephala ad 5. I i a t г о i d e m accedunt, sed jam palearum receptaculi forma distinguuntur.
Floret Julio.
** Involucri cylindrici squamis ovatis acu - tiusculis ( obtusisve) adpres se-imbricatis La- gurantheræ C. A. Mey. c DC. I. c.
654. SaUSSCREA SAL1CIFOL1A DC.
S. caule erecto apice corymboso , cum foliorum pa- gina infera cano-lomentoso ; foliis oblongo-lanceo- lalis linearibusve > integerrimis vel clentato-incisis ; involucri cylindrici squamis adpressis obtusis sub- villosis ; receptaculo fimbrillifero ; pappi serie ex- terna fructu breviore.
S. salicifolia DC- ann. mus. 16. p ■ 200. diss. n. 6. — prodr. VI. p 533. — ■ Spreng . syst. eeg. Ill- p • 281. — Lcdeb. fl. Alt. IV. p. 29.
Serratula salicifolia Linn. sp.
*
et. macrocephala m: foliis integerrimis elongato * linearibus, capitulis grossis glabriusculiS , corymbis partialibus in paniculam fere dispositis. DC. I. c.
S. multiflora DC. diss. n. 5.
Heterotrichum leptopliyllum MB- e DC. I. c.
Cirsium inerme caulibus adseendentibus, foliis linearibus infra cinereis Grtnel. fl. Sib. II. p. 7 1. n- 54. t. XVVltt ( fig. sinistra exci, synon. ).
In campis elevatis prope Charatxai et caet.
N. III. IS47. ' 3
. angustifolia DC.: foliis integerrimis lineari- bus, capitulis minoribus majis villosis co- rymb о sis.
S salicifolia «. major Ledeb. fl. Alt. I. c.
Cirsium inerme erectum, foliis ex lineari-lanceolalis, infra candidis Gmcl. fl. Sib. II p. 69. n. 53. t. XXVII. ( exci. syn. praeter Stelleri
In campis Dahuriae frequens A planta Altaica parum re* cedit foliis adhuc angustioribus et longioribus , atque caule sesquipedali. Occurit interdum floribus antheris- que albis. Huic proximam, sed caule humiliore semipe- dali et foliis squarrose patentibus falcatis distinctam prope Krasnoyarsk observavi.
intermedia Ledeb. I. c.: foliis integerrimis ob- longo-linearibus, paulo brevioribus et la- tioribus ( quam in var. a. et ß. ), capitulis corymbosis.
S. salicifolia brevifolia Turcz. pl. exsic.
Ad acidulam Pogromezensem , ad fl. Ircut et cæt.
incisa Ledeb.: foliis linearibus dentato-inci- sis. Ledeb. icon. pl. fl. Ross. Alt. ill. t. 76.
Cirsium foliis inferioribus ex sinuato-dentatis Gmel. fl. Sib. II p ■ 71. n. 54. t. XXVIII. (fig* dextra).
Inter limites flora? nostrae non observata. In regione Al- taica et Mongolia Chinensi provenit.
uinta varietas hujus stirpis a celeb. Lede- bour ob servata ad var. cc. accedit capitu- lis magnis, sed pygmæa 9 pollicaris, oligo- cephala et foliis radicalibus fere caulem œ q nantibus prædita.
Floret Julio.
Ad liane subdivisionem pertinet species bucusque inde- scripta, regionis Altaicæ incola quae:
Saussdrea serratu loi des rn.
S. caule erecto, apice subramoso, ramis corymbife- ris, foliis supra viridibus , subtus albo-tomentosis, pinnati partilis, laciniis margine revolutis repandis subdenticulatisve ; involucri cylindrici imbricati squamis exterioribus acutis, interioribus obtusis, me- diis oblusis mucronulatis.
Caulis sulcatus scaber, hinc inde lana floccosa canescente vestitus. Folia, praeter indumentum fere Serratula; Ce n t aur о i d i s. Involucri squamae apice coloratae, mar- gine ciliatae, scabriusculoe , interiores elongatae. Pappi seriei externae paleae paucae inaequales caducae. Achaeuia tereti-compressa striatu.
Sectio 2 BENEDICTIA DC.
Saussure a Cass. diet. 47. p. 4.94. — Eusaussurea C. A. Mey. monogr. ined.
Involucri squamæ inappendiculatæ. Antherarum caudæ non lanatœ sed ciliata aut rarius fere glabræ. Receptaculum in omnibus (excepta S. nuda, squa- mosa et sub sinuata) fimbrilliferum. Pappus bise- rialis dispar.
* Involucri squamis imbricatis adpressis, ex- terioribus brevioribus DC. I. c.
655. Saussurea papposa m.
S. foliis glabriusculis crassis , margine carlilagineo- denticulatis, radicalibus petiolatis pinnatisectis, run-
3*
30
cinalisve, lobis sæpe subdenlatis , caulinis sallein superioribus sessilibus auriculalo-subdecurrentibus incisis, dentatis vel subiutegerrimis , dentibus mu- cronatis, corymbo coarclato ; involucri glabri squa- mis imbricatis, intimis elongatis ; pappo corollam fere sequante.
S. papposa Tarez, in DC. prodr. VI. p. 534,
Cirsium inerme foliis carnosis, ovatis, obtusis , ex sinua- to-dentatis et integris Gmel. fl. Sib. II. p. 79. n. 60. t. XXXIV.
Conyza Cichorii et Persicae foliis, purpurascente tlore Gmel. ex Amm. Ruth. p. 140. n. 189.
Pappo elongato, statura minore et dentibus mucronatis a proxima S. crassif olia DC. dignoscitur. Involucri squa- mae apice coloratae. Corollae purpureae.
In salsis transbaicalensibus ad salinas Selengenses et in Dahuriae prope limites Chinenses ad fluvia Onou et Argun locis salsis copiose crescit. Floret Julio. 2:*
Synonyma Gmelini et Animanni huc e loco natali adduxi.
656. Saossdrea elongata DC.
S. foliis glabris distantibus oblongis ulriuque acumi- natis, inferioribus sinuato-incisis pinnalifidisve, su- perioribus integris ; corymbo laxo paucilloro ; invo- lucri ovalo-cylindrici glabri squamis ovatis adpres- sis. DC. I. c.
S. elongata DC. ann. mus. 16. p. 201. diss. n. II t. 6. — Spreng. syst. veg. III. p. 381.
ß. poly podiif olia DC. diss. n. 12.: foliis petiolatis pinnatipartitis , laciniis oblongis iregula- riter dentatis , sæpe reversis, interdum Ы-
Ti
lub is, suminis sessilibus pinna lift dis , inci- sis sub inte sc r r i т is ve.
О
S. elongata var. scabiosæfolia Turcz. pl. exsicc.
Serratula Stelleri Steph. herb, et Heterotriclium Stelleri MB. e DC- I ■ c.
Cirsium inerme , foliis scabris , inferioribus pinnalifidis Gmcl.fi. Sib. II. p. 80. n. 61. t. XXXV.
Hanc solummodo vidi in Dahuriæ fere totae montosis syl- vaticis abunde provenientem, in salsis nunquam obviam. Corymbi saepe distantes et tunc caulis ramosus evadit. Corollae purpureae, antberae atro-ccerulescentes. Floret Julio et Augusto. £>,.
Ad fluvium Barguzin, ubi hanc speciem observavit Stelle - rus, illam haud inveni.
657, Saossorea latifolia Ledeb.
S. foliis glabriusculis remote mucronalo-serratis , infi- mis petiolalis subcordalis , mediis lato-oblongis de- currentibus, supremis oblongis basi attenuatis ; co- rymbo laxo ; involucri cylindrici squamis acutis glabris ( aut subscabris ) subciliatis adpressis DC. I. c.
S latifolia Ledeb. fi. Alt. IV. p. 24 icon. pl. fi. Ross. Alt. ili. t. 70.
Folia praesertim in nostra planta, papilloso-aspera, subci- liata, caulis versus apicem glabriusculus.
In saxosis ad torrentem Snieschnaja ( nivalis ). Floret Ju- lio. %.
\
658. Saossorea parviflora DC.
S. loliis acuminatis, radicalibus petiolalis ovato-laiïcc- olalis laneeolatisve, caulinisque inferioribus bas
38
attenuatis decurrentibus sessilibusve, smuaio-denla- tis vel obsolete denticulatis ; summis linearibus in- tegerrimis ; capitulis corymbosis ; involucri cylin- drici squamis coloratis, exterioribus ovatis obtusis, acutiusculisve , glabriusculis scabris ve plerumque ci- liatis, interioribus ovalo-lanceolatis scabris vel den- se villosis, rarius glabris.
ce. involucri squamis apice aut marginibus villo siuscul 'is , rarius omnino glabris in no- nullis capitulis.
S. parviflora DC. ann. mus. XVI. p. 199. diss. fig. 44. prodr. VI. f. 534.
S. serrata DC. ibid. — Ledeb. fi. slit. IV. p. 35.
Serratula parviflora Poir. diet. VI p. 554.
Heterotrichum glabellum MB. c DC.
Cirsium inerme foliis lanceolatis glabris, inferioribus den- tatis, superioribus integris, squamis inferioribus caly- cum ovatis Gmel. ß. Sib II. p. 76. n. 57. t. XXXI.
ß. corymb o patente, involucri squamis plus minus dense villosis.
S. serrata « Ledeb. icon, pl fl. dit. Ross. II. t. 71. — DC. prodr. I. c.
Ser alpina ß. су noglossifolia Willd. sp. pl. III. p. 1641. ( exci. syn. praeter Gmel. ).
Cirsium inerme foliis lauceolatis denticulatis, infra lanu- ginosis, squamis calycum superiorum hirsutissimis Gmel. fl. Sib. II. p. 76. n. 58. t. XXXII.
y. corymbo contracto, involucri squamis ut in ß.
S: serrata ß. Ledeb. I. c. t. 72. — DC. prodr. I. c.
Collatia speciminibus S. parvißorce et serrat ce nullos
39
prorsus limites inter illas invenire potui. Squamae invo- lucri prioris, sæpe in eodem capitulo aut omnino glab- rae aut plerumque vel margine arachnoides-cilialae vel apice barbatae ; individua squamis involucri omnibus glabris praedita, non vidi. Alia dantur specimina squa- mis inferioribus scabriusculis et ciliatis, superioribus plus minus dense villosis et talis diversitas observatur saepe in individuis inter se simillimis et eodem loco le- ctis. Folia plerumque decurrentia, interdum sessilia, sub- tus glabra glauca aut scabriuscula, imo tomentosa, infe- riora sinuata, grosse dentata aut denticulis parvis in- structa. Pappi series exterior scabra vel subplumosa , interdum obsoleta. Altitudo in alpinis saepe tres polli- ces non excedit, in planitiebus tres pedes non raro at- tingit. Praecedenti et S. alpinœ affinis, sed foliis basi in petiolum angustatis a priore et involucri squamis ex- terioribus glabriusculis et subobtusis aut vix acutis a po- steriore apte dignoscitur. S. Amurensis magis diflert capitulis ovatis et foliis margine subrevolutis.
In montosis sylvaticis prope Ircutiam, ad Baicalem et fere ubique, locis subalpinis et alpinis etiam familiaris. Flo- ret Julio. £>/.
659. Saussurea Amorensis m.
S. foliis supra glabris subtus uiveo-toraenlosis vel aracbnoideo-lauatis, dentalis, margine subrevolutis, radicalibus longe petiolatis, ellipticis , inferioribus lanceolatis, superioribus linearibus linearf-lanceola- tisve, omnibus acuminatis ; corymbo ramoso ; scpia- mis involucri ovati villoso-lanatis.
ce. foliis subtus alb o-tomento sis acuminatis- si mis.
In graminosis ad fl. Amur, prope ruinas oppidi Albazin ergo extra limites florae nostrae.
S. Amurensis Turcz. in DC. prodr. I ■ c.
40
ß. foliis subtus arachno idc o-lanatis , minus longe acuminatis.
Ad Baicalem orientalem parce. Squamae involucri etiamsi valde villosae, minus tamen quam in «. Duo specimina prope arcem Tunkensem lecta, spuamis inferioribus lon- giuscule mucronulatis discrepant, cæterum simillima.
Floret Augusto. £>/.
660. Sacssorea discolor DC.
S. foliis supra glabris subtus dense niveo-tomentosis acuminatis, inferioribus peliolatis cordatis grosse den- tatis , superioribus subsessilibus oblongo-lanceolatis integerrimis ; capitulis corymbosis ; involucri villosi subcylindrici ( ovato-cylindrici ) squamis adpressis. DC.'l. c.
S. discolor ann. mus. d’hist. nut. XVI. p. 199. diss. p. At .—Spreng, syst. veg. III. p. 381. — Ledeb. fl. Jit. IV. p. 27. — Koch syn. fi. Germ. p. 407.
S. controversa DC l c.
Serratula discolor IVilld. sp. pi. III. p. 1641.
Serratula alpina Vili, dclph. III. p. 40. — Pall . itin. II. p. 528. 560.
Cirsium alpinuin ß. DC. fi. Franc. — Hall. Heia. n. 179. var. a. t. VI.
Cirsium inerme foliis ex ovato-lanceolatis, denticulatis, in- fra lanugine candidis Gmcl. fi. Sib. II p. 67. n. 52. t. XXVI.
Planta nostra ( quae ß. elatior D^. prodr. ) distinguitur ab . statura alliore sesqui-et bipedali , capitulis longius pcdunculatis , involucrique squamis magis liirsuto-vil- losis.
41
in pratis montosis ad fl. lrcut prope Tunka, ad fl. Anga- ram prope Balagansk, aliisque in locis similibus- Floret Julio.
661. Saussurea alpin a DC.
S. foliis planis supra glabriusculis , subtus villoso-lo- menlosis aut utrinque glabris , inferioribus ovato- lanceolatis sub dentatis, superioribus oblongo-lanee- olatis integerrimis ; capitulis paucis dense corym- bosis ; involucri villosi subcyliudrici squamis ( acu- lis ) adpressis DC. 1. c. p. Ô35.
S. alpina DC. ex Poir. encycl. suppi. V. p. 70. — fl. Franc. V . p. 466. — Spreng, syst. veg. III. p. 381. — Le- fleh. fl All. IF. p. 27 . — Koch syn. fl. Germ, p 406. Serratula alpina a. et ß. Linn. sp. 1145.
Cirsium alpinum a. fl. Franc.
a. communis : foliis subtus nivco-tomentosis vil/osisve , caule œ qualiter folioso.
Haec iteruin variat statura digitali et palmari , apud nos interdum semipedali. Squamae involucri aculae, inferio- res saepe acuminatae.
In montosis ad Baicalem et ad fl. Ircut, prope Junka.
ß. subacaulis Ledeb. fl. Alt. : foliorum inferio- rum caulem sub adœ q uantium denticulis acutis rctro-spectantibus DC. I. c.
Ledeb. icon. pi. fl. Ross. Alt. ili. t. 73.
Apud nos non obvia.
y. viridis m : foliis utrinque glabriusculis vi- ridibus elongat o-lance olatis, utrinque acu- minatis denticulatis, caule brevioribus. DC. I. c.
S. alpiiia Sibirica C. A. Mey. mss.
In alpinis et subalpinis ad torrentem Urgudei et cæt.
Floret Julio. £>/.
662. Sadssdrea denticulata Ledeb.
S. foliis oblongo-linearibus , ( oblongo-lanceolatisve ) denticulatis, margine reflexis, sublus albo-tomento- sis, semidecurrentibus, corymbis densis multifloris, involucri cylindrici squamis adpressis arachnoideo- villosis. DC. I. c.
S. denticulata Ledeb. fi. Alt. IV. p. 27. — icon. pl. fi- Ross. Alt, ill. t. 74.
Specimina, quæ vidi, pedalia et sempedalia. Folia plerum- que oblongo-lanceolata, inferiora petiolata. Involucri squamae acutae, inferiores elongatae fere dimidium totius involucri aequantes. Pappus exterior inaequalis scaber.
In alpibus inter Âlsak et Oglok, atque prope Turan. Eandem statura minore semipedali in alpe Nuchu-Da- ban legit indef. /• Kirilow. Floret Julio, "h,.
663. Saossurea congesta m.
S. glabra brevicaulis, foliis oblongo-lanceolalis ulrin- que acuminatis , ( inferioribus ) breviter peliolatis sinuato-dentatis ; capitulis in corymbum foliis bre- viorem congestis, brevissime pedicellatis , involucri squamis apice ciliato-villosis, fere brevioribus. DC.
I. c.
Herba 2 — 6 pollices alta, interdum subacaulis. Involucri squamæ acutae, inferiores quandoque subsquarrosae, lon- giusculae, superioribus paulo breviores. Receptaculum paleaceo-fimbrilliferum. СаріШІз 10—11 flora, corollis
43
purpureis. Antherarum caudee vix apice subbarbutae. Pappus sordescens.
In alpe ad fl. Tessa legit Kuznetsow et in alpe Tsagan- Gol. Kirilow. Floret Julio. Q,.
** 1 nvolucri squamis exterioribus interiores sub œ quant ib и s.
664. Saussure* foliosa Ledeb.
S. foliis oblongis semidecurrenlibus serratis ( denta- lisque ) subtus lanuginosis, deraum albo-tomenlosis; corymbo coarctato ; involucri villosi squamis exte- rioribus lanceolato-linearibus acuminatis, interiores ovato-lanceolatas acutas sub aequantibus.
S. foliosa Ledeb. fl. Alt. IV. p. 23. — icon. pl. fl. Ross. Alt. ill. t. 6 9. — DC. prodr. VI. p. 535.
a. Altaica : caulibus pedalibus et altiorib us, pluribus ex unice radice , foliis breviter serrato-clentatis, receptaculo medio palea- ceo, margine glabro demum papillis apicu- la t is obtecto. Ledeb. I. c.
In regione Altaica.
ß. dentosa : caulibus solitariis dodrantalibus et humilioribus , foliis grossius dentatis, receptaculo toto paleaceo. DC. prodr. VI. p. 53G.
In alpe Schibet.
y. pygmæa : subacaulis , foliis grosse et late dentatis, receptaculo toto paleaceo.
In alpibus prope Turanskoi Karaul detexit Kuznetsow ■
An variolates Buicalenscs ob receptaculi indolem alt Al- taica specißce separandæ ?
Floret Julio.
665. Saussurea squarrosa nt.
S. lanuginosa foliis raclicalibus inferioribusque brevi- ter petiolatis laneeolalo-denticulatis , superioribus sessilibus oblongis integerrimis, supra arachnoideo- villosis, subtus albo-tomentosis ; corymbo coarclalo 2 — 3 cepbalo ; involucri squamis oblongis subæqui- longis, inferioribus squarroso-reflexis albo-tomenlo- sis, superioribus adpressis villosis.
S. squarrosa Turcz. cat. pl. Baie. Dah. n. 689.
Pumila 2 — 4 pollicaris. Receptaculum nudum. Pappus ex- terior inaequalis brevis scabriusculus.
In alpe Nucbu-Daban pauce specimina invenit divus 1. Kirilow. Floret Julio.
666. Saussurea acuminata 771.
S. foliis glaberrimis oblongis decurrentibus acumina- tissimis , integris aut acute hinc inde denticulatis ; corymbo coarctato ; involucri glabriusculi squamis acuminatis exterioribus interiores subæquantibus ; receptaculo paleaceo ; Horum exteriorum pappo exteriore subnullo, disci manifesto. DC. I. c.
S. acuminata Turcz. eat. pl. Baic. Dah ■ n. 683. — Fisch, et Mey. ind. sent. hört. Bot. Imp. Petr. 1845 p. 37.
Involucri squamae scabriusculae, inferiores virides, lanceo- latae , acuminatae , saepe squarrosae , superioribus apice purpureo-coloratis plerumque paulo breviores, interdum dimidium tantum longitudinis involucri attingentes. An
45
ergo melius ad subdivisionem praecedentem transfera- tur ? Herba bipedalis.
In pratis humidis Dalmriæ inter Nerczinsk et Nerczinskoi Zawod. Floret Julio. <*)/.
Sectio III. TIIEODOREA DC. prodr. VI. p. 536.
Cass. diet. 53. t. 453.
Involucri squamæ apice appendicnlatæ. Anthera- rum caudæ cilialæ nec lanatæ.
667. Saussure a glomerata Poir.
S. foliis oblongis basi alienitatis, radicalibus subden- tatis vel sinualo-dentalis, caulinis integerrimis den- lalisve sessilibus decurrentibusve ; corymbo compo- sito laxo ; involucri cylindracei parce villosi squa- mis extimis integris vel apice trifidis , reliquis ob- longatis appendice suborbiculata lacera patula pur- purascente auctis. DC. I. c.
S. glomerata Poir. encycl. suppi. V. p. 71. n. 4. — Ledeb. fi. Jilt. IV. p. 21.- icon. pi. fl. Ross- Alt. ill. t. 68.
Cirsium inerme foliis scabris, lanceolatis, omnibus integ- ris, squamis calycum lanceolatis Ornei, fi. Sib. II. p. 74. n. 56. t. XXX. f. I. II.
Jacea nemorosa, montana, folio integro, carnoso , rigido, floribus purpureis Arnm. Ruth. p. 136. n. 180.
, AS. amara suadente cl. Ledebour dignoscenda capitu- lis ob florum numerum longe minorem multo angustio- ribus, involucrique squamis angustioribus appendice mi- nore auctis. Flores purpurei, rarius albi.
In locis salsis ubique, v. gr. in transbaicalensibus, in Da- liuria, ad salinas Ircutianas et cæt. Floret Julio,
668. Saossurea polchella Fisch.
S. foliis scabriusculis pinnatifidis ( bipinnatifidisve ), laciniis linearibus aculis subdentatis, caulinis sub- decurrentibus, summis indivisis ; capitulis corymbo- sis globosis ; involucri squamis extimis parce to- mentosis lanceolatis acuminatis , mediis et intimis in appendicem scariosam lacero-dentatam colora- tam erectam desinentibus. DC. proclr. VI. p. .>37 .
S. pulchella Fisch, in litt, ad DC. (1822).
S. dissecta Ledeb. fi. Alt. IF. p. 19. — icon. pl. fi. Ross. Alt. ili. t. 66.
Heterotrichum pulchellum Fisch, mem. SocC Mosqu. 111. p. 71.
Serratula pulchella Sims. bot. mag. t. 2589.
Theodorea pulchella Cass. diet. 53. p. 465.
Corollae appendicesque squamarum involucri purpureo-vi- olaceae.
In monotosis Dahuriae totius frequens. Floret Julio.
669. Saossurea roncimata DC.
S. foliis glabris ad costam fere runcinato-pinnatip ar- titis, lobis distantibus inaequalibus lineari-oblongis, hinc inde costaque dentatis ; capitulis paucis ad apicem caulis pedunculatis ; involucri squamis sub- coriaceis, exterioribus elongatis apice integris 2 — 3 fidisve ; interioribus appendice scarioso-denticulata auctis exteriores paulo superantibus.
S. runcinata DC. ann. mus. 16. p. 202. diss. n. 13. t. 7 .—prodr. I. c.
S. poljpodiifolia Tarez, pl. exsicc. ( Dahurica ).
47
Corymbus sæpe ramosus et tunc corymbi partiales ex ca- pitulis 2 — 3 breviter pedicellatis constant. Laciniae fo- liorum saepe subfalcalæ, ad lentem cartilagineo-serrula- tae. Variat corollis purpureis et albis.
In salsis Dahuriae ad limites Chinenses abunde provenit. Floret Julio. fy.
670. Sausscrea alata DC.
S. foliis radicalibus interrupte pinnatifidis , caulinis inciso-pinnatificlis in alam dentatam desinentibus, laciniis cartilagineo-dentatis , ramis paucifloris, su- perioribus in corymbum densum coarctatis ; invo- lucri arachnoideo-villosi squamis exterioribus oblon- gis, sæpe recurvis, adpressis mucronatis, interiori- bus in appendicem subrotundam membranaceam, intus præsertim villosam desinentibus , exteriores paulo vel duplo superantibus.
S. alata DC. ann. mus. 16. p. 202. diss. n. 14. t. 8. — prodr. p. 537.
Heterotricljum squalidum MB. ined.
Serratula decurrens Ledeb. ind. sem. hört. Dorp. suppi. 1811. p. 4.
Serratula squalida Steph.
Saussurea laciniata var, lasiocephala Turcz. pl. exsic.
Cirsium foliis inferioribus pinnatifidis, superioribus den- ticulatis decurrentibus, squamis calycum squalidis Gmel. fl. Sib. II. p. 81. n. 62. t. XXXVI.
In salsis transbaicalensibus ad fluvium Czikoi , non pro- cul a Kudara. Floret Julio et Augusto.
671. Saossurea crepidifolia m.
S. foliis radicalibus interrupte pinnatifidis, caulinis in-
eiso-pimiatifidis in alam dentatam desinentibus, la- ciniis cartilagineo-denlatis ; corymbo terminali com- posito denso ; involucri glabriusculi squamis a basi ad apicem gradatim longioribus, exterioribus trian- gularibus, apice rellexis sæpe bilobis, margine par- ce araclinoideis, superioribus in appendicem sub- rotundam membrauaceam , intus praesertim villo- sam, rellexam desinentibus.
Media quasi inter praecedentem et S. laciniatam Le- deb., ab illa involucri squamarum extimarum forma et indumento, ab hac praesertim foliis minus dissectis re- cedit. A cel. de Candolle , qui certe plantam hanc ha- buit aut omissa aut cum S. alata conjuncta. Specimen unicum, in transbaicalensibus loco mihi ignoto lectum ; possideo, forte typum distinctae speciei , huic affinis. Haec recedit statura plus quam pedali, caule ramoso, ra- mis saepe iterum divisis , capitidis non congestis cylin- dricis, involucrique squamis magis squarrosis.
S. polypodiifolia Turcz. pl. exsicc. ( Transbaicalensis 1829 ).
S. laciniata var. Turcz. pl. exsicc.
In salsis ad fl. Selengam et Dschidem , ad salinas Selen- genses, nec non ad fl. Barguzin. Floret Julio. $>/.
204. CARLINA. Tourn. inst. t. 285.
Linn. gen. 929. — Gærtn. fr. II. p. 384. t. CLX111. — Lam. ill. t. 662. — Schkuhr Handb. t. 232. — Less, syn. p. 12. — DC. prodr. VI. p. 545. — Endl. gen. n. 2839. — Carlina, Chamæleon", Carlowitzia et Mi - tina Cass. diet. — Carlina et Carlowitzia Moench. DC. diss.
Capitulum bomogamum multi et æquaWlorum. Tu-
49
volucri squamæ exteriores foliaceae denlato-spinosæ patentes, intimée elongatae radiantes scariosæ colora- tae. Receptaculum planum. Fimbrillæ basi concretæ alveoliformes , apice inaequaliter multifidae. Corollae glabrae 5 fidae. Antlierae apice longe appendiculatae, basi bicaudatæ, caudis plumosis. Filamenta glabra. Fructus oblongo-cylindraceus pilis sericeis adpressis vestitus. Pappi lamellae uniseriales, basi ternatim qua- lernatimve concretae, cæterum, plumosae. — Herbae spi- nosae durae squamis involucri intimis radium mentien- tibus insignes. DC. I. c.
Sectio HERACANTHA Tiibern. Kraut. 398.
Besl. hort. Eyst. non Linn. Carlinn Cass. diet. 7. p. 108. Less. syn. p. 12. subgen. I.
Involucrum duplex , nempe squamae radiantes et coloratae cum exterioribus foliaceis contiguae , nullis aut fere nullis aliis intermixtis. DC. I. c.
G72. Carlina vulgaris Linn.
C. caule monocephalo aut apice corymboso-polyce- phalo pubescente arachnoideo ; foliis lanceolatis spi- noso-dentatis subtus pubescentibus ; involucri squa- mis interioribus radiantibus albis exteriores supe- rantibus. DC. I. c.
C. vulgaris Linn. sp. 1161. — Spreng, syst. vcg. III. p. 379. MB. jl. Taur. Сиис. II. p. 282. - Lcdeh. fl. Jit. IV. p. 13. — Koch syn. fl. Germ. p. 406. — Schkuhr t. 1232
Carlina caule multifloro corymboso. Gmel. /7. Sib. II. p. 32. n. 64.
AT« 111. 1847.
4
50
Іи шоп los i s ail viam , quae ad thermas Turkenses ducit liinc inde obvia v. gr. inter Chaim et Gremiaczaja. Flo- ret Julio et Augusto. 2;.
Subtribus III. CAEDUI NEÆ DC. prodr. VI. p. 617.
Carduineæ ( stride dictæ ) Less. syn. p. S. — Car - duineœ, Lamyreæ et Cynareœ Cass. labi. p. 9. Capitula multiflora æcpialiflora homogama , floribus omnibus hermaphroditis aut dioicis. Tnvolucrum mul- tiseriale, squamis liberis , sæpius apice spinosis. Co- rollae 5 fidæ extus armatae , lobis exterioribus paulo profundius incisis. Staminum filamenta distincta pilo- sa, papillosa , rarius glabra*. Antheræ ecaudatæ aut brevicaudatæ. Achænia glaberrima erostria , areola terminali. Pappus pilosus plutnosusve, setis saepius ba- si in annulum concretis , basi margine prominulo nunquam cinctus. DC. I. c.
205. CARDUUS Ocertn.fr. //. p 377. /. CLXII.
DC. diss. суп. p. 21 . — prodr. VI. p. 621 . — Endl. gen. n. 2884. — Cass. diet. 41 . p. 314 et 336. — Schkuhr liandb. t. CCXXV11I. ( exclusis C. Mari- ano et Cynaroide ) — Cardui spp. Tourn. Linn. Less.
Capitulum æqualiflorum. Involucri squamae imbri- catae aut lineares, margine non scariosæ, saepius api- ce spinosae aut acuminatae. Receptaculum fimbrillife- rum. Corollae tubo brevi, fauce oblonga , limbo 5 fi- do obringenle. Staminum filamenta libera pilosa. An- theræ appendiculis linearibus subulatis, caudis nullis.
51
Stigmata concreta. Fractus oblongi compressi glabri, areola terminali subcarnosa , basilari vix subobliqua. Pappus multiserialis, setis filiformibus scabris, basi in annulum a fructu secedentem concretis. — Herbae erec- tae simplices monocephalæ aut in ramos monocepba- los plus minus divisae. Folia caulina secus caulem de- currentia pinnalilobata aut indivisa , plus minus ser- raturis ciliato-spinosis. Capitula subglobosa aut oblon- ga, erecta aut saepius post anthesin nutantia. Corollae purpureae, aut variantes albae. DC. I. c.
673. Carduus crispus Linn.
C. caule ramoso, ramis alato-spinosis ; foliis lanceo - latis sinuatis dentato-spinosis ; capitulis ad apices ramorum glomeratis globosis ; involucri squamis li- neari-subulatis mucronatis patulis, interioribus mol- libus subscariosis. DC. I. c. p. 623.
C. crispus Linn. sp. 1150. — FI. Dan. t. 653. — Engl. hot. t. 112 .— Spreng, syst. veg. III. p. 484. — Ledeb. ß. Alt. ІУ. p. 96. — Koch syn. fl. Germ. p. 402.
Carduus caule alato, spinoso, foliis sinuatis decurrenti- bus, margine spinosis, floribus sparsis. Grnel. fl. Sib. II. p. 41. n. 43.
Cirsium caule crispo, foliis laciniatis , subtus tomentosis Amm. Ruth. p. 137. n. 82.
In herbosis frequens. Floret Junio, Julio. <^\
206. CIRSIUM Tourn. inst. 447. t. 255. (exci. spp. ).
Gcertn. fr. II. p. 383. ( exci. sp. delin. ) — DC. fl. Franç. ed. 3. vol. IV. p. III. diss. I. p. 22. — prodr. VI. p. 634. — Endl. geri. n. 2887. — Cnici
52
et Cardai sup. Linn. — Cnicus Sc/ireb. gen. n. 125-5. — IVilld. sp. 111. p. 1662. ( excl. spp. ) —
Schkuhr Handb. t. 229. — Lophiolepis , ErioJepis ,
Onolrophe et Cirsium Cass. — Breece et Cardui spp.
Capitulum æqualiflorum homogamum, floribus her- maphroditis aut dioicis. Involucri squamæ imbricatae, plus minus apice spinosae. Receptaculum fimbrillife- rum. Corolla; tubo brevi, fauce oblonga, limbo 5 fi- do. Staminum filamenta libera , saepius pilosiuscula. Antheræ appendicibus lineari-subulatis , caudis nullis. Stigmata concreta. Fructus oblongi compressi glabri membranacei ecostati , areola terminali subcarnosa. Pappus multiserialis, selis basi in annulum deciduum concretis, plumosis , apice saepius subdenticulatis aut subclavellatis. — Herbae habitu Cardui foliis decurren- tibus aut sessilibus , floribus purpureis aut oehroleu- cis, foliis variis saepissime spinosis. DC. I. c.
Seclio I. СЕРПА LONOPLOS DC. prodr. FI. p. 643.
Neck. elcm. 1. p. 68 ? — Cirsium Cass. diet. 27. p. 185, 35. p. 178, 41. p. 332. — Brceæ spp. Less.
syn. p. 9. — Serratulae spp. auct.
Capitula ovata abortu dioica. Involucri squamae im- bricatae laiiceolatæ adpressæ, exteriores apice sub- spinosæ , intimae apice subscariosæ inermes. Stami- num filamenta subscabra. — Herbae foliis sessilibus vix subdecurrentibus , plus minus pinnatifidis cilialo-spi- nosis. Flores sordide et pallide purpureo-lilacinæ. Ra- dices repentes. DC. I. c.
53
674. CiRsiuM Argunense DC.
C. caule angulato sulcato glabro ; foliis secus cau- lem in alam interruptam spinosam decurrentibus , ovali-oblongis sinuatis, subtus vix araneosis , lobis ovatis apice spinosis et margine spinuloso-ciJiatis ; capitulis ebracleatis globosis glabriusculis ; involucri squamis subinermibus, inferioribus apice mucrona- tis, intimis vix scariosis. DC. prodr. VI. p. G4 4.
C. setosum ß. subalatum Leileb. jl. Alt. IV. j>. 10.
Plantam Altaicam uon vidi, vix tarnen dubito illam cum nostra identicain esse. Proximus C. aroensi et praeser- tim C. setoso MB. a priore distinguitur loliis minus profunde incisis, potius sinuatis vel grosse serratis, non undulatis , a posteriore foliis basi decurrentibus. Vix autem propria est species, nam et genuinum C. arven- se Scop. foliis sessilibus et secus caulem decurrentibus variare solet.
In salsis ad fluvium Argun , prope rivulum Urulungui. Praeterea nullibi vidi. Floret Julio et Augusto.
Sectio 2. ONOTROPHE Cciss. diet. 3G. p. 145.
DC. prodr. VI. p. 6‘44.
Involucri ovati aut globosi squamae aut mucronatae, aut spinula inermi brevi terminatae , intimae semper omnino inermes. Corollae subregulariler 5 Udae. Sta- minum filamenta pilosiuscula. DC. I. c.
Corollae in nostris omnibus purpureae , folia non decurrentia.
G75. Cirsium pendulum Fisch.
C. canle apice araneoso-subvilloso ; foliis sessilibus
54
glabris pinnatipartitis, lobis lanceolalis acuminatis, apice valide spinosis margine ciliato-spinulosis ; ca- pitulis (6 — 15) in racemum nutantem dispositis ; involucri subglobosi squamis linearibus acuminatis subaraneosis , exterioribus subspinescentibus. DC, ibid. p. 660.
Squamae mediæ lateraliter curvatæ subfalcalæ, unde nomen Ci r si i falcati , quod de nomine Fi scheriano igna- rus, primum liuic stirpi imposui.
In pratis humidis sylvaticis Dahuriæ in viciniis oppidi Nerczinsk et cæt. Floret Julio, "b,.
676. CiRsiüM Gmelini Fisch.
У
C. radice fasciculata ; foliis petiolatis oblongis vel ob» longo-obovatis, ad medium pinnatifidis, pube spar- sa praesertim subtus villosiusculis, lobis ovatis den- tatis .spinosis ; capitulis 2 — 6 aggregatis ; involucri squamis imbricatis adpressis subinermibus ; pappo corollam subæ quante.
C. Gmelini Fisch, in litt.
C. acaule Ledcb. JI. Alt IF. p. II. ( exci, synon. ).
C. acaule 7. Gmelini C. A. Mey. in DC. prudr. УІ. p. 652. — Tarez, cat. pl. Baie. Dah. n. 673.
Cnicus Gmelini Spreng, hist, rei herb. II. p. 270.
Cirsium spinosum capitulis in vertice inter totidem folio- rum valla congestis, nudis, inermibus Gniel. ß. Sib. II. p. 264. n. 50. t. XXV.
Cnicus acaulos polyanthos, purpureus, Asphodeli radice esculenta Messerschm. in Amm. Ruth. p. 140. n. 188.
a. acaule: capitulis fere radical ibus aggre-. gut is, aut caule brevissimo.
ß. caulescens : caule elongato, capitulis aggre - gato-racemo sis.
A C. acauli All., ineo sensu, satis distinctum capitu- lis nunquam solitariis , foliis villosiusculis ad medium tantum pinnatifidis et pappo corollas adaequante , nec manifeste illis breviore. Squamae involucri interiores ba- si latiore magis acuminati.
In pratis humidis prope Ircutiain et fere ubique in locis similibus, varietas ß. multo rarius cum priore occurrit. Floret Julio.
677. Cirsium serratuloides Ledeb.
C. foliis ainplexieaulibus lanceolatis indivisis , setoso- ciliatis, glabris aut subtus glaucescentibus plus mi- nus arracbnoideis ; caule simplici mono-aut poly- cephalo, ramis elongatis monocephalis paucifoliis ; involucri squamis lineari- lanceolatis adpresse subin- erme acuminatis, margine araneoso-subciliatis.
C. serratuloides Ledeb. ß. Alt. IF. p. 7. — DC- prodr. FI- р. 652. ( non Scop. ).
Carduus serratuloides Linn. s p. ed. I. p- 825 ( exci, sy- non. ) non Jacq.
Serratula foliis lanceolatis integris ainplexieaulibus : ser- raturis spinoso-setaceis Linn. hort. Ups. p. 248.
Cirsium calycibus inermibus acutis, foliis utrinque viridi- bus, firmis, integerrimis, inaequaliter ciliatis. Gmel, ß. Sib. II. p. 52. n. 44 et 45. t. XII et XXIII. f. 1.
Cirsium procerum, folio profunde serrato, utrinque virente, Jacea capitulis minoribus, fibrosa radice. Messer schm . in Anim. Ruth. p. 140. n. 187.
Iu regionibus nostris variat foliis utrinque viridibus aut suhtu3 glaucis parceque lanuginosis sessilibus aut rarius
50
subdecurrentibus. A simillimo Ci r sio Pannonico Jacq. [Carduo serratuloide Jacq.) dignoscitur caule apice foliis etiamsi paucis instructo, sæpe ramoso et polycepha- lo, atque foliis inferioribus ad basin valde angustatis.
Tn montosis sylvaticis fere ubique. Floret Julio. ;•>/,
678. Cirsium Wlassowianum Fisch.
C. foliis amplexicaulibus lauceolalis acuminatis , sub- tus canis, supra sparse pilosulis, ramulis ad apicem paucis monocephalis ; capitulis globosis subglabris ; involucri squamis linearibus apice spinulosis laxius- culis, pappi setis plumosis cum parte superiore nu- da subscabra. DC. prodr. VI. p. 6ö3.
Proximum præcedenti sed differt foliis subtus cano-to- mentosis basi latioribus et magis cordatis, involucrique squamis laxioribus. Variat etiam caule monocephalo.
In pratis Dahuriæ sinrul cum Cirsio pendulo. Floret Julio.
* 679. Cirsium hetehophyllum All.
C. foliis amplexicaulibus cordatis acuminatis serratis, supra glabris, subtus niveo-tomentosis ; capitulis so- litariis aut subaggregalis longe pedunculalis globo- sis ; involucri squamis glabris adpressis inermibus, intimis elongatis coloralo-scariosis planis integris. DC. I. c.
C. heterophy Ilum Ali. fi. Pedem. I. p. 554. t. XX XI У . — DC. fl. Franc, n. 3086 — Spreng, syst. oeg. III p. 370. — Lcdeb. fi- Alt. IV . p. 7.
Carduus heterophyllus Linn. sp. 1136.
Cirsium caule fere unifloro, calyce inermi acuto, foliis lan-?
57
ceolatis ciliatis integerrimis et laciniatis. G mei. fl. Sib. IL p. 51. n. 43.
ce. indivisum : foliis omnibus in d ivis i s.
Carduus helenioides Linn. sp. 1155. — Engl. hot. t. 675. Cirsium helenioides All. Ped. n. 553. t. XIII. ß. incisum : foliis pleris quo. inciso-pinnatifi- dis. Huc synonyma Allio nii , Linnœi et Gmelini ad speciem adducta.
Crescit «. copiose in umbrosis ad rivulos v. gr. prope Kultuk et cæt. Floret Julio.
Alteram varietatem apud nos non vidi.
207. LAPPA Tourn. inst. 458. t. 156.
Juss. gen. 173. — Gcertn. fr. 11. p. 379. t. CLXII. f. 3. — Lam. ill. t. 66,5. — Cass. diet. 2,5. p. 256 et 41. p. 310 et 324. — Less. syn. p. 8. — DC. diss. comp. p. 20. — prodr. VI. p. 661. — Endl. gen. n. 2892. — Arctii spp. Linn. — Arctium Vili. TVilld.
Capitulum homogamum , multi et æqualiflorum. In- volucri globosi scpiamæ coriaceæ imbricatæ basi ad- pressæ, dein subulatæ apice corneo uncinato inllexæ. Receptaculi subcarnosi plani fimbrillæ rigidæ subula- tæ. Corollae 5 fidæ regulares, tubo 10 nervio. Stami- num filamenta papillosa , antberæ in appendices fili- formes terminatae , caudis subulatis basi instructae. Stigmata apice libera divergentia, extus arcuata. Fru- ctus oblongus lateraliter compressus glaber , trans- verse rugosus , areola basilari vix obliqua. Pappus brevis pluriseriatus, pilis in annulum non concretis ca- ducis filiformibus scabris. — Herbae ramosae. Folia pe-
58
tiolala cordata subundulata, subtus plus minus tomen- tosa. Capitula terminalia subcorymbosa aut solitaria. Corollæ purpureæ aut variantes albae involucro aequa- les. DC. prodr. VI. p. 661 ,
280. Lappa tomentosa Lain.
L. involucri araclmoideo-tomentosi squamis ad apices fere subserrulatis, interioribus subradiantibus muti- cis ; capitulis subcorymbosis. DC. I. c.
L. tomentosa Lam. diet. 1. p. 397.
Arctium Lappa ß. Linn. sp. 1243 — Spreng, syst. veg. III. p. 387.
A. tomentosum Schknhr Tlandb. III. p. 49. i. CCXXXVII. — Ledeb. ß ■ Alt. IF", p. 37.
A. Bardana Willd. sp. pi. IF. p. 1632.
Lappa capitulis et foliorum facie inferiori tomentosis Gmel. ß. Sib. II. p. 104. n. 85.
In ruderatis commune. Floret Julio, <3.
Subtribus IV. SEREJTULEÆ Less. syn. p. 6.
DC. prodr. VI. p. 662. — Rhaponticeœ et Serratuleœ Cass. tabi. p. 9.
Capitula multiflora. Involucrum multiseriale , squa- mis vix spine scentibus. Flores omnes hermaphroditi aut dioici, rarius pauci foeminei in ambitu. Corollae 5 fidae extus arcuatae. Staminum filamenta papillosa aut pilosa. Antherae glabrae. Pappus uni-aut saepius raul- tiserialis, pilosus, margine prominulo circulari cinctus. DC. I. c.
208. RH A PONTICUM DC. prod ■ VI p. 663.
Endl. gen. n. 2894. — Rhaponticum et Serratulce spp. DC. mem comp. p. 21. — Rhaponticum, Stemma- cantha et Cestrinus Cass. diet. 41. p. 609 et 520, 50. p. 461 . — Rhapontici sect. 3. Less. syn. p. 6.— Centaureæ Cnici et Cynarœ spp. Linn. — Serratulce spp. Gærtn. fr. II. p. 380.
Capitulum homogamum multi et æqualiflorum. In- volucri squamæ multiseriales adpressæ , desinentes in appendicem totam aut margine scariosam integram, dentatam, acuminatam aut rotundatam. Receptaculum fimbrillis linearibus onustum. Corollae 5 lidæ subre- gulares. Staminum filamenta papillosa, antberae appen- dice terminali obtusa. Fructus oblongus laleraliter com- pressus glaber, areola basilari valde obliqua. Pappus rufescens multiserialis, setis rigidis scabridis, exterio- ribus gradatim brevioribus. — Herbae perennes oligo- cepbalæ aut monocephalæ. Folia indivisa aut varie pinnalilobata, saepius subtus cano-tomenlosa. Capitula magna subglobosa. Corollae purpureae. DC. I. c.
Sectio 1. STEMMACANTHA Cass. DC. I. c.
Involucri squamae desinentes in appendicem lon- gam acumiuatissimam margine tantum scariosam. Fru- ctus margine subdentato circa basin pappi coronaLus. DC. I. c..
681. Rhaponticum atjuplicifouum DC.
R. foliis petiolalis acuminatis , supra subscabris sub- tus cano-tomentosis, radicalibus et inferioribus oblon-
60
go-cordatis denticulatis, vel triangulari-cordalis inæ- qualiter incisis, superioribus ovato-oblongis ; capi- tulis 2 ( rarius 3 — 4 ) globosis cernuis ; involucri squamis angustis acuminatis : exterioribus reflexis pungentibus, mediis apice reflexis interioribusque adpressis inermibus.
R. atriplicifolium DC prodr. I. c.
Carduus atriplicifolius Trev. act. nat. cur. 13. p. 1. p. 198. Reichenb. hört. Bot. I. t. 18. — Spreng, syst. veg. Ill p. 386.
Silybum atriplicifolium Fisch, ind. hört. Petr 1824.
Onopordon dcltoides Ait. hort. Kcw. 3. p. 146. a. foliis cordato-oblongis denticulatis.
ß. foliis triangular i-cor datis, oblongis, plus minus profunde incisis.
Cirsium fici folium Fisch, man. Soc. Mosqu. nat. cur.
Utraque varietas in sylvaticis totius Dahurise abunde pro- venit. Floret Julio et Augusto. ^/.
Sectio 2. EURH A PONTICUM DC. prodr. VI. p. 664.
Involucri squamæ exteriores desinentes in appen- dicem amplam oblongam aut subrotundam omnino scariosam subintegram aut demum rupto-laceram, in- teriores angustiores line ari-1 ance olatæ acuminatissimæ. DC. l. с.
682. Rhaponticdm uniflorum DC.
11. foliis omnibus piimatiparlitis vix arachnoideis, lo- bis oblongis dentalis ; caule simplici monocepbalo fere usque ad apicem folioso (aut apice subnudo), DC. I. c.
61
Cnicus unifloras Linn, meint. 572.
Serratula uniflora Spreng, syst. veg. III. p. 388.
Leuzea Dahurica Bge. enum. pi. Chin. p. 205.
Centaurea calycibus membranaceis, foliis pinnatifidis den- tatis Gmel. fi. Sib. II. p. 86. n. 67. t. XXXF1I1.
In montosis apricis prope Ircutiam et alibi frequens. Flo- ret Junio, Julio.
209. LEUZEA. DC. fi. Franc, ed. 3. v. 4. p. 109.
Ann. mus. h. nat. 16. t. 10. — prodr. VI. p. 665. — Endl. gen. n. 2395. — Centaurcæ spp. Linn. — Rhacomce spp. Adans. — Leuzea et Fornicium Cass. diet. 17. p. 249, 26. p. 179. 41. p. 319. 50. p. 464. — Rhapontici sect. 1. Less. syn. p. 6.
Capitulum bomogamum multi et æqualiflorum. In- volucri squamæ imbricatae mulliseriales in appendi- cem scariosam apice expansae. Receptaculum fimbrillis linearibus onustum. Corollae 5 fidae subregulares. Staminum filamenta papillosa, antberæ appendice ob- tusae, caudis brevibus. Stigmata duo apice libera. Fructus oblongi laleraliter compressi glabri , > areola basilari subobliqua. Pappus longus pluriserialis plu- mosus , setis basi in annulum concretis , interioribus sublamellatis ciliatis. — Herbae lomentosæ saepius mo- nocephalac. Folia in iisdem individuis saepe varie pin- natilobata. Capitula ovato-globosa terminalia. Corollae purpureae. DC. I. c.
Sectio FORNICIUM C. A. Mey. in. DC. I. c.
Cass. diet. se. nat. 17. p. 249.
Halo charis MB.
62
Fructus læves margine crenato manifesto coronata. Involucri squamæ expansæ in appendicem integram lanceolalam aut subulatam planam. DC. I. c.
683. Leozea carthamoides DC.
L. foliis ovali-oblongis glabriusculis, inferioribus pe- tiolatis pinnatipartitis, superioribus sessilibus pinna- tifidis ( integrisve serratis ) ; caule monoceplialo glabriusculo ; involucro villosissimo. DC. ibid. p. 666.
L. cartliamoides DC. cliss. comp. p . 49. n. 9. — Spreng:.
syst. vcg. 111. p. 382. — Ledeh. fl. Jit. IF. p. 34.
Cnicus carthamoides Willd. sp. pi. 111. p. 1686.
Cirsium carthamoides Link enum. 2, p. 302.
Squamæ involucri exteriores appendice dilatata scariosa sublacera, interiores elongata lineari.
In alpe Chamar. Yidi etiam initio hyemis sub nive hanc aut affinem huic plantam in alia alpe Baicalensi prope fontes torrentis Chara-Murin. Floret Julio, b,-
2 10 SKRRATULA. DC. prodr. FI. p. 667.
Endl. gen. n. 2897. — Serratula sect. 1. DC. diss. comp. 3. p. 29. — Serratula et Centaureæ spp. Linn, et auct. — Mastrucium et Serratula ( ex par- te) Cass. diet. 35. p. 175, 41. p. 310, 50. p. 468. — Serratula et Bha pont ici sect. 1 — 2. Less, s yn. p. 4 et 6.
Capitulum multiflorum sæpius homogamum , inter- dum abortu unisexuale aut ad radium fœmineura. In- volucrum subovatum squamis imbricatis, exterioribus brevioribus aut acutis muticis , aut in spinulam sub-
63
inermem desinentibus , interioribus longioribus plus minus apice scarioso-membranaceis. Receptaculum fimbrillatum. Corollæ 5 fidæ subregulares. Staminum filamenta papillosa : antheræ apice obtuse appendicu- latæ. Stigmata 2 divergentia. Fructus oblongus com- pressus glaber lævis, bilo subobliquo. Pappus pilis multiser alibus rigidulis scabridis subrufescenlibus inae- qualibus, exterioribus brevioribus , a fructu seorsira deciduis nec basi amiulatis. — Herbæ inermes aut sub- inermes , mono-aut polyceplialæ , glabræ aut sub- scabrae nec lomentosæ. Corollæ purpureae aut vari- antes albae, nunquam flavae. DC. I. c.
Sectio 1. MASTRUCIUM DC. I. c.
Cass. diet. 3Ö. p. 173. Bhapontici sectio 2. Less, syn. p. 6.
Flores radii pauci foeminei discum superantes 3 — 4 fidi, stamina 3 — 4 castrata gerentes. DC. I. c.
684. Serratula coronata Linn.
S. foliis glabris pinnatipartitis, lobis serratis basi con- fluentibus ; capitulis corymbosis ; involucri tomen- tosi squamis lanceolatis acutis subpungentibns ad- pressis ; floribus exterioribus majoribus ex antheris efloelis subfoemineis. DC. I. c.
S. coronata Linn. sp. 1144 [exci. syn. Bocc .) — Spreng, syst. veg. III. p. 390. — DC. diss. 2. p. 28. n. 3. — Le- deb. fl. Alt. IV. p. 38.
Mastrucium pinnatifidum Cass. dice. 41. p. 323.
Carduus inermis foliis glabris pinnatis, lacinia extrema maxima, capitulis squalidis Gmel. fl. Sib. II. p. 49. n. 41. t. XX.
64
Serratula foliis laciniatis, capitulis magnis lanuginosis Amm. Ruth. p. 136. n. 181.
Ubique in pratis copiosa. Floret Julio. £>/.
Sectio 2. KLASEA DC. prodr. FI. p. 668.
Cass. I. c. — Rhapontici sectio I. Less. syn. p. 6. — Flores aequales omnes hermaphroditi et papposi.
685. Serratula centauroides Lina.
S. foliis pinnatip artitis scahridis, laciniis liueari-lance- olatis integris aut grosse rarilerque serratis ( vel pinnatifido-incisis ), terminali vix majore; involucri hemisphaerici squamis exterioribus adpressis ovali- lanceolatis breve mucronatis, interioribus elongatis in appendicem scariosam obtusam subcrispam sub- dentatam. DC. I. Ô.
S. cenlauroides Lini. sp. 113. — Willd. sp. pi III p. 1644. — Ledeh. ft. Alt. IF. p. 39. nec M. B. nec Spreng.
Carduus caule ramoso, foliis pinnatifidis, foliolis inferio- rum dentatis, squamis ex lanceolato-spinosis appressis Gmel. jl. Sib. II. p. 44. n. 38. t. XFII.
Habitat in siccis et apricis atque rupestribus ad fl. Ircut et Angaram, in Transbaicalensibus, nec non in Dahuria. Floret Julio. £>/.
686. Serratula glauca Ledeh.
S. foliis glaberrimis subciliatis glaucis, radicalibus pe- liolatis ovalibus integerrimis, caulinis grosse denta- tis aut sinuato-pinnatifidis, lobis foliisque apice mu- cronatis ; caule simplici mono — ( rarius 2 — 3 ) ce- phalo ; involucri ovati squamis exterioribus ovalo- lanceolalis in spinulam subpatentem desinentibus, interioribus elongatis apice scariosis. DC. I. c.
G5
S. glauca Ledeb. decad. pl. in mcm. de Vac. de St. Pet. V. p. 560. n. 46.-/. Alt. IP . p. 38.— icon. pl. fl. Ross. Alt. ill. t. 32.
S. centauroides Spreng, syst. reg. III. p. 389. — MB. fl. Taur. Cauc. III. p. 556. in nota ad n. 1637.
S. Laxmanni Fisch, in litt.
Centaurea squamis lanceolatis, foliis variis, caulinis ple- rumque ex pinnato-dentatis, caule supra ramoso Gmel. fl. Sib. II. p. 89. it. 70. t. XX. ( haud bona ).
Squamae apice nigrae. Magnitudine inter 4 pollices ad duos pedes variat. Specimina Transbaicalensia et Dahurica sem- per monocephala, sed illa quae prope oppidum Krasno- jarsk inveni plerumque 2—3 cephala , qualia in icone Gmeliniana depicta sunt.
In Transbaicalensibus inter Werchneudinsk et Selenginsk atque ad viain quae a priore ad thermas Turkenses du- cit, nec non in Dahuria. Floret Majo, Junio. Q.
687. Serratula glandulifera m.
S. ramis monocephalis ; foliis lanceolalis integris sub- rimcinalisve mucronatis margine revolutis, cauleque glandulosis ; involucri ovati squamis inferioribus ova- tis acuminatis , summis apice membranaceis. DC. prodr. VI. p. 670.
Species ex unico specimine ab amic. Basnin, inter statio- nes Onensem et Kulensem, deserti Chorinensis, sub finem Julii lecto, nola. An forma abnormis S. centaur oi- dis , sed folia longe diversa. Glandulae caulis et foliarum potius pili abbreviati dicendae.
( Continuabitur )
i)
Л* III. 1847.
LEPIDOPTERA QCAEDAM NOVA
R O S S I Æ ET S I В I R 1 Æ INDIGENA DESCRIPSIT ET DELINEAVIT
Dr. Eduardus Eversmann.
1. Melitæa Latonigena.
Tab. I. Fig. 1 et 2.
M. alis superne albido nigroque reticulatis , subtus al- bidis, nigro-maculatis , nereis anticarum fasciisque duabus posticarum fulvis : altera basali sinuata, al- tera externa albido-maculata.
Eaclem magnitudine , qüa Melitæa Arduina Böb. Hüb., cui proxime quidem accedit, a qua tamen mul- to differt.
Alæ anticæ, seque ac posticae, superne nigræ, ma- culis albis, vel flavescenti-albis, reliculatæ, ita ut co- lor niger colorem album paulo superet ; maculae ese albae sunt fere omnes magis minusve quadratae , aut rectangulae, exceptis maculis seriei exlernse seu ulti- mae, cucullos semilunares referentibus ; cilia sunt al- bo nigroque varia.
Subtus alæ anticæ albæ, leviter llavescenti linctae,
t
punctis et characteribus atris modo solilo crassioribus signatae, nervis sat late fi livescentibus , ad marginem externum confluentibus ; margo anticus autem et alæ apex fulvo colore carent. — Aloe posticae albae , aut flavescenti-albae, punctis crassissimis seu maculis atris signatae fasciisque duabus fulvis : fascia basali flexuo- so-sinuata, sinu aperto ; fascia externa angusta et ob- soleta, maculis rotundis , singulis inter binos nervos positis, signata.
Habitat in provincia Irkutskensi.
2. Melitæa didymoidf.s.
Tab. I. Fig. 3-4.
M. alis superne fulvis, late nigro-marginatis ; anticis nigro-maculatis lituraque obsoleta costali albida ; posticis superne sub immaculatis, inferne fasciis tri- bus albidis duabusque fu\ns : altera basali sinuata, altera externa obsolete nigro-punctala.
Simillima nonnullis varietatibus Melitææ Didymae Fabr. cui forsitan pari modo adnumeranda est ; differt autem ab bis : 1. ) Tn pagina alarum superiori margo externus niger multo latior est , quam in Didyma ; 2. ) in alarum anticarum pagina superiori macula una vel dnæ, minutae et obsoletae, albidae, costales , api- cem versus positae, reperiuntur, quae in Didyma ge- nuina nunquam occurrunt ; ceterum alæ anticae non differunt a Didyma. — 3. ) Alæ poslicæ maculis ni- gris paginae superioris vel omnino carent , vel una alterave obsoleta observatur ; margo analis antem ex solilo denigratus est ; — 4. ) in pagina inferiori fas-
68
ciæ fulvæ et striolæ nigræ eodem modo dispositæ smit ac in Didyma, sed in fascia fulva externa pun- cta obsoleta nigra, singula inter binos nervos posita, eodem modo ac in Melitæa Cyntbia Fabr., sed ob- sol eliora , reperiuntur .
Habitat ad Kiachtam Sibiriæ orientalis.
3. Argynnis Eugenia.
A. alis superne fulvis, nigro-maculatis , posticis sub- tus vires cent i- ferrugineis, argenteo-maculatis : ma-
cula centrali elongato-cuneiformi jlexuosa serieque ocellorum externa.
Paulo major, quam Argynnis Fingal Hbst. , cui pa- gina alarum superiore proxime accedit, inferiore au- tem ab ea et ab omnibus reliquis speciebus multum differt.
Alae supra fulvæ, nigro-maculatae , basi denigratæ , margine externo nigro, fulvo-maculalo ; alae posticae serie externa ocellorum, vel macularum nigrarum cir- culo fulvo cinctarum, quam eandem videmus in Arg. Fingal, sunt insignes.
Subtus alae posticae virescenti-ferrugineae, aut cin- namomeae, argenteo-maculatae et ocellatæ , sic : mox infra basin maculae in singula ala quatuor argenteae, quarum tres anteriores subrotundae aut triangulae, in lineam rectam obliquam dispositae, quarta interna ma- xime elongata lineari-eliptica. Deinde series macula- ris media, e maculis 5 — 7 composita, quarum prima, sub margine antico locata, majuscula oblonga argen- tea ; duae posteriores oblongae llavæ ; quarta interme-
69
dia argentea longissima cuneata et acuminata, ad in- star llammæ flexuosa, apice ad marginem alæ exter- num spectans ; cpiinta et sexta minutissimae puncti- formes, argentea? aut flava? , sæpe deficientes ; tan- dem septima seu ultima macula majuscula argentea oblongo-rectangula. Post eam seriem macularem est series ocellaris, cujus ôcelli e macula rotunda nigra * circuloque ad dimidium flavo argenteoque compositi siuit : altero circuli dimidio superiore seu ad alæ ba- sin spectante argenteo, altero llavo. Denique alæ pa- gina maculis magnis oblongo-rolundis argenteis finitur, singulis inter binos nervos, ante fimbrias nigro flavo- que varias positis.
Habitat in provincia Irkulskiensi.
4. IIipparchia Urda.
Tab. IL Fig. 1—4.
//. alis subtestaceis , ciliis fusco-variis, anticarum ut- rinc/ue ocellis duobus alb о p up illatis, posticarum su- perne ocelis 2 — 5 ccecis , subtus fascialata media difformi fusco-marmorata.
Mas : alis testaceis.
Fern : alis testaceo- albidis ; anticis vitta angulata fusca inter utrumque ocellum, posticis superne fas- cia media angusta obliquata fuscescente.
Antennae , a medio ad apicem sensim incrassatae , clavatæ, ferrugineae, clava superne nigra. Alæ tene- ra?, sicuti in Hipparcbia Tarpeja Fabr. , cui nostra species colore et statura proxime accedit, nisi paula major est. Color maris non mullum differt a colore Tarpejae , sed lætior est, ferrugineo-teslaceus ; colar
70
feminæ autem multo pallidior, ochraceo-albidus. Alæ antieæ in utroque sexu marginibus antico et externo fuscis, flilutis, fimbriis fusco-variis ocellisque duobus nigris : in femina albopupillatis , in mare plerumque coccis, vel antico ad externum ducta observatur, quæ, crure altero breviore venulam transversam , altero longiore ramum nervi mediani anticum occupans , • ocellum anticum ex parte circumdat. — In alis posticis' feminæ pulvere fuscescenle accumulato fascia media flexuosa formatur , quæ angulum acutum , in ramo nervi mediani antico locatum, ad marginem externum emittit ; area fasciam eam inter et alae basin pulvere fuscescente rariore irrorata est ; — in mare alæ basis atomis fusceseentibus quidem obscuratur, fascia autem vix distinguitur. Ocelli coeci, seu puncta nigra sub- marginalia, in alis posticis numero variant : in mare plerumque duo, in femina quinque paginæ superioris observantur ; in pagina inferiori plane desunt. Fim- briae in utroque sexu fuseo-variæ ; in femina praete- rea linea ex arculis fuscis composita ante fimbrias animadvertitur.
Pagina inferior alarum anticarum a superiori non multum differt ; pagina inferior posticarum autem ato- mis transversis fuscis irrorata est et in ejus medio his atomis accumulatis fascia lata flexuosa difformis formatur, quæ angulum acutum medium emittit.
Habitat in Dauria.
5. IliPPARCHIA Sf.DAK.OVII.
Tab. I. Fig. 5—6.
il. alis integris fusco-brunneis, ciliis ulbido-variis fas -
71
claque externa læte ferruginea ; anticarum utrinque ocello didymo sirnplicique albopupillatis , posticarum superne ocellis tribus albopupillatis , subtus punctis tribus albis. — llipparchia Stygne Fisch. Entomogr. rossic. 1. p. ÖG. Lepid. Tab. I. f. 2.
Differt a H. Stygne, cui Fischer cel. hoc Jepidop- terou adnnmerav.it , ciliis albiclo-variis , fascia luteo- ferruginea laetissima, distincte limitata , ( non diluta ) et colore fusco multo obscuriore, alro-brunneo. Pro- pius accedit Hipp. Euryalae Esper. , a qua tamen dilfert fascia alarum anticarum ferrugiueo-lulea, supra infraque præcisa, non diluta , et punctis sub quatuor candidis utriusque lateris alarum posticarum. Iu ico- ne Entomologiae rossicae supra citata , fascia alarum aulicarum nimis flava , posticarum autem uiiuis rub- ra est.
Habitat in Dauriæ montibus.
0. Doritis Apollonius.
Tab. III. Fig. 1—2.
D. alis albis, maculis submarginalibus in seriem dis- positis atris ocellisque rubris : anticarum ocello tri- plici subcostali ocelloquc simplici ante marginem posticum, posticarum ocellis basali , antico, medio et anali rubris. Fern.— Mas. latet.
Pulchra species, quae ab omnibus serie submargi- nal i macularum atrarum cujusque alae dilfert ; magni- tudine Dor. Apollinem non cedit.
Alæ albae, ad basin atomis nigris parcissime pulve-
72 .
ratae, omnes maculis atris, non longe a margine ex- terno in seriem dispositis singulisque inter binos ner- vos locatis, ornatæ. Alæ auticæ præterea maculis dua- bus solitis subcostalibus atris : altera majori subro- tunda aut oblonga, altera externa transversa ; — ocel- lis tribus conjunctis submarginalibus, allero sub alle- ro positis ocelloque singulo ante marginem posticum. Posticae ocellis rubris marginis aulici duobus : altero didymo ad summam basin posito, altero majusculo in medio marginis antici ; ocello disci majusculo ocello- que anguli analis minori ; ocellum discoidalem inter et anticum striola singula atra , ocellum discoidalem inter et analem maculae tres subrotundae atrae , in li- neam rectam dispositae, reperiuulur.
In pagina alarum inferiore omnes paginae superio- ris decoraliones adsunt , et praeterea in ala postica ocellus ruber mai'ginis interni, ocellum basalem didy- mum inter et analem positus, videtur ; maculae atrae ocellum discoidalem inter et analem localae ex parte pupilla rubra gaudent ; ocellus marginis antici et dis- coidalis est albus, rubro alroque cinctus ; reliqui ocel- li omnes rubri, atro-annulati.
Yolat in Songariae montibus, Junio.
7. Colias Melinos.
Tab. HI. Fig. 3 — 6.
C. alis fl avic ant ib us , anticarum margine externo an- gusto fasciaque ei subparallela flexuosa nigrican- tibus.
Paulo major, quam Colias Pliicomone Esp., cui proxime accedit. — Antennae et pedes rubricosa , aut
73
rosea. Pagina alarum superior pallide flavicans , in femina pallidior et paulo albidior, quam femina Phi- comones, ciliis ex parte dilute roseis ; macula media alarum anticarum solita, atra ; non longe a margine externo angusto nigricanti est striga flexuosa, antice reflexa , nigricans , margini subparallela ; in femina bæc striga est paulo latior, quam in mare ibidemque nervi sunt colore nigricante obscurati, ita, ut strigam inter et marginem maculæ magnae cuculliformes colo- ris primitivi flavi formentur ; in femina etiam margo anticus pulvere nigricanti obscuratur. — Alæ posticae sequioris sexus sunt pulvere nigricanti paululum ob- scuratae, ad marginem externum autem maculae mag- nae coloi'is primitivi, singulae inter binos nervos posi- tae, supersunt; alae posticae maris sunt pulvere nigro fere destitutae, vel etiam nervorum finibus nigricanti- bus leviter signatae.
Sublus alae anticae utriusque sexus sunt albidae, api- ce flavido lunulaque media nigra, albopupillata ; po- sticae flavidae, macula media solita argentea,— ceterum immaculatae , nisi macula diluta fusca ad marginem anticum.
Habitat in Sibiria orientali.
8. Colias Chloe.
Tab. IV. Fig. I — 4.
C. alis ßavicantibiis , margine externo nigro , fiavi-
canti-maculato.
Haec species praecedenti simillima est, sed vere di- versa videtur ; differt marginis alarum anticarum nig-
74
ri extremitate interna antice minus recurva, maculis llavicanlibus minoribus et alarum posticarum margine externo nigro. Praeterea praecedente paulo major est.
Alæ maris superne llavicantes, alterius sexus llavi- canti-albæ , ciliis roseis ; anticae macula solita media atra margine que externo nigro , Havicanti-maculato ; in femina insuper nervi et alæ basis pulvere nigri- canti obtecta sunt. Alæ posticae maris margine exter- no angusto nigro, ad angulum anticum latiore macu- laque singula coloris primitivi signato ; in femina lo- tus margo externus niger maculis llavicanlibus orna- tus est , reliqua alæ superficies autem pulvere nigri- canti obscuratur, relicta macula media solita carnea.
Pagina alarum inferior vix differt a specie praece- denti, nisi maculis marginalibus flavidis perlucentibus, praecipue in femina distinctis ; macula media argen- tea mox didyma, mox simplex est.
Habitat in Sibiria orientali, in provincia Irkutsken- si, circa Kiachtam.
9. Saturnia Boisduvalii.
Tab. IV. Fig. 5.
Jam anno prœterito in Viario Societatis (1846. Тот. Ш. р. 83. ) Saturniœ speciem nocam sub nomine Boisduvalii proposui, cujus singulum illo tempore marem possidebam. Nunc mihi contigit, ut iterum e provincia Irkutskensi marem et insuper feminam acciperem, quorum differentiam breviter tradere in animo est.
Mas nuperrime acceptus paulum differt a mare jam
/о
descripto : Thorax et alarum anticarum basis, in pri- ori specimine rubricosa, in hoc griseo-fusca sunt; color alarum posticarum primarius in illo lutescens, in hoc est griseus albidusque ; margo externus ala- rum omnium in illo pallide rübicimdo-cinnamomeus, in hoc fusco griseus ; ocelli olivacei, annulo atro cin- cti, palpebra superiori alba rubraque.
Pagina inferior alarum in hodierno cana, in priori rufescenti cana, strigis duabus mediis fasciaque angus- ta submarginali rufescentibus, ocellis margineque ex- terno, ut in pagina superiori.
Femina dimidio major mare ; colore non multum discrepat a mare priori. Antennae sordide luteæ ut in reliquis Saturniae speciebus breviter pectinatae. Cor- pus rubricoso-cinnamomeum , fascia thoracis antica alba ; abdominis dorsum canescit. Alae anticae basi ad dimidias cana et rutila : antice cana, postice ru-
tila, per strigam ferrugineam terminata ; — area media albida, ad marginem anticum atomis fuscis grisea , externe per strigam obliquam dentatam in marginis postici medio incipientem et transverse in angulum anticum productam terminata ; juxta ocellum a!) ea striga ramus ferruginei coloris separatur , qui aream albidam usque ad marginem anticum percurrit. Fascia extra ocellum locata, basi lata, antice attenuata et acu- minata, in angulum anticum excurrens, est fuseo-oli- vacei coloris ; margo alarum externus pallide cinna- momeus, juxta fasciam olivaceam albus. — Alarum po- sticarum margo externus et fascia juxta eum sunt eodem colore ac in alis anticis ; area a fascia ad alae basin usque est pallide griseo-rufescens, externe al-
76
bida, strigis duabus transversis flexuosis, ocellum am- bientibus : interna fuscescenti, externa pallide ferru- ginea. Ocelli omnes fusco-rufi , annulo atro cincti , palpebra alba rubraque.
Subtus alae omnes e rufo canae, strigis duabus me- diis ferrugineis, fascia externa dentata rufo-olivacea margineque externo cinnamomeo ; ocellis , ut in pa- gina superiori, sed pallidioribus.
10. Liparis ochropoda.
Tab. Y. Fig. 1—3.
L. candida , palpis, pedibus anticis tarsisque posterio- ribus ochraceis ; antennis nigris.
Eadem magnitudine et forma , qua Liparis Cliry- sorrhoea ; femiua fere duplo major mare, colore non differt.
Corpus et alae utrinque candida, sine ulla nigredi- ne. Antennae maris late pectinatae, alterius sexus an- guste pectinatae , scapo albo, pinnulis nigris. Palpi ochracei. Pedes antici toti laete ocliracei, posteriores albi, tarsis ochraceis.
Habitat in Dauria.
11. Lithosia atratula.
Tab. Y. Fig. 4.
L. atra; alarum margine antico, collari abdominisque
apice ochraceis.
Eadem magnitudine et forma, qua Lithosia Luteola Midi. — Palpi brevissimi , ut in Lithosiis ; antennae
77
r crassae , selaceae, abdomine paulo breviores , atrae. Corpus atrum, margine antico thoracis et apice ab- dominis ochraceis, lingua lutea, pedibus nigris. Alae atrae, anticarum costa subparallela, posticarum margi- ne antico angustissimo ochraceis.
Habitat in Sibiria orientali.
12. Euprepia funerea.
Tab. Y. Fig. 5.
E. atra, ciliis concoloribus , abdomine ochraceo-cin- gulato. — Mas.
Perfecte eadem forma et magnitudine, cjua Eupre- pia Grammica ; quoad colorem autem simillima est Litbosiae rubricolli. — Antennae nigrae pectinatae. Alae omnes utrinque atrae, anticae paulum in fuscum ver- gunt ; cilia sunt eodem colore. Corpus atrum, abdo- minis segmentis ochraceo-marginatis, vel ultimis ochra- ceis : macula dorsali nigra. Femina latet.
Habitat in Sibiria orientali.
13. Noctua Contaminei.
Tab. Y. Fig. 6.
N. rubricosa, ciliis concoloribus , alarum anticarum punctis aliquot disci brunneis.
Magnitudine eadem Noctuae brunneae. — Antennæ se- laceae rubricosae. Corpus rubricosum , thorace obscu- riore, abdomine basi pallido. Alee anticae rubricosae, sine umbris , unicolores , exceptis punctis nonnullis rubro-brunneis obsoletis, tanquam linearum ordinaria- rum et maculae mediae vices obeuntibus : duo puncta strigae ordinariae internae, unum transversum maculam
mediam referens et tria loco strigæ externae. Alae po- sticae sunt etiam rubricosae , sed anticis pallidiores , praecipue ad basin , sine nilis characteribus. Subtus alae pariter rubricosae , sed in Iuleum vergunt , ad marginem externum et anticum sunt magis rubricosae; omnes puncto medio transverso , seu lineola obscu- riore..
Noctuam cepit Dom. Kindermann circa Sareptam et sub nomine indicato, ut eam publicarem, milii com- municavit.
Nola. Hoc Lepidopteron generi Noctua male congruit, sed nul- lo alio generi facile adnumerari potest.
14. Had ena bombycina.
Tab. VI. Fig. 1—2.
Hadena Leucophaea Evm. Fauna lepid. p. 222. n. 9.
H. antennis pectinatis ; alis anticis fuscis , griseo-ne- bulosis, macularum ordinariarum marginibus , ner- vis dentibusque duobus externis albis ; maculœ re- niformis basi lata.
Minor, quam II. Leucophæa , qua cum aliquando confudi, sed ei simillima. Antennæ eodem modo , ac in illa, late pectinatæ ; alæ anticæ eodem colore eo- demque modo dentibus duobus albis aut albidis , in marginem externum excurrentibus, signalæ sunt ; sed macula sic dicta media, seu reniformis, est alia : ejus basis sat lata et recta nervo mediano per lotam ex- tensionem insidet et angulus maculæ internus, acutus protensusque, in nervum illum excurrit. Celerum ma- culæ ordinariae ( rotunda et reniformis ) sunt fuscæ ,
Г.)
albo-circumscriptæ; nervi, pracipue medianus el po- sticus, albi aut albidi. — Alæ posticœ fuscescentes, lu- nula media lineacpie externa fuscis. — Subtus alæ pa- riter non differunt ab alis Leucophææ.
Habitat in promontoriis Uralensibus.
15. Hadena nigricula.
H. fuliginoso-nigricans , subnehulosa, maculis lineisque ordinariis nigris, obsoletis ; antennis setaceis.
Paulo minor, quam Hadena Proxima Hüb. Tr., sed ei similis. — Alæ anticæ plerumque fuliginosæ, ad marginem externum fascia una allerave , vel nebula cinerescenti diluta et obsoleta , ciliis concoloribus. Signaturae ordinariae alarum nigredine maxima parte disparent ; lineæ ordinariae, si manifestae , sunt ni- grae ; maculae ordinariae nigro-circumscriptae ; nervi juxta marginem externum nigro-striolati, ut in Hade- na Proxima. — Alæ posticae nigricantes, fascia margi- nali latissima nigra, ciliis albidis. — Subtus alæ nigri- cantes , nitidae ; anticæ linea externa dilute nigra ; posticae puncto medio nigro fasciaque marginali lata nigra, sed dilutiore, quam in pagina superiore.
Habitat in promontoriis Uralensibus , in provincia Orenburgensi et ad Volgam inferiorem.
16. Nonacria Russa.
N. sordide rufo-testacea, ciliis concoloribus , alis an- ticis puncto medio nigricanti. — F em.
Paulo major, quam Cerastis Vaccinii Lin. Tr., cui tamen alarum colore et litura media nigricante primo
80
a dsp e c tu accedit , sed ob alarum formam et seriem punctorum externam Non agriis adnunceranda est.
Alæ anlicæ, sicut thorax et antennae setacece, cer- vino-teslaceæ, unicolores, sine umbris, excepto pun- cto seu macula media dilute nigricante ; re diligentius explorata series externa e punctis minutis nigris com- posita, Nonagriis propria, reperitur. Alæ posticae, si- cut abdomen, sordide rubricosae , . ciliis paulo palli- dioribus, immaculatae.
Subtus alæ sordide rubricosae, seu testaceae : anticae disco nigricante ; posticae serie externa e lineolis lon- gitudinalibus seu punctis oblongis nigris composita, obsoleta. — Mas latet.
Nonagriam cepit Dom. Kind ermann circa Sareptam.
17. Acontia cretacea.
Tab. VI. Fig. 3.
A. candida, ciliis concoloribus ; alis anticis basi fas- ciaque lata externa nigris, albido marmoratis ; po- sticis fascia nigricante.
Magnitudine non differt ab Acontia solari Hüb. — Alæ anlicæ candidæ, aut cretaceae, macula magna la- ta baseos fasciaque externa irregulariter terminata ni- gricanti alboque marmoratis. Hoc modo alæ pagina superior fasciis duabus nigris duabusque cretaceis, omnibus fere æque latis occupatur : prima nigra ba- seos, secunda cretacea, tertia nigra et tandem mar- gine externo cum ciliis cretaceo. Alæ poslicæ albæ, litura media obsoleta fasciaque externa diluta , mar- gini parallela, nigricantibus.
81
Sublus alæ omnes albæ , fascia externa angusta, haud distincte limitata , nigra vel nigricante ; anticae macula media magna sub quadrangula nigra , postiere litura marginis antici punctoque medio nigricantibus. Acontiam cepit Dom. Kindermann circa Sareptam.
. 18. FlDONIA PRÆCAI4ARIA.
Tab. VI. Fig. 4—5.
Fidonia emucidaria Evm. Faun, lepidopt. p. 388. n 9.
F. alis griseis, puncto medio fusco, anticarum macu- lis punctiformibus in strigas tres dispositis grise o- fuscis, posticarum strigis duabus continuis undid a- tis griseo-fuscis.
Hanc Fidoniam sub Emucidarire Hüb. nomine in Fauna supra citata fusius descripsi, cui descriptioni nihil addere possum ; at nostra Fidonia, quippe quae ab Emucidaria Hüb. differat, nomen ut mutet , ne- cesse erit.
19. Fidonia serrula ria.
Tab. VI. Fig. 6.
F. alis anticis griseis, fus со-a dumb ratis , strigis inter- na et externa flexuosis, postice approximatis , an- tice maxime distantibus nigris strigaque submargi- nali dentata alba ; antennis late pectinatis.— Mas.
Paulo minor , quam Jourdanaria Hüb. Tr., cui nostra Fidonia colore et forma proxime accedit.
Antennae maris late pectinatae , ut in Jourdanaria, raebi alba, radiolis fusco-griseis ; thorax fuscus , gri- A° III. 1847. G
8*2
seo mixtus. — In alis anticis griseis, fusco adumbratis, 1res strigae seu lineae transversae distincte reperiuntur : duae nigrae terliaque sui) margin alis alba. Prima striga, seu interna, non longe ab alae basi locata, duos angu- los seu dentes magnos format ; — altera, seu externa, est flexuosa et maxime obliqua, margini externo sub- parallela, ita, ut ambæ strigae in margine alae antico maxime distent ; — tertia, seu sub marginalis, dentata alba, dentibus suboclo composita , margini externo parallela. Spatium alae basin inter et strigam inter- nam spatiumque strigis externa et submarginali inclu- sum obscuriora sunt, quam spatium medium. — Alæ posticae albae, strigis nonnullis externis obsoletis fus- eescentibus.
Subtus alae anticae pallide griseae, aut albidae , ad marginem anticum obscuratae, striga media nigricanti diluta slrigaque submarginali dentata alba lateris su- perioris transluceo te. — Alæ posticae albae, striga me- dia nigricante. — Femina latet.
Habitat in promontoriis Altaicis australibus, ad la- cum Noor-Saisan.
20. Acidalia perpusillaria.
Tab. VI. Fig. 7.
A. alis lutescentibus , ciliis concoloribus, fascia termi- nali brunnea , lutescenti-maculata : anticis striga basali strigaque media, posticis striga interna pun- ctoque medio brunneis.
Minuta, etiam mullo minor, quam Acidalia Osseala Hub.
83
Antennæ crassiusculae pectinatae. Color alarum om- niuin primitivus est osseus ; margo externus sat latus rubro-bruimeus , maculis nonnullis coloris primitivi ; cilia pallida unicoloria punctulis nigris a margine se- cernuntur. In alis anticis praeterea sLriga obliqua non longe a basi remota et altera media , illi parallela rubro-brunnea reperiuntur ; in posticis autem alis punctum medium idque juxtum linea seu striga trans- versa interna eodem colore.
Subtus alæ fere eodem modo coloratae et signatae, tantum quod in anticis striga basalis deest , medium autem punctum est satis distinctum.
Habitat ad Volgam inferiorem.
/
CRTHOTHRIZ 33I1TI75
(âç&d&çi x( mit geraden aufrecht stehenden Haaren bedeckt; auch erinnert der Name an Orthis. )
Diese Gattung begreift rundliche Muscheln aus der Ordnung der Brachiopoden, mit einer convexen Dor- salschaale , welche mit geraden Stachelröhren, oder Spitzen besetzt ist, und einer concaven Ventralseliaa- le , mit geradlinigem Schlossrande , einer doppelten Area , einem grossen aufrecht gestellten Zalm der Venlralschaale, welcher zwischen 2, im Innern der Area der Dorsalschaale vom Wirbel aus divergirende Leisten eingreift , welche lezteren eine wieder gänz- lich verwachsene deltaförmige OefTnung hegränzen.
Im Innern der Dorsalschaale entfernt sich eine mittlere Längsleiste nur eine kurze Strecke vom Wir- bel hinweg. Neben ihr liegt jederseits ein länglicher Eindruck , wie es scheint, für die Oeffnungsmuskeln bestimmt.
Im Innern der Venlralschaale zieht sich die mitt- lere Leiste, eine Verlängerung des starken aufgerich- telen Zahns , welcher ausserdem noch durch 2 seit- liche kurze Leisten , die von ihm auslaufen , unter- stützt ist. Eine kleine dreieckige Grube trennt diese -erhöhten Theile von einem schiefen Wulst , der ,
nach Analogie der Producten , der Leber entspre- clien mag, und an welche die weil sich ausbreiten- de nierenförmige Schwiele angränzt , die , nach v. Buch, zur Befestigung des Thierpaars gedient haben mag. Die ganze übrige innere Oberfläche ist fein ge- körnelt. <v
Die Gattung Orlholhrix hat die doppelte Area und die Zahnbildung der Gattung Ortliis, von welcher sie sich durch die Concavitiit ihrer Venlralschaale, durch ihre Stachelröhren und die Beschaffenheit ihres Innern unterscheidet ; sie hat die doppelte Area und die concave Yentralschaale der Gattung Leplaena , von welcher sie durch ihre Stachelröhren unterschieden ist ; und sie weicht von der Gattung Chonetes , der sie sehr nahe stellt , gleichfalls durch diese Slachel- röliren ab, welche ihre ganze Dorsalscbaale und bis- weilen auch die Y entrabchaale bedecken. Die Gattung Productus endlich, deren Inneres am meisten mit dem des Orlholhrix übereinstimmt, besitzt keine Area und scheint sich ausserdem noch durch den getlieilten Zahn der C entrai schaale, welcher fast in einer Ebe- ne mit dieser liegt, zu unterscheiden. In der neuen Gattung ist derselbe ungetheilt, endet mit einer ha- kenförmigen Spitze und ist gegen die Yentralschaale unter einem Winkel von ohngefahr 100° aufgerich- let. Das Oeßüen der Schaale scheint wie bei Pro- duclus statt gefunden zu haben. Die innere Längslei- sle aul der Milte der Yentralschaale und der ha- kenförmige Zahn bilden einen Winkelhebel (bei Pro- ductus nur einen geradlinigen ungleichförmigen ), des- sen Drehpunkt mit dem geradlinigen Schlossrande
86
susammenfällt und dessen Ende ( der Zahn ) der Be- festigungspunkt der Zugkraft war. Ein Muskel ver- breitete sich von hier nach beiden Eindrücken ira. Wirbel der Dorsalschaale und liess durch sein Zu- saramenziehen die Venlralschaale aufklappen.
Ich vereinige in diese Gattung den Spondylus Gold- fussii Mün. ( Productus Goldfussii de Köninck ) aus dem unteren Zechsleine von Gei a , Orlhis excavata Gciu., eine dritte , bisher noch unbekannte Art, Or- thothrix lamellosus Gein., welche beide gleichfalls dem deutschen Zechstein angehören, und möchte auch Productus horrescens de Yerneuil diesen Arten noch beigesellen.
ln einer Monographie der Versteinerungen des per- mischen Systems in Sachsen , welche demnächst von mir und Hauptmann von Guthier, veröllentlicht wer- den wird, sind die Arten der neuen Gattung ausführ- licher beschrieben worden.
Geinitz.
Dresden d. 2. Sept. 1846.
SUR
LE GENRE A G R A E T D F, S C R 1 P T I O N,
DF. PLUSIF.URS ESPECES NOUVELLES
PAR
LE l>AKON M. OE ClIALDOIR.
Tout le monde coiinail la belle monographie de ce genre que la science doit à M' . le Dr. Klug ; mais- comme il n’a traite que la partie spécifique, et que l’exposé des caractères génériques chez les divers auteurs qui en ont parlé, laisse beaucoup à désirer, je vais chercher à y remédier.
Parmi les Coléoplères , je citerai le genre lircn- thus comme lui ressemblant un peu ; dans la famille des Carabiques, je ne lui trouve de rapports defor- me qu’avec les Casnoniu , les Drypta, les Clenoda- ctyla, et les Cylindronotum , et encore ces rapports sont-ils assez éloignés.
Tête unie au corselet par un col globuleux , dont elle est séparée par un étranglement profond , qui
88
fail toul le tour de la base, et qui s'emboîte dans le bord antérieur du corselet, — tantôt en ovale allongé plus ou moins étroit, tronqué antérieurement, tantôt en forme de rectangle plus ou moins court, à angles postérieurs quelquefois presque droits, plus ou moins arrondis au sommet, quelquefois presque cylindrique vers la base, de plus en plus comprimée antérieure- ment; — yeux placés tout-à-fait sur le côté de la tê- te, plus ou moins grands et saillans , arrondis, libres, c. à. d. non recouverts à leur bord postérieur par une saillie de la tête ; ils sont constamment plus éloignés de la base que de l’extrémité antérieure de la tête ; — partie de celle-ci derrière les yeux, plus ou moins allongée , ordinairement plus renllée dans les femelles que dans les mâles, avec quelques points pilifères sur le milieu et les côtés dans la plupart des espèces, et un enfoncement longitudinal ou ar- rondi au milieu, devant l’étranglement, dans quelques autres ; devant du front sillonné de chaque côté ; bord latéral devant les yeux sinué , angle antérieur assez ressortant; bord antérieur échancré; échancru- re large, profonde et carrée, renfermant la grande moitié de l’épislôme, qui est carré , presque aussi long que large, quelquefois plus court, tronqué plus ou moins carrément, avec les angles antérieurs plus ou moins arrondis ; et la suture de la base visible seulement à la loupe. Lèvre supérieure carrée , plus ou moins avancée ; très-plane, souvent déprimée de chaque côté, tronquée plus ou moins carrément, avec les angles un peu arrondis et quelques cils le long du bord antérieur. Mandibules peu avancées, triangu-
89
laires et larges à la base, sans dent au coté interne, nn peu arquées à l’extrémité, aigues, minces et assez planes, lisses. Dessous de la tête très-allongé jusqu’au menton. Celui-ci assez court et transversal , à suture de la base droite, plus ou moins saillante ; lobes la- téraux ne se dilatant pas ou fort peu devant l’angle de la base , assez arrondis à ^extrémité , et beau- coup moins extérieurement ; échancrure profonde, munie d’une forte dent un peu moins avancée que les lobes , un peu arrondie et recourbée en dedans à l’extrémité ; bord intérieur des lobes et du fond de l’échancrure de chaque côté de l’origine de la dent, assez repliés en dedans, et bordés d’une petite ligne élevée qui paraît d’abord terminer antérieurement le menton, l’espace entre l’échancrure et la base , un peu bombé derrière la dent, et distinctement dépri- mé de chaque côté de cette élévation. Languette as- sez avancée, un peu relevée en dessus à l’extrémité qui forme un triangle dont la base est formée par une ligne élevée obtuse, qui, quand on regarde la languette d’en bas, paraît en former le bord anté- rieur, tandisqu’elle se relève au delà et se termine en une pointe portant deux cils raides , comme on en voit quelques uns aussi derrière la ligne transver- sale élevée, sortant de points enfoncés ; le devant et le milieu composés d'une matière cornée, la base et les côtés membrauacés, ainsique les paraglosses, qui sont étroits à la base, un peu plus larges et légère- ment pubescents à l’extrémité , laquelle adhère jus- qu’au bout à la languette, se relève comme celle-ci, ne la dépasse point, et forme avec elle un rectangle,
90
donl les angles antérieurs sont arrondis. Mâchoires assez allongées, minces, droites, arquées à l'extrémi- té, aigues, garnies intérieurement de cils courts ; Г ap- pendice palpiforme appliqué dans l’état normal contre la face inférieure de la mâchoire, et la couvrant, de même longueur ou à peu près, bi-articulé , compri- mé, un peu arqué, arrondi à l’extrémité. Palpes ma- xillaires glabres , courts , dépassant peu en général l’extrémité des mandibules, minces ; 1er article très- court ; 2d plus long et un peu plus épais que les sui- vans , ovalaire, presque cylindrique, légèrement ar- qué ; les deux suivans réunis le dépassent de peu en longueur ; le 3e en cône allongé, très-peu aminci vers la base ; le 4e plus long que le précédent , lé- gèrement aminci vers la base, distinctement tronqué à l’extrémité ; l’angle de la base du support des mâ- choires ressort du dessous de la tête , et forme une dent saillante devant les yeux. Palpes labiaux beau- coup plus grands et plus forts que les maxillaires, glabres; 1er article coriacé, court, un peu prolongé à son extrémité intérieure ; 2d assez allongé, en forme de triangle comprimé , un peu sinué et muni de 3 soies au côté interne ; le 3e plus long que le 2e com- primé, fortement sécuriforme ; le côté interne tom- bant verticalement sur le côté externe, généralement assez court ; extrémité très-largement et très-oblique- meut tronquée ; angles peu arrondis au sommet. Antennes plus ou moins longues , quelquefois assez courtes , et ne dépassant jamais la longueur de la moitié du corps; filiformes, généralement grêles; 1er article toujours allongé, un peu arqué vers la hase,
91
légèrement renflé vers l’extrémité, parsemé (le quel- ques poils raides ; les autres recouverts d’une pu- bescence peu serrée, assez longue, et parsemée vers l’extrémité, de quelques poils plus longs ; le 2d court, presque cylindrique, les suivans tantôt égaux en lon- gueur au premier , mais plus minces , cylindriques, tantôt plus courts, un peu ovalaires, quelquefois assez raccourcis , comme cela se voit dans les espèces à tète carrée ; une particularité propre à celles dont les antennes sont longues, c’est que dans les femel- les ( que j’ai pu examiner ) les quatre derniers arti- cles, mais surtout le 8e, sont plus courts que les pré- cédents.
Corselet le plus souvent plus long que la tète, tou- jours plus long que large, et plus mince devant que derrière , cylindrique avec un étranglement constant (pii fait le tour de la base, et un autre, qui s’oblitè- re complettement dans quelques espèces à tète carrée, de rrière le bord antérieur; le rebord latéral est très-peu marqué; et le dessus est tantôt entièrement ponctué, tantôt couvert de lignes longitudinales de points en- foncés plus ou moins gros, séparées quelquefois par de grands espaces lisses. Ecusson long et étroit, à cô- tés presque parallèles , à pointe plus ou moins ar- rondie pénétrant profondément entre la base des deux élytres. Ceux-ci toujours très-allongés , et du double environ plus larges que le corselet, plus ou moins cylindriques ; base prolongée au milieu , puis descendant obliquement vers l’épaule ; côtés presque parallèles, un peu sinués avant le milieu, puis se di- latant légèrement dans leur partie postérieure et lai-
92
bleraent arrondis ; l'extrémité tronquée plus ou moins obliquement, quelquefois carrément, avec une, deux ou trois dents plus ou moins saillantes , quelquefois effacées ; le dessus tantôt sillonné de stries ponctuées, tantôt couvert de séries longitudinales de fovéoles plus ou moins grandes, disposées plus ou moins ré- gulièrement ; rebord inférieur assez large sur les cô- tés de la poitrine , ti'ès-étroit le long de l’abdomen. Poitrine très-convexe , tronquée postérieurement et un peu arrondie , avec un sillon longitudinal sur le milieu, et une petite pointe entre la base des cuis- ses ; — Abdomen allongé, assez convexe, se rétrécis- sant vers l’extrémité ; composé de segments, dont le premier n’est visible que sur les côtés ; le 2d soudé au 3e dans son milieu, en sorte que la suture n’est visible que vers les côtés ; les deux suivans courts, bien distincts, le 6e en trapèze aussi long que large, dont le bord postérieur, est plus ou moins échancré, quelquefois bifide, avec les angles très-arrondis ; le dernier segment supérieur dépasse l’extrémité des élytres surtout dans les espèces à élytres tronquées, il a à peu près la même forme que l’inférieur ; mais il est plus en pointe, avec un sillon longitudinal plus ou moins large et profond et quelquefois une incisi- on à l’extrémité ; souvent concave ; tous plus ou moins ponctués près du bord postérieur avec des poils raides sortant des points , l’extrémité de l’abdo- men largement béante, laissant sortir un segment bi- fide qui supporte les organes de la génération, et qui rentre dans celle ouverture. Pattes pn général assez fortes pour la grosseur de l’insecte, assez allongées.
93
Les cuisses peu renllees, à l’exception d’un petit nom- bre d’espèces, dans lesquelles celte partie est très- grosse dans les mâles ; on y remarque des poils hé- rissés épars, sortant de points enfoncés ; trochanters courts, ovalaires ; les jambes minces , cylindriques, garnies de cils assez nombreux, sans épines termina- les , les antérieures distinctement échancrées ; les tarses dilatés, couverts en dessus de poils hérissés, et en dessous d’une brosse très-serrée ; les trois pre- . miers articles triangulaires , quelquefois cordiformes, entiers à l’extrémité , diminuant successivement de longueur de sorte que le premier est assez allongé, le 3e est moins long que large ; le 4e aussi long que large, très-profondément hilabé ; les lobes assez lar- ges et ovalaires ; le dernier article est mince à sa ba- se entre les deux lobes du 4e, puis il s'élargit en for- me de li'iangle assez court ; le dessous est lisse, les crochets sont comprimés , larges à leur base , avec plusieurs dents assez longues qui forment un peigne serré ; l’extrémité est lisse et recourbée. Toutes les espèces ont des ailes propres au vol. Elles paraissent avoir en commun avec les Brenthus la faculté de re- lever la pointe du corselet, de manière à former un angle avec la tète.
Après avoir terminé ainsi l’exposé des caractères génériques de ce genre, nous devrons nous occuper de lui assigner sa place dans le système. Je ne crois pas avoir besoin de montrer combien la division des Troncatipcnnes , dans le Species du Comte Dejean, en deux sous-tribus d’après la forme de la tête , est fa- ctice, il sulïil pour cela de jeter les yeux sur les
94
genres Hellun, Anthia. Après cela il sera facile de se persuader que le Comte n’a pas saisi les affinités naturelles des Agra. — 11 est à regretter que le savant auteur des Jahrbücher der Insektenkunde dans son exposé des espèces du Musée de Berlin, ne nous ait pas mis dans le secret de l’arrangement qu’il a suivi, ce qui eût été nécessaire , puisqu’il s’est considéra- blement écarté du système de Dejean. Devant mie autorité aussi grande , j’hésite à avancer qu’il s’est encore plus mépris , à mon avis, sur la place à as- signer aux Agra, et qu’il s’est laissé entraîner par des considérations de forme extérieure. Je ne parle- rai pas enfin de l’idée originale de rapprocher les Agra des Ctenodactyla pour en faire un groupe sé- paré. Si tous les auteurs dont je fais mention , avai- ent porté davantage leur attention sur les parties de la bouche , je ne pense pas qu’ils eussent hésité à les rapprocher des Calleida du Comte Dejean , et particulièrement de la metallica. C’est donc auprès de ce genre que je les place, vu la conformation de la languette, des mâchoires, des palpes , etc., et si l’on pousse la comparaison plus loin, on ne manque- ra pas de trouver bien plus de rapprochemens dans la fonne du corps des pattes, etc. Qui sait d’ailleurs quelles formes intermédiaires les explorations futu- res nous feront connaître, et le genre Cylindronotum Putzeys , n’est il pas déjà un acheminement vers ce point ?
Je ne veux pas encore énoncer mon opinion sur les divisions à établir dans ce genre , pour faciliter la déterminaison des espèces. Je ne puis cependant
95
m’empêcher de dire que la conformation de l’extrê- milé des élytres ne fournit qu’une division factice , assez commode en général, mais qui sépare des espè- ces évidemment voisines. Peut-être que la conforma- tion de la tête , des antennes , des palpes même , pourrait amener des résultats plus satisfaisans. Mais les 27 espèces que renferme ma collection ne pré- sentent pas un ensemble assez complet pour qu’il me soit possible d’émettre autre chose que des hy- pothèses , et il n’y en a que trop déjà dans la science.
Quarante-trois espèces d'Agra sont décrites , à ma connaissance , jusqu’à ce jour ; il faudra y ajouter YAgra tridentata Oliv. ( Enlom. III. p. 53. n. 61. t. XI. f. 129. ), si elle n’a pas été reproduite par un autre auteur sous un autre nom, et les dix nouvelles dont je fais suivre les descriptions, ce qui portera le nombre des espèces connues à 53, qui se classeront, d’après Klug, dans l’ordre suivant.
Ie division. Elytres bidentées.
*
1. Acra ænf.a Fahr. Klug. ; Entom. Monogr. 12. 1.
t. 1. f. 1.
A. CAYENNF.NSIS ( Caradus ) Oliv. Entom. III.
53. 00. t. XII. f. 133.
2. Agra metallf.scf.ns, n. sp. $>. long. 1 1 '/„ lignes.
Plus grande que la Rufescens. Tète plus grande,
plus large entre les yeux, et plus renflée postérieu- rement que dans la Rufescens q. sur le front au lieu du point, enfoncé , un Y bien marqué ; points du
96
vertex beaucoup moins marques. Corselet moins court que dans la Rufescens, et moins long qrte dans Y Aenea, moins étranglé antérieurement, moins arrondi sim le milieu des côtés ; la série de points enfoncés qui borde en dessous le bourrelet latéral , manque à l’exception de quelques points vers la base ; côtés en dessous lisses, à l’exception d’un petit gi’oupe de points placés avant le milieu, à peu près comme dans Y Aenea. Elytres plus amples et plus allongées , dents de l’extrémité moins aiguës, points plus gi'os ; inter- valles plus relevés , formant des côtes transversales irrégulières plus distinctes ; le fond des points est d’un vert brillant sur les élytres et le corselet, dont la teinte générale est d’un bronzé obscur. Le reste est comme dans la Rufescens , à l'exception des tar- ses qui sont encore plus dilatés.
Elle se trouve dans la province de Para au Brésil.
3. Acra rufescens Klug. ; Ent. Monogr. 14. 2. t.
1. f. 2.
4. Acra infuscata Klug. ; Ent. Monogr. 15. 3. l.
1. f. 3.
5. Acra tristis Dej.; Spec. gén. des Col. Y. 302.
6. Klug. Jabrb. d. Insektenkunde, 54. 3.
6. Agra Buquetii Gory.; Ann. de la Soc. Ent. de
France, 1833. 184.
Acra chalybf.a Dupont in litt.
7. Acra aterrima Klug. ; Ent. Monogr. 17. 4. t.
1. f. 4.
8. Acra cyanosticta Klug. , Jabrb. d. Ins. Kunde,
57. 23.
5>. Acra stictica Klug.; 1. c. 56. 22.
97
9. Agra pachycnema, n. sp. <£. ; long. 8V0 ligues.
Très-voisine de la cyanosticta ; mais certainement distincte: 1°, par son corselet plus court, moins effilé antérieurement , un peu plus renflé au dessous du bourrelet latéral derrière le milieu , et dont l’inter- valle qui sépare les deux séries de points enfoncés du milieu, est distinctement relevé.
2°. Par les élvtres plus courtes d’une ligne, et de forme moins allongée, dont la dent extérieure n’est pas aussi aiguë , mais est coupée à angle droit , et celle de la suture plus arrondie au sommet ; les points enfoncés de la superficie sont plus rapprochés, plus irrégulièrement disposés, plus profonds, moins allon- gés, le fond en esj d’une teinte moins verte ; plutôt brune, les intervalles sont plus convexes ; la teinte générale est un jaune à reflets rosés qu’on ne voit pas dans la cyanosticta. Les cuisses des quatre pat- tes antérieures sont encore plus renflées, surtout cel- les de la première paire.
Cette espèce provient de la collection de Mr. Go- ry, où elle était notée comme venant du Brésil sans désignation plus précise.
10. Agra cemmata Klug. ; Ent. Monogr. 28. 11. I. 2. f. 2.
Agra brentoides Dej. Spec. gén. d. Col.* I. 200. 3.
11. Agra vicina, n. sp. <£. long. 62,. ligues.
Plus petite cpie la précédente à laquelle elle res- semble beaucoup , mais elle est moins allongée. Les points des séries longitudinales sont plus gros , Sur- Д’» 111. 1847. 7
08
lout près du bourrelet latéial, où ils se confondent à travers les intervalles. Les élytres sont proportion- nellement moins allongés, guères plus longs que la tète et le corselet réunis ; les points sont plus irré- gulièrement disposés, les intervalles sont plus larges, plus lisses ; l’extrémité moins obliquement tronquée, avec la dent extérieure plus aigue et plus prolongée. La couleur générale est d’un brun rougeâtre ; la su- perficie du corselet et des élytres d’un bronzé obs- cur légèrement verdâtre, sans taches obscures entre les points enfoncés dont le fond est verdâtre.
Celte espèce vient du Brésil.
12. A CR 4 Feisthameltt Buquct.\ Ann. d. 1. Soc. Lut. de Fr. 1835. 607.
13. Agra filiformis De jean. Spec. eén. d. Col. Y. 306. 10.
14. Agra cateivulata Klug. ; Fut. Monogr. 29. 12. t. 2. f. 3. *
Agra Chf.vrolatii Gory , Ann. d. 1. Soc. Eut. de Fr. 1833. 186.
15. Agra rufoænea Chevrotât, Coléopt. du Mexique. n°. 182.
16. Agra oblongopunctata Chevrotât , Col. du Mex. n°. 183.
17. Agra nigripes. n. sp. $. long. 53/4 lignes. Voisine de Y Oblongopunctatà, mais beaucoup plus
petite: La tète est comme dans cette espèce ; le cor- selet est plus court , plus renllé vers le milieu au dessous du bourrelet latéral ; plus rétréci à la base,
99
plus mince antérieurement, mais la partie amincie est plus courte et le bord antérieur moins relevé ; le bourrelet est moins saillant, les séries de points en- foncés sont simples , assez régulières et les points plus gros ; les élytres sont un peu moins allongées, plus élargies postérieurement que dans la Gemmata , tronquées très-peu obliquement. Faiblement sinuées en dedans de l’angle extérieur, qui est très-obtus, pres- que arrondi ; l'angle de la suture est moins arrondi que dans la Gemmata , presque droit, un peu émous- sé au sommet ; sur chaque élytre sept lignes très-ré- gulières de points allongés, bien plus petits que dans cette espèce, mais plus grands que dans YOblongo- punctata, assez rapprochés l’un de l’autre ; les in- tervalles unis sans ondulations, faiblement convexes ; en outre 2 stries finement et distinctement ponctuées, l’une près de la suture, l’autre en deçà du bord la- téral, l’anus tronqué sans échancrure.
D’un noir bronzé , un peu rougeâtre sur la tète, un peu métallique sur les élytres , avec le fond des points verdâtre ; abdomen foncé, mélangé de teintes brunes plus claires ; antennes, bouche el pattes noi- res, cuisses légèrement bronzées, duvet du dessous des tarses d’un brun obscur , plus clair et grisâtre sous le 4e article.
Elle se trouve au Mexique.
18. Agra mexicana Baquet, Ann. d. 1. Soc. Eut. de Fr. 1835. 606.
Agra speciosa Dejean , Calai. 2° col.
écbt. p. 8 - 7*
oe
f)
100
19. Acra attenuata Klug. ; Ent. Monogr. 26. 10. t. 2. f. 1.
Acra puncticollis Deiean , Spec. gén. des. Col. I. 201. 4.
20. Agra lycisca Baquet , Ann. d. 1. Soc. Ent. de Fr. 1835. 610.
21. Agra cynthia Baquet , Ann. d. 1. Soc. Ent. de Fr. 1835. 608.
22. Agra humilis Putzeys. ; Monogr. des Clivina. p. 141.
Agra Klucii Putzeys, ollm, Prémices entomol. 1845. p. 20.
23. Agra variolosa Klug. ; Entom. Monogr. 18. 5. t. 1. f. 5.
24. Agra quadriceps n. sp. Jong. 5 — 6 lignes.
Sa taille diffère peu de celle de la Variolosa. La tète est lisse , peu convexe, plus élargie , presque aussi longue que large, et presque carrée ; tronquée carrément à la base ; angles postérieurs droits, arron- dis au sommet ; fossette du vertex plus large, points enfoncés qui l’entourent et impressions frontales si- tués de même. Corselet de même longueur, mais plus épais, beaucoup moins aminci antérieurement; lar- geur du milieu presque égale à celle de la tête avec les yeux ; ponctuation disposée en 4 séries longitudi- nales, irrégulières ; les points sont moins serrés, mais plus gros ; l’intervalle entre la série intérieure et cel- le du bord est lisse, avec sept points enfoncés, dont 3 plus près de la base, et 4 disposés depuis le mi-
101
lieu jusqu’au bord antérieur ; tout le dessous couvert de gros points ; ( dans la Variolosa , les points des côtés sont plus petits, et le milieu lisse ) ; point de poils raides comme dans cette espèce. Ely très un peu plus amples que celles de la Variolosa , moins parallèles , un peu plus élargies au delà du milieu ; extrémité tronquée de même, si ce n’est que la dent intérieure est moins aiguë, un peu obtuse ; le dessus semble plus convexe ; les stries ponctuées interrom- pues de la Variolosa , sont remplacées par des fosset- tes d’inégale longueur, dont le fond est finement pon- ctué, disposées sur 8 rangées régulières ; les inter- valles sont assez relevés et lisses ; le long du bord extérieur une strie ponctuée ; on ne voit qu’un très- petit nombre de poils raides épars. Dessous du corps lisse, anus éch ancré de même.
D’un brun clair, un peu plus foncé sur la tête et le corselet, plus pâle et irisé sur les élytres ; yeux blanchâtres ; dernier article des palpes labiaux noi- râtre.
J’en possède 2 exemplaires dont 2 se trouvaient dans la collection de M. Gory , et le troisième m’a été envoyé par M. Schaum.
25. Agra scrobiculata Klug.; n. sp. long. 5 lignes.
Cette espèce est tellement voisine de la précéden- te, que la description de celle-ci lui convient tout-à- fait, à part les différences suivantes : Tête plus étroi- te, ce qui la fait paraître un peu plus allongée ; point de fovéole sur le vertex. Corselet moins renflé au milieu. Elytres plus éti’oites, moins élargies en arriè-
102
re ; l’exlrêinilé plus échancrée ; les dents et surtout l’extérieure beaucoup plus saillantes, celle-ci très-ai- gue, un peu réfléchie en dehors. Yeux noirs.
Je dois celte espèce à M. le D*. Schaum, qui me Га envoyée sous le nom que je lui ai conservé. Je ne puis, n’en ayant qu’un seul individu , aflirmer si les différences mentionnées ci-dessus , suffisent pour la séparer de la précédente. La couleur claire de mon exemplaire, lient, je présume, à l’âge.
Le Brésil m’a été indiqué comme sa patrie.
2G. Agra excavata Klug. ; Ent. Monogr. 20. 6. t. 1. f. 6.
27. Agra immersa Klug. ; Eut. Monogr. 27. 7. t. L f. 7.
28. A'gra chalcoptera Klug. ; Ent. Monogr. 23. 8. t. 1. f. 8.
29. Agra rrevicollis Klug. ; Ent. Monogr. 25. 9. t. 1. f. 9.
30. Agra labiproptera n. sp. £. long. 10. lignes.
C’est іше des plus helles espèces du genre. Elle se rapproche de YErythropus dont elle a la taille. Tête un peu plus petite, moins ovale , presque en forme de rectangle ; angles postérieurs presque droits, arrondis au sommet ; vertex partagé longitudinalement par une ligne fortement imprimée assez large en ar- rière, et de plus line en avant, qui part de l’étran- glement de la base , et se prolonge peu en avant ; dessus très-lisse ; derrière les yeux le long du bord 2 points enfoncés de chaque côté ; sur le milieu du front un petit Y imprimé ; point de rides entre les
4
103
antennes larges, peu profonds, avec une ligne impri- mée et sinuée dans le fond ; le long du bord devant les yeux, une ligne imprimée. Ceux-ci blanchâtres, assez grands , mais peu saillans. Corselet moins rac- courci que celui de Y Erythro pus, un peu plus long que la tête, et de la largeur de celle-ci , y compris les yeux ; la partie renllée est plus longue ; les bords antérieur et postérieur moins relevés ; la ligne longi- tudinale du milieu atteint l’étranglement de la base,, sans se confondre avec les points du milieu, ceux-ci sont petits, très peu nombreux, en sorte que le cor- selet paraît lisse au milieu, avec de fines rides trans- versales ; en dedans du bourrelet une série de petits points assez serrés qui le font paraître crénelé, près desquels on en remarque un petit nombre d’autres plus gros , disposés sur une ligne ; point d’enfoncement devant le milieu près du bourrelet ; le dessous lisse, sauf une légère ponctuation dans la ligne qui borde en dessous le bourrelet ; au dessous de cette ligne vers le milieu, on distingue une impression longitu- dinale allongée, lisse. Elylres tout-à-fait de la forme de celles de Y Erythropus ; sinuosité antérieure des côtés plus saillante ; extrémité plus échancrée avec les deux dents plus saillantes et plus aiguës ; la strie raccourcie de l’écusson longe la base, et vient rejoin- dre près de l’épaule la strie marginale', en formant uue petite dent ; le dessus finement strié ; les stries finement ponctuées, s’unissent par paires à l’exlrêmi- le ; sur la 3e et sur la 5e, cinq points bien marqués ; intervalles tout-à-fait planes, lisses, sur le 9e, quel- ques petits tubercules placés au milieu d’un point \ •
104
enfoncé ; dessous du corps lisse ; anus offrant une légère incision au milieu du bord postérieur, le long duquel se trouvent quelques points enfoncés.
Tète d’un brun foncé brillant ; corselet et dessous du corps d’un brun verdâtre métallique foncé ; ély- tres d’un rouge cuivreux éclatant à reflets verts. Parties de la bouche et antennes d’un brun rouge- âtre ; 2* et 3e articles de celles-ci bruns avec l’ex- trémité plus claire ; pattes brunes, milieu des cuisses rougeâtre ; pubescence des jambes et des tarses d’un jaune doré.
M. Gory, dans la collection duquel cette belle es- pèce se trouvait, l’avait confondue avec la Splendida Latr., espèce de la 2e division ; elle était notée com- me venant du Pérou.
31. Agra crythropus Dcjean. ; Spec. gén. des Col. I. p. 199.
32. Agra brunisipennis Gory.; Annales de la Soc. Ent. de France 1833. 185.
M. Gory, dans sa description , ne parle point de son extrême ressemblance avec l’Erylhropus , dont elle semble être au premier abord un pelit exem- plaire ; elle s’en distingue par l’absence presque to- tale de points enfoncés sur le milieu du corselet , qui paraît encore plus court , et par les dents de l’extrémité des élylres dont l’extérieure est moins sail- lante , tandis que celle de la suture est aiguë , et non arrondie au sommet comme celle de l’Erythro- pus ; la teinte des cuisses est aussi plus claires. Mes exemplaires des deux espèces étant des femelles, les
105
différences indiquées ne sont pas sexuelles. Il est ce- pendant possible que ces deux espèces devront être réunies.
2e Division ; Elytres tridentées ou bisinuées.
33. Agra Goryi, n. sp. $. long. 9 lignes.
Je place cette espèce en tête de celte division à cause de sa ressemblance avec Г Erythropus . Tête en rectangle dont les angles postérieurs sont assez arron- dis ; le dessus plane, très-lisse ; l’impression longitu- dinale du vertex se prolonge jusqu’à la hauteur de la base des yeux, elle est presque interrompue dans son milieu, de manière à former deux fossettes allon- gées ; de chaque côté 3 points pilifères. Yeux grands, médiocrement saillans , d’un jaune clair ; fossettes entre les antennes marquée au fond de quelques stries ; sur le front un Y faiblement marqué à jam- bes très-ouvertes. Corselet im peu plus long que la tète, y compris les mandibules , presque plus large qu’elle avec les yeux ; atteignant le maximum de son épaisseur derrière le milieu, et de là se rétrécissant insensiblement jusqu’au bord antérieur qui est à pei- ne relevé ; toutefois peu effilé ; étranglement de la base bien marqué, bord postérieur fortement relevé, angles postérieurs bien saillans ; bourrelet latéral très-relevé , bordé des deux côtés d’une ligne de points assez gros, dont l’intérieure se confond avec quelques autres points placés plus en dedans ; sur le milieu 2 autres lignes de points presque interrom- pues au milieu, séparées par un espace lisse, étroit, partagé par une ligne longitudinale imprimée très-fi-
106
ne ; l'intervalle entre les points du bord et ceux du milieu très-lisse, assez convexe antérieurement, avec 2 petits points à l’extrémité antérieure ; le fond de l’étranglement postérieur lisse ; côtés parsemés en dessous de quelques gros points irrégulièrement pla- cés. Elytres d’une ligne et demi plus longues que la tète et le corselet réunis ; du double plus larges que ce dernier près de leur base , un peu dilatées vers le milieu , assez amples, de la même forme à peu près que dans l’espèce précédente ; tronquées tm peu moins obliquement ; des trois dents de l’extré- mité, l’extérieure seule est un peu aiguë, le sommet des deux autres est obtus , l’intermédiaire est plus proche du côté extérieur et avance un peu au delà d’une ligne droite qu’on tirerait du sommet de l’une des deux extrêmes à l’autre. Les stries sont fines, très-distinctement ponctuées ; mais la ponctuation peu serrée ; sur les 3e, 5e et 7e, quelques gros points en- foncés et sur le 9e une série de petits tubercules peu nombreux, placés chacun au milieu d’un gros point ; les points des stries extérieures sont un peu plus grands que ceux des stries intérieures , et quelques uns se confondent ; les intervalles sont planes avec l’extrémité un peu convexe ; rebord latéral assez re- levé vers le milieu. Dessous du corps lisse , anus comme dans la Lamproptera.
D’un brun noirâtre très-brillant , avec un refiel cuivreux très-obscur sur les élytres et le corselet ; rebord inférieur des premiers, bouche, palpes , an- tennes et pattes d’un brun rougeâtre ; pubescence des jambes et des tarses dorée.
107
Cette belle espèce est bien distincte de toutes cel- les que j’énumère ici ; M.r Gory lui avait donné à tort dans sa collection le nom d'attelaboides. Elle ha- bite le Brésil.
34. Agra geniculata Klug.; Ent. Monogr. 30. 13. t. 2. f. 4.
35. Agra rufipes Fabricius , ( Klug. ; Ent. Monogr. 31. 14 t. 2. f. 5. ).
36. Agra ruficorinis Klug.; Ent, Monogr. 33. 15. t. 2. f. 6.
37. Agra attelaboidfs Fabricius, ( Klug, Ent. Mo- nogr. 34. 16. t. 2. f. 7. ).
Note. Il ne saurait guères y avoir de doute sur l'identité de l’espèce de Klug, avec celle de Fabri- cius, puisque c’est le même insecte que tous deux ont décrit. 11 s’agissait donc seulement de savoir si c’est vraiment un insecte des Indes orientales ; et l'on était à peu près d’accord qu’il devait y avoir eu erreur chez Fabricius dans l’indication de l’habitat, quand l’apparition du Coleopterisl’s Manual de M.r Норе est venu embrouiller la question. Il y est dit ( p. 103. ), que l’auteur l’a reçu des Indes orienta- les, que c’est le type d’un nouveau genre voisin des Casnonia, et appartenant par conséquent au grou- pe des Odacanlhides. Nous regretlous infiniment que М.г Норе ne nous ait pas donné une description et une figure de son insecte, ce qui eût bien mieux va- lu que de décrire sous le nouveau nom de Calochroa crucigera, une espèce qui me paraît assez bien dé- crite sous celui de Cicindela aurofasciata dans le Spe-
108
cies du Comle Dejean , ouvrage qui est entre les mains de tout le monde, et nous félicitons М.г Норе de posséder dans sa collection un insecte aussi cu- rieux , mais qui n’a évidemment rien à faire avec YAgra attelaboides de Fabricius, en dépit des élytres dentées de l’insecte indien.
38. Agra picipes Klug.; Jalirb. der Ins. Kund. 61. 27.
39. Agra femorata Klug. ; Ent. Monogr. 36. 17. t. 2. f. 8.
40. Agra clavipes Klu". ; Jahrb. der 1ns. Kund.
58. 24.
41. Agra regularis Klus. ; Jalirb. der bis. Kund,
59. 25.
42. Agra alternata Klug. ; Jahrb. der Ins. Kund.
60. 26.
- 43. Agra exarata Klug. ; Ent. Monogr. 38. 18. t. 2. f. 9.
44. Agra multiplicata Krug.; Ent. Monogr. 39. 19. t. 3. f. 1.
45. Agra splendida Latreille, Dejean. Spec. gén. des Col. Y. 303. 7. Iconogr. des Col. d’Europe. I. 76. t. 8. f. 2.
46. Agra cuprea Klug.; Ent. Monogr. 41. 20. I. 3. f. 2.
Agra cupripennis Dejean, Spec. gén. des Col. Y. 305. 9.
47. Agra rutilipennis De Laporte, Etudes entomol. 45.
48. Agra cancellata Dejean, Spec. gén. des Col. Y. 304. 8.
г
109
40. Agra chalcea Klug. ; Jahrb. der Ins. Kund.
62. 28
50. Acra Leprieurii Buquet , Ann. de la Soc. Ent. de Fr. 1835. 600.
51. Agra cupreola, n. sp. long. 32/3 — 4 lignes.
Une des plus petites espèces connues, assurément
très-voisine de la Leprieurii, mais positivement distin- cte. Tète en rectangle peu allongée; largement tron- quée à sa base ; angles de celle-ci, peu arrondis ; le dessus lisse, quelque peu convexe vers la base , avec une ligne imprimée courte, mais bien marquée sur le vertex ; de chaque côté deux points pilifères bien visibles ; les sillons antérieurs assez profonds , sur le front deux lignes obliques , qui se louchent presque à leur extrémité postérieure , en forme de Y. Antennes assez courtes, à peu près de la longueur de la tète et du corselet réunis ; articles presque égaux, tous plus courts que le premier , qui est al- longé comme dans les autres espèces. Corselet assez court, de la largeur de la tête , mais un peu plus long que celle-ci avec les mandibules , assez rétréci antérieurement depuis le milieu, bord antérieur nul- lement relevé, côtés un peu arrondis, fortement si- nués près de l’angle postérieur qui est assez saillant; étranglement de la base distinct seulement sur les cô- tés ; tout le corselet tant en dessus qu’en dessous couvert de points enfoncés assez gros , qui se ran- gent en strie de chaque côté des bourrelets latéraux, qui sont assez saillans , et de la ligne longitudinale du milieu qui est fine et supportée antérieurement
по
par une petite carène peu relevée. Les côtés infé- rieurs ressortent de dessous le bourrelet. Ely 1res de moitié environ plus longues cpie la tête et le corselet réunis et plus de deux fois plus larges, presque pa- rellèles, quoique un peu dilatées vers le milieu ; les côtés un peu sinués avant le milieu ; et finement re- bordés ; l’extrémité tronquée largement et carrément sur la suture, et un peu obliquement vers l’angle ex- térieur, ce qui indique la place des trois dents qui sont complettement effacées, ainsique dans la Leprieu- rii, et forme 3 angles assez arrondis au sommet ; stries bien marquées, très-régulières, réunies par pai- res vers l’extrémité, distinctement ponctuées ; ponc- tuation serrée ; sur la 2e et la 4e, de 3 à 4 points enfoncés , un peu plus gros, quoique peu distincts , ainsiqu’une 3e série de points peu nombreux en de- hors de la 8e; intervalles un peu convexes , très-lis- ses ; la strie raccourcie de la base se prolonge le long de celle-ci et va rejoindre la strie marginale ; dessous du corps lisse ; milieu des deux derniers segments de l’abdomen pubescent ; anus largement échancré. Pattes assez courtes.
D’un brun de poix, un peu irisé sur le corselet et la poitrine ; élylres d’un beau rouge cuivreux, bou- che, palpes, antennes et pattes rougeâtres ; pubes- cence de l’abdomen, des jambes et des tarses jaune.
Cette jolie espèce provient du Brésil.
52. Agra pusilla, n. sp. long. 3 lignes.
La plus petite espèce connue ; de forme assez al- longée. Tête à peu près comme celle de la précé- dente, mais un peu plus étroite ; angles de la base
Ili
plus arrondis ; étranglement moins profond , col plus gros , vertex imprimé de même ; de charpie coté , derrière les yeux, plusieurs points enfoncés assez * marqués ; un petit V imprimé sur le front ; sillons entre les antennes peu profonds ; yeux peu saillans. Corselet de la longueur de la tète avec les mandibu- les, et de la largeur de celle-ci moins les yeux, beau- coup plus étroit que celui de l’espèce précédente ; bord antérieur nullement relevé ; l’étranglement de la base est visible en dessus , quoique moins profond que sur le côté ; côtés fort peu arrondis , se rap- prochant un peu l’un de l’autre vers l’extrémité an- térieure depuis le milieu ; le dessus convexe , fine- ment réticulé , entièrement couvert de points assez gros, quoique peu serrés , placés irrégulièrement ; bourrelet latéral bordé des deux côtés d’une rangée de points enfoncés, d’ailleurs peu relevé ; ligne lon- gitudinale du milieu bien visible ; le dessous entière- ment ponctué, le milieu pubescent ; les côtés glabres, ne ressortant de dessous le bourrelet que derrière le milieu de la longueur. Elytres plus longues que la tête avec le corselet, et du double plus larges que la base de celui-ci, s’élargissant légèrement et insensi- blement depuis la base jusque près de l’extrémité ; côtés un peu sinués avant le milieu, presque droits , à peine légèrement arrondis au delà du milieu ; ex- trémité largement et carrément tronquée sur la sutu- re, comme dans la précédente, puis fori ement échan- crée en dedans de l’angle extérieur qui est saillant et aigu ; les deux autres angles sont légèrement émous- sés ; le dessus cylindrique , très-finement réticulé ;
112
sur chaque élytre 9 lignes (le points carrés , assez rapprochés ; ces rangées sont assez régulières , sur- tout antérieurement, et s’unissent assez confusément par paires près de l’extrémité ; intervalles assez pla- nes ; sur le 3e, de 3 à 4 points semblables à ceux des rangées, et qui se confondent presque avec eux. Dessous du corps presque lisse, anus tronqué carré- ment, avec les angles arrondis. Antennes très-cour- tes , atteignant à peine la hase du corselet ; le 1er article comme dans les autres espèces, allongé ; les suivans assez courts, épais, presque égaux entre eux. Pattes assez courtes.
D’un noir obscur un peu verdâtre, avec une teinte bleuâtre sur les élytres, yeux, bouche, palpes , an- tennes et pattes noires avec le premier article des antennes et les cuisses , à l’exception des genoux , d’un jaune rougeâtre assez clair ; pubescence des jambes et des tarses d’un brun foncé.
Du Brésil.
Je citerai encore en dernier lieu une espèce qui ne m’est connue que de nom , ne prossédant pas l’ouvrage dans lequel elle est décrite.
53. Agra Klugii j Brui lé. Voyage au Brésil d’Alcide d’Orbigny, Insectes, p. 10.
Sur les 53 espèces que nous avons ainsi passées en revue , 6 sont originaires des Guyanes française et hollandaise, une seule de Colombie , 4 du Mexi- que ; il y en a deux dont la patrie est incertaine, deux autres enfin sont supposées venir du Pérou ; tout le reste appartient à cette faune si riche du
113
Brésil dont nous ne connaissons encore que si im- parfaitement l’intérieur, et même plusieurs points des côtes. On ne saurait douter que ce pays ne renfer- me encore bien- des espèces inconnues de ce genre, qui paraît y être beaucoup plus répandu que dans les autres parties de l’Amérique, car quelques imes de celles-ci ont été exploites avec soin, de sorte que l’on peut se former une idée assez juste de leur faune. Quant aux Antilles , ce genre paraît y man- quer lout-à-fait. Il est probable que les diverses col- lections de l’Europe renferment encore au moins 25 espèces inédites.
Kiew.
Août 1847.
N. 111. 1847.
8
івжввіыжюшш©
D Е К
151 DEU GROSSEN KNOCHEN HOULE-TENNESSEE ( NORD-AMERICA )
GEFUNDENEN FOSSILEN KNOCHEN
DES
Mfgaionyx l a q U F. a t US
VON
R. Harlan AI. D.
VERDEUTSCHT DURCH
Charles Cramer.
VORWORT.
Vor ungefähr 12 Jahren sandte icli der Kais. R. Mineralogischen Gesellschaft Abgüsse fossiler Knochen des Megalonyx laqueatus , die ich in der Academie der Naturwissenschaften in Philadelphia sah. Da die- se interessanten Ueberresle ( von denen zu der Zeit blos 2 C opien in London und Paris exislirteii ) seit- dem in Abdrücken vervielfältigt , und in die Vorzug-
115
liebsten Städte Russlands versandt worden, so scheint mir eine Verdeutschung der Abhandlungen des Doctor Harlan ( * ) über diese und andere Knochen wün- schen swertli. Ich bringe daher diese kleine Arbeit ( als einen geringen Tribut meinem kürzlich entschla- fenem Freunde, dem Verfasser ) der Kaiserlichen Na- lurforschenden Gesellschaft in Moscou dar. St. Pe* terburg V,. Sept. 184ß.
Charles Cramer.
Megalonyx laqueatus.
Seit mehreren Jahren wusste man, dass in derPe- trefacteu Sammlung des verstorbenen Herrn Clifford in Kentucky sich Ueberreste eines Megalonyx befan- den. Nach dem Tode dieses Herrn fiel das ganze Cabinet in die Hände des Herrn DoxTeuille , Eigen- thümer des Cincinnati Museum, der demselben einen ansehnlichen Zuschuss Fossilien von fast allen Gat- tungen, hauptsächlich aus dem Mississippi Thaïe bei- fügte. Im Sommer des Jahres 1829 wurde diese Sammlung zum Kauf ausgebolen und mein achtungs- werlher Freund, Herr lohn Price Wetherill, der so oft seine Freigebigkeit zu Gunsten der Naturwis- senschaften und derer, die sie betreiben, an den Tag gelegt, bevollmächtigte mich , auf meiner Reise nach Cincinnati , im Herbste desselben Jahres diese un-
( * ) Journal of the Academy of Natural Sciences of Phila- delphia. Transactions of the Geological Society of Pennsylvania. » Medical and Physical Researches by R. Harlan M. D. p. 319.
8*
116
schäzbaren Ueberreste anzukaufen , welche er nebst anderen berrlichen Beiträgen, in diesem Fache, dem Cabinete der Academie fur Natiirwisssenscbaften in Philadelphia darbrachte.
Die fossilen Knochen, che wir betrachten , waren mit der Etiquette « Whitebave , Kentucky» ( * ) be- zeichnet , eine der Salpeter Höhlen der Kalkstein- formation in den Staaten Kentucky, Tennessee und Virginia. Eine dieser die Mammoths Höhle in Ken- tucky soll 13 Meilen lang sein und sich unter dem crimen Flusse erstrecken. Während des lezten Krie-
О
ges versah sich die Regierung der Vereinigten Staa- ten aus dieser Holde mit Salpeter, welches Salz sich nicht so schnell wieder ergänzt , wie es gewöhnlich in andern Ländern der Fall ist. Die Luft in diesen Höhlen ist sehr rein, und der Fäulniss widerstehend (antiseptic ), Indianische Mumien , die «aus menschli- chen Körpern bestehen geradezu nur ausgetrocknet, nebst Zierratheil , sind oft in ausserordentlicher Er- haltung hier gefunden worden, so wie auch Knochen von lebenden Thierarten. ( ** ).
( * ) Sollte lauten : « Bigbone Cave» Whi tebrunty-Tennessee
(Grosse Knochenhöhle; Weisse Grafschaft Tenn.) wie wir später erfahren. Siebe: Trans, of the Geol. Soc. of Penns Aug. 1834. und Ende dieser Abhandlungen.
(**} Siehe Beschreibung dieser Hohle im ersten Abschnitte meiner «Naturwunder» in Nord America. Obgleieh eine spä- tere Entdeckung in der Mammoth’s Höhle , durch Dr.'Tell- * kamph ( in Begleitung des Herrn Brush ) bereits durch Silli- inans American Journal of Science bekannt geworden, erlaube
Mit Jen Ueberresten des MegaJonyx erhielten wir Theile der Gerippe von Ochsen, Hirschen, Bären,
ich mir folgenden Auszug der Original Briefe des Dm J.,den ich zuerst aufmunterte, die Höhle weiter zu untersuchen, hier beizufügen. Ch. Cramer.
Auszog zweier Briefe des Doctors Ta. A. Tellkamfe.
i
Cincinnati, 23 April 1843.
«In einem Seitcn-Anne (Gothic Avenue ) tritt man durch « eine Reihe von Säulen von Tropfstein in einen natürli-
• chen Tempel ein, dessen Decke von Säulen ringsum getragen «wird. In der Mitte desselben bilden zwei Tropfsteiusäulen «den sogenannten Armsessel, und dahinter quillt eine Schwe- « felquelle hervor. Tropfsteinbildungen der verschiedensten Art « finden sich in den meisten Zweigen der Höhlen, ln dem tie- « fern Theile der Gothic Avenue, der unter dem obern grössten- « theils wieder zurückläuft , sahen wir einige « Butten- « Stücke des Teufels » « the Devils Cooling tub, » seinen Spie- « gel, und seiner satanischen Majestät Vorrichtung, ein Schau- « erbad zu nehmen, Napoleon’s Dom nahe bei Am folgenden Ta-
• ge stiegen wir frühzeitig in die Höhle hinab-, unsere Führer « waren mit Proviant auf 4 Tage , mit einigen Büffelfellen , « Decken, und mit einer hinlänglichen Quantität Oel beladen. «Wir kamen an dem « bottomllss pit» (ungefähr 50 Fuss « tief) vorüber, über den seitlich eine hölzerne Brücke führt, « und stiegen zunächst zu Loring’s Dom hinab. Der Weg « führt durch enge Schluchten und weite Räume ; als wir eben
• die lezte Leiter hinabstiegen, zündete der eine der Sklaven, « den wir deshalb vorausgeschickt hatten, bengalischesFeuer an. « Der Effect war herrlich , wahrhaft erhaben. Was eben noch « undurchdringliche Finsterniss deckte, trat in ungewissen Zügen « aus dem Dunkel hervor. Ein hoher Don* wölbte sicli über
118
mul einen Zwischen-Hand Knochen ( metacarpalbone ) eines Menschen. Die dés Baren allein scheinen fast
« uns, und vor uns schwebte scheinbar eine colossale Säule in «der Luft; wo sie oben und seitlich mit dem übrigen Gesteine « in Verbindung stand, da blieb sie uns auf unscrm Standpunkte in « Dunkel gehüllt. Das herabtröpfelnde Wasser erzählte die Schöp- « fungsgeschichte dieses unterirdischen Doms. Als das Feder « erglommen war, waren wir schon auf dem Wege zum Styx ;
« eine grosse Zabi von Höhlen liefen in allen Richtungen seit- « lieh ab. Der Styx ist ein stillstehcndes Wasser, welches ••den untern Theil der Höhle, der zu Cleavelands Avenue «führt (unscrm Zielpunkte) , anfüllt, und einen Fluss dar- « stellt. Hier fingen wir während unserer Ueberfahrt einige « weisse Fische ohne Augen , Ulfe. Augen sind bis jezt wenig- « stens noch nicht nachzuweisen , und weisse Krebse. Es leben « auch einige schwarze Fische im Styx ; diese haben Augen. Ien- « scits des Flusses, der ungefähr l'/j E. Meilen lang ist, fin- « det man fast überall die Wände mit den schönsten Slalacti- « ten bedeckt, von sehr mannigfaltiger Form, bald stellten sie «Schneebälle dar, bald Stauden, Blättef, Rosetten etc. meisten- « theils von weisser Farbe. Sie bestehen aus schwefelsaurem Kalke, « der unter verschiedenen äussern Verhältnissen verschieden- « artig crystallisirt ist. Die schönsten finden sich in der soge- « nannten Snowkall Chamber 9 E. M. vom Eingänge entfernt. « Hier Hessen wir unsere Büfifelfelle ausbreiten, lagerten uns, « frühstückten in guter Laune und schickten unsere beiden « Führer zurück, mit dem Bescheide, nach 4 Tagen sich wie- » der an Ort und Stelle einzufindcn. Von hier aus machten wir « Exeursionen in die hie und da ablaufenden Nebenhöhlen , » und bis ?um entferntesten Punkte der Höhle einer Grotte « ( Serena’s Bower ), deren Wände von Tropfstein gebildet sind, «in Form eines versteinerten Wasserfalls. Im Hintergründe «derselben befindet sich ein Becken von Tropfstein, voll kla-s « ren Wassers »
119
so all, wie «lie «les Megalonyx zu sein. Slreiige ange- nommen sind diese Knochen nicht lossile , sie ent- halten eine grosse Menge thierischer Substanz , sind aber zerbrechlicher und leichter als frische Knochen; die meisten der Gelenkllächen sind mit Knorpel mehr oder weniger bedeckt, und hauptsächlich von gelber oehriger Farbe ; wie man sagt sind sie auf des Bo- dens Oberlläche der Höhle gefunden worden. Die des Megalonyx Jeffersonii dagegen waren 2 oder 3 Fuss unter dem Boden verlieft und sind vollkom-
ßerlin. 6 Mai 1844. »An meinen Mittheilungen über die ■ aus der Mammoth’s Hohle mitgebrachten Thiere : die blin- « den Fische , die weissen Krebse und über die augenlosea « Käfer und Spinnen nahin Alex, von Humboldt ein sehr lebhaf- « tes Interesse. Die Persönlichkeit Humboldts, seine Anspruchs- * losigkeit und Humanität bei seiner hohen Stellung als Na- » turforscher und zugleich als Staatsmann flösst sogleich Ver- « trauen ein, sobald man ihm in sein freundliches Angesicht sieht « und ihn sprechen hört. Es ist der ehrwürdigste und liebens- « würdigste Greis, den ich habe kennen gelernt. ».
« Meine Artikel über den blinden Fisch etc. wird im nächsten »Hefte von Müller’s Archiv für Anatomie und Physiologie er- « scheinen. Der Geheimerath S. Müller, der sich jezt besonders « für d ie Fische interressirt war ausserordentlich erfreut da- " rüber. Der Fisch ist so eigentümlich, dass er eine neue Fisch- « familie begründen muss. Ein solcher Fisch erregt natürlich “Interesse. Auch die Käfer und Spinnen erregten Aufsehen, « weil sie alle Augenios sind und neue Species bilden. Der “ Geheime Rath Kluge, Vorsteher der Insecten Sammlung des »Zoologischen Cabinets war ganz entzückt über die Käfer, und » Professor Erichson, Entomolog, hat eine derselben Anopthal- « mus Tellkamphii genannt-eine ehrenwolle Verwandschaft.»
120
шеи versteinert, gut erhalten iin Cabinete der Ameria canischen Philosophischen Gesellschaft.
Die Ueberbleibsel des neuen Megalonyx bestehen aus 2 Klauen der Vorder-Fiisse , Yorderarra-Bein , Sclmlterbein, Schulterblatt ( radius , humerus , sca- pula ) einer Rippe und verschiedenen andern Frag- menten ; Fersenbein ( Calcaneum ), Wadenbein ( ti- bia ), ein Theil des Schenkels (femur), 4 Rücken-und ein Lenden-Wirbel, — Theil eines Backen-Zahns mit mehreren anderen Ansätzen. Es sind Theile des Ge- rippes eines jungen Thieres und daher hin und wie- der an den Gliedmassen unvollkommen.
ln derselben Sammlung befinden sich ein fast voll- kommner Schulterbein-Rnochen ( humerus ), ein Zwi- schenhand — (metacarpal) Knochen eines ausgewach- senen Thieres derselben Gattung, später im Big-bone- lick, dem allgemeinen Kirchhofe fossiler Yierfüssler, ausgegraben.
Die Knochen des Yorder-Armes und Yorderfusses, nebst einem einzelnen Zahne des Megalonyx Jeffer- sonii, in der Höhle der Grafschaft Green Briar, Vir- ginia 179G entdeckt ( Siehe Cuvier Anim. Foss. Y. Band, erster Theil, 3 Ausg. S. 160 ) sind die einzi- gen Theile des Gerippes dieses Geschlechts, die bis jezt aufgefunden worden. Sie entfalten deutliche Zei- chen von besondern Unterscheidungen, wenn mau sie mit ähnlichen Theilen des Gerippes von lebenden Thieren vergleicht.
Ausser dem Megatherium und dein Megalonyx, die Baron Cuvier in seinen ossemens fossdes so umständ-
121
licii beschrieben , gibt uns dieser Schriftsteller die Idee eines Vorhandenseins zweier anderer fossilen Vierflissler der Ordnung Edentata , von der er eines derselben zum Geschleclite Manis zählt, — dies ist jedoch- von ungeheurer Grösse, sobald man es mit dem grös- sten jezt lebenden vergleicht , wie wir dieses nach der Grösse eines Klauen-Knochen ( ungueal pha- lanx ), der in der Nähe von Eppelsheim, Kanton Al- zei am Rhein ausgegraben, beurtheilen können. Dieser fossile Vierflissler mag 24 Fuss lang gewesen sein (*).
Das andere Fossil, auf welches sich der Baron be- zieht, ist ein Armadillo ( Dasypus ), mehr als 10 Fuss lang, kürzlich im Alluvium des Rio del Sauce in der Nachbarschaft von Montevideo aufgefunden ; dieses Thier war augenscheinlich mit Schuppen bedeckt, und dessen Schenkelbein (femur), welches 7 ft> wog, soll dem eines Armadillo in jeglicher Hinsicht glei- chen ( ** ).
Mit diesen vorläufigen Bemerkungen schreiten wir zur Beschreibung besagter Knochen uud fangen mit denen an , welche wir mit ähnlichen Knochen von
(*) Herr Каир, dem wir die Entdeckung von 2 Gattungen seines fossilen Geschlechts Dinothérium oder grossen Tapiroid, Thieres von Eppelsheim verdanken, hat kürzlich seine Ueber- zeugung ausgesprochen , dass oben angeführtes Nagel-Glied (Ungueal Phalanx) seinem Dinothérium angehöre. (N. Jahrb. für Min. 1833. Cap. 2. S 172.) citirt vom Bulletin delaSoc. Géologique de France T. V. S. 444.
(* ) Verschiedene spätere Beobachter zählen obige angeführte Ueberbleibsel zu dem Megatherium.
122
nahe verwandten Gattungen zu vergleichen im Stande sind. Da diese bereits genau in den Anim. Foss. be- schrieben worden , so ist bios noting , der Abwei- chungs-Punkte zu erwähnen.
1. Die grösste Klaue ( ungueal phalanx), welche die mittlere gewesen zu sein scheint, gleicht im All- gemeinen der des M. Jeffersonii ; allein sie ist un- gleich dicker und starker , da sie , hinten gemessen, halb so hoch wie lang ist , mehr an der Spitze ge- bogen und nach oben schnell gewölbt ist ; der untere Knochenhöcker ist gerundet und hervorstehend, und statt der zwei Oeffnungen , wie im M. J. traten die Gefässe in eine Oeffnung am hintersten Theile die- ses Höckers , und liefen in einer Richtung , die der Axe des Knochens gleichlaufend war ; allein das Blutgefäss llieilt sich bald, in sofern ein Zweig des- selben die Knochen Substanz selbst durchdringt, und ein anderer Zwischen-Knochen und Nagel hinauf- läuft, wie es eine Furche und Oeffnung bezeugt. Das Knochen-Blatt, welches nach Oben zuläuft und vom Höcker auszugehen schien, ist an beiden Seiten ab- gebrochen Die Gelenklläche sowohl, wie das ganze Ansehen des Knochens bezeugt einen weit kraft- volleren Bau als derselbe Knochen der ausgewach- senen Gattung, der er verwandt ist.
2. Die zweite Klaue , oder die dem Ring-Finger entsprechend, ist kleiner , verhällnissmässig dünner, und lässt sich eben so wie die erste mit des Rin«-
О
fiugers-Klaue des M. Jeffersonii vergleichen; ist aber ein weit interessanter, da der Nagel derselben erhal- len ist, der aus einer dicht Bl ätter-liorn artigen Stru-
123
ctur von Eisenröthlicher Farbe bestellt, und fest am untern Knochen anhängt , so wie am obern Kno- ehenblältchen darüber , welches gebrochen ist ; Die untere oder schneidende Ecke der Klaue oder des Nagels ist gefurcht (canaliculate) wie im Bradypus tridactylus. Am untern Theile der Klaue ist die Horn-Substanz 5/10 eines Zolles dick.
Die innere Fläche der Knochen-Platte ist vollkom- men, und erstreckt sich über den Rücken ( dorsum ) des Knochens. Dieser Phalanx ist weit mehr ge- krümmt als der des M. Jeff, und auch in dessen Verhältnissen seihst verschieden ; die Höhe ist un- gefähr */ der Länge. Siehe die Messungs — Tab.
Alle die Klauen dieser Gattung, sowohl wie in de- nen des M. IefFersonii hatten augenscheinlich Knochen- blättchen, die jedoch in den Exemplaren der leztge- nannten Gattungen gebrochen sind, welches nicht so leicht , hei der blossen Untersuchung der Gyps-Ab- güsse entdeckt werden konnte. Hierin ist der Mega- lonyx wieder dem Faulthiere genau verwandt.
3. Der Umfang des Kopfes des Radius ist abgerundet wie in dem Megalonyx Jelfersonii, und im Allgemeinen gleicht dieser Knochen dem der leztgenannten Gattung, ist aber verhältnissmässig dünner, schmäler, länger ; die Knorpel noch an den Gelenklläclien , der Fuss- Knochen fehlt.
4. Der gebrochen Backen — Zahn scheint dem un- tern Kiefer der rechten Seite angehört zu haben, die Krone ist zerstört; ein Theil der Höhlung der Wur- zel ist noch vorhanden. Der Körper des Knochens ist zusammengedrückt und zeigt eine doppelte Krüm-
mung, die seinen vordem und äussern Anschein etwas erhaben macht, während der hintere und innere ein wenig ausgehöhlt ist. Diese Oberflächen sind alle gleichförmig , mit Ausnahme der innern Ansicht die eine geringe Längen — Erhöhung darhietet, in halber Dicke, des Längen Durchmessers des Zahnes , mit einer breiten , aber nicht tiefen Längenfurche oder Kanal an beiden Seiten. Tn Folge dieser Aelmlichkeit mit einer gereiften Säule erhielt dieses Thier seine specifische Benennung.
Die Krone gleicht einer unregelmässigen Ellipse, die an ihrem vordem Theile am breitesten ist. Der Zahn besieht aus innerer Knochen-Substanz mit Email umgeben, erster blendend weiss, die lezlere von brau- ner Eisenfarbe : der transversale Durchmesser ist über V, weniger als dessen Länge, wo hingegen der des M. Jeffersonii nur um V» kleiner ist. Der hin-
о
tere Durchmesser beträgt die llälfle der Länge im erstem, und */. weniger im leztern. Die Verhältnisse dieses Zahnes weichen folglich gänzlich von der ver- wandten Gattung ab.
5. Schulterbein ( Os humeri ). Da die Theile der Skelette dieses Geschlechts, die noch zu beschreiben übrig bleiben, bis jezt unbekannt sind , so reichen unsere Mittel nicht hin, sie mit ihren vei’wandlen Gat- tungen zu vergleichen. Indessen bleibt uns die Verglei- chung mit denen, die ihnen am nächten stehen. Unter der Form des Sclmlterl) eins (humerus) eines Orycte- ropus z. B. finden wir fast das genaue Gegenstück des jezt vor uns hegenden. ( Vid. Anim. foss. Baud V. Theil 1. Taf. 12. fig. 2. 3le Ausgabe.)
Es ist bereits bemerkt worden, dass das Individuum, dessen Knochen oben beschrieben worden, noch ein jungesTliier war, vermulhlich um */a kleiner wie ein Er- wachsenes; folglicli sind die Ansätze gewöhnlich getrennt, und in manchen Fällen verloren: wie es der Fall mit dem Arm-Knochen ist. Da wir im Besitze eines gros- sem und viel vollständigem Exemplars eines fossilen Schulter - Beins fon derselben Gattung, wie die von Big-bonelick sind, so müssen wir unsere Vergleichun- gen hiernach anslellen; beim erstem blos bemerkend, dass es dieselben Verhältnisse im Vergleiche zum Vor- der-Arm-Bein Knochen ( Radius ) hat, wie dieselben Theile beim Orycleropus, Myrmecophaga Capensis. — Pall. (Siehe die Ausmessungs Tabelle).
Der Schnlter-Bein-Knochen von Bm-bonelick ist 19 Zoll lang , und hat die Farbe und Festigkeit des Mastodon von demselben Fundorte. Wie derselbe Knochen im Myrmecophaga und Orycteropus zeichnet er sich durch die ausserordentliche Länge des innem Gelenkkopfes aus, um den grossen Muskeln, welche ihre Ungeheuern Klauen bewegen, als Ansatzpunkt zu dienen. Dieser innere Fortsatz ist noch durch ein gros- ses Loch merkwürdig, um Nerven Blutgefässe hin- durchzuleiten, und sie vor Druck zu schützen, dem sie durch die Bewegung der grossem Muskeln in deren Nähe ausgesetzt sein würden. Dieses Loch bezeichnet besonders alle in der Ordnung Edentata enthaltenen Gattungen, mit Ausnahme des Faulthiers und Megathe- rium’s. Der Knochen-Körper ist stark durch Längen- streifen und Vertiefungen, dessen oberer Theil — durch eine grosse äussere und innere Erhebung bezeichnet;
der untere Tlieil sammt der Vorder — Arm — Gelenk- fläcbe ist breit und flach, mit einer Vertiefung oder Höhlung am hintern Theile für den kranzförmigen Fortsatz des Ellenbogen - Knochens versehen. Der äussere Gelenkkopf ist zum Theil unvollkommen, allein nach der sichtbaren Biegung am obern Rande zu schliessen, ist der Umriss gerade derselbe wie der vom Orycteropus.
6. Schulter Blatt (Scapula). Als Gegenstück zu die- sem Knochen könnten wir mis als Miniatur-Copie die Scapula des Myrmecophaga jubata nennen, welchem es mehr wie dem irgend eines andern Thieres gleicht. In Beiden ist der Knochen eben so hoch wie breit, und beide haben eine deutliche Oeffnung statt eines Einschnitts in der Nähe des vordem und untern Winkels ; allein sie weichen ab : in der verhältnis- mässigen Lage des obern und hintern Winkels, und in der verliältnissmässigen Länge der verschiedenen Ränder so wie in der verliältnissmässigen Länge des Acromions. Der hintere Rand ist fast rechtlinig in diesem Falle und gebogen im Ameisenfresser. Das Acromion ist fast in einer Linie mit dem vordem Rande der Gelenk-Vertiefung, in dem frühem , wo hingegen im leztern dieser Fortsatz unten, und vor (he- sem Rande hervorragt. In beiden ragt der Schulterbein- Fortsatz merklich über den Rabenfortsatz (coracoid process) hervor , mit dem es in keiner Verbindung steht. Die Gelenk- Vertiefung ist eine Ellipse, fast zwei- mal so lang wie breit. Es ist höchst wahrscheinlich , dass das neue Thier , wie der Orycteropus , kein Schlüsselbein besass, in welcher Hinsicht sie vom
127
Megatherium, dem kleinen Ameisenfresser und dem Faullhiere ahweichen. ( Siehe Messungs-Tabelle, wel- che mit dem Schulterblatt des Orycteropus vergli- chen werden können. Anim. foss. Taf. 9. lig. 6 — Band Y. Taf. 1. 3 Ausg. ).
7. Ein Zwischen-Hand-Knochen , welcher wahr- scheinlich zu demselben Thiere gehört, von welchem wir den Schulter-Bein-Knochen ( humerus ) besitzen, wurde von Herrn Cooper von Big-bene-lick erhallen, von welchem wir Herrn Dekay einen Abguss verdan- ken. Er ist vergleichungsmässig kürzer und dicker wie der Metacarpal-Knochen des Zeigefingers des Me- galonyx Jeffersonii, welchem es im Allgemeinen gleicht; er weicht auch in der diagonal oder schrägen Lage der Gelenklläche seines unteren Kopfes ab , so wie in der mächtigeren Grösse seiner Vorsprünge. Nach den Merkzeichene auf dessen obern oder Carpal Ende muss er zum rechten Yorderfusse , und folg- lich zum Skelette eines weit grösseren und mäch- tigeren Thieres als des M. Jelfersonii gehört haben.
8. Rippen. Die erste Rippe der linken Seile ist am untern Ende abgebrochen ; ausgezeichnet ist sie durch die ausserordentliche Breite des obern Endes; die Grösse und Nähe der zwei Gelenkflächen, und die liefen Furchen für die Anlage der Muskeln. Die lezte Rippe ist vollkommen erhalten, sie ist verhältnissmäs- sig mit ihrer Länge viel dicker wie die des Rhinoce- ros, das obere Ende ist eine kurze Strecke fur die Zwischen — Rippen Adern auf dem vordem und hinlern Rande gefurcht: — das freie Ende ist schmal, es scheint
128
eine der vordem falschen Rippen von der linken Seite zu sein. (Yid. Messungs — Tab.)
9. Wirbelknochen (Vertebrae). Diese bestehen aus 4 Rücken-und einem Lendenwirbel. Im Allgemeinen gleichen sie denen des Megatherium ; aber der Dornfortsalz ist nicht so lang; alle Fortsätze haben ihre Epiphysen verloren. Der Lenden - Wirbel ist grösser und schwerer wie gewöhnlich. Die Körper aller haben ein oder 2 grosse Löcher, die von der Basis nach dem Rückenmarkskanale gehen. (Vid. Tab. der Messungen.)
10. Schenkelbein (femur). Eine Epiphyse, die den untern Kopf umgibt, ist der einzige erhaltene Theil dieses Knochens; dieses ist jedoch sehr wichtig, da es mis in den Stand setzt, das Knie-Gelenk zu bestim- men , welches in diesem Thiere einen ausgezeichne- ten Charakter hat. Wenn man in Erwägung bringt, dass die ganze Ordnung der Edentata so wie die der Mono- tremata durch ihre abnormale physicalische Entwick- lungen charakterisit sind, so erscheint die besondere Struetur in diesem neuen fossilen Thiere weniger auffallend.
Der innere Gelenkkopf ist sehr viel grösser und ragt nach unten zu mehr hervor, als gewöhnlich, wo er in eine ziemlich tiefe Höhlung des Schienbeins hinein- passt. Der äussere Gelenkkopf ist kleiner und stellt einen Theil einer llachen Sphäre vor, dessen längster Durchmesser in der vordem hintern Richtung ist ; die gedrückte Fläche sieht schräg nach innen, gegen den innem Condylus, von welchem es fast zwei Zoll entfernt ist. Die Drehfläche für die Anlage der Patelle ist gross.
129
und stark ausgesprochen, obgleich nicht lief. Dieser Theil gehörte dem Schenkelbein der rechten Seite. — Yid. Messungs-Tabelle.
11. Schienbein (Tibia). Dieser Knochen ist gut erhallen, bis auf dessen imtern Kopf, dem die Epiphyse fehlt. Die Vertiefung in dem oberen Kopfe zur Aufnahme des in- nern Gelenkkopfes ist keinesweges bemerkenswert!!, es sei denn ihrer imgewöhnlichen Tiefe wegen, sie würde ausgedehnte Bewegungen zulassen, ohne dass Verenkung statt finden könnte. Die mitteliste , die den Kopf tlieilt, erlreckt sich nicht über die Ober- fläche: die Gelenckfläche ist convex, und auf dem äus- sern Rande, statt der gewöhnlichen Vertiefung zur Aufnahme des äussern Gelenkkopfes befindet sich daselbst ein Abschnitt einer flachen Sphäre nach oben ragend , fast gleich mit dem mittleren Rande , und einigermassen von andern Theilen der Gelenkfläche getrennt, indem hiedurch ein ansehnlicher Theil der vordem und äussern Oberflächen unregelmässig er- scheint, nibht mit Knorpel bedeckt ist und Spuren von Selmen-Ansätzen zeigend. Diese Sphäre ist elw'as mehr vertieft, wie der äussere Gelenkkopf, auf dem sie sich bewegt, und ragt noch hervor. Die äussere und die eigentlich hintere seitliche Fläche dieser Sphäre ist rauh , hat das Ansehen eines Honigwaben, augen- scheinlich bestimmt, für die Anlage des oberen Kop- fes des Wadenbeins (fibula) durch Verknöcherung (anchylosis), welches in einer beinah hinteren, sowohl wie äusserliclien Richtung gegen das Schienbein geses- sen haben muss. Der Körper der Tibia ist vorn gleich und gedrückt, nach und nach sich verschmä- N' 111. 1847. 9
130
lernd, und gegen die Mitte zusammengedrückt, am un- teren Tlieile sich aber wieder ausdehnend : nach hinten zeigt der Knochen-Körper eine breite Leiste , die ein ansehnliches Hervorragen des obern Theils ver- ursacht, und in einer geraden Linie von der Rundung in der Mitte des Knochens hinunterlauft oder ver- schwindet, ehe dieselbe die Mitte der Tibia erreicht. —
12. Ein anderer Gelenkansatz — der an dem untern Tlieile eines Schienbeins ( tibia ) befestigt gewesen zu sein scheint, isl gleichfalls vorhanden ; doch ist er verschieden von irgend einem Knochen, den ich zu beobachten Gelegenheit gehabt. Er zeigt eine grosse Gelenkfläche, noch mit dunkelgefärblem Knorpel be- deckt; auch befindet sich daselbst ein kurzer innerer Hammerartiger Fortsatz vornen von der Gelenklläche durch eine bedeutende Vertiefung für den Durch- gang einer starken Sehne getrennt , sowie 2 andere Furchen, die seitlich oder vielmehr nach hinten gelegen sind; auch ist dort eine kleine Gelenklläche, die vom äussern Rande schräge nach oben und auswärts ragt; der Knochen ist vorne convex und hinten concav. Er scheint zu gross zu sein, um einen Tlieil des so eben beschriebenen Schienbeins gebildet zu haben.
13. Das Fersenbein (Os Calcis) lässt sich im Allge- meinen mit dem des Bradypus Iridaclylus vergleichen, ist aber verhällnissmässig kürzer , wie es die Mes- sungs-Tabelle zeigt; es bietet drei Gelenkllächen dar zur Befestigung an den Sprunghein-Knoclien (astraga- lus); der untere R.and isl concav, der obere, wahr- scheinlich eine schräge Fläche (da dieser Theil zer-
131
brochen ist) das hintere und untere Ende ist nach innen gerichtet.
14. Der untere Kinnbacken — Knochen ( maxilla ) eines Baren in der «Tennessee» Höhle gefunden, wird hier mit angeführt, da derselbe Merkmale einer fast gleichen Alterlhümlichkeit mit den Knochen des Mega- lonyx an sich hat und scheint dem gemeinen schwarzen Bären (Ursus americanus) angehört zu haben.
Unser Thier, dessen Zähne denen des Faulthier gleichen, zeigt in den übrigen Theilen des Skelettes eine sonderbare Verbindung von Kennzeichen , mit denen des Ameisenfressers , Armadill’s und Oryc- teropus.
An Grösse übertriflt das ausgewachsene Thier die- ser Gattung den Megalonyx JefFersonii, das ungefähr V3 kleiner ist wie das Megatherium. Er besitzt Eigen- heiten des organischen Baues, welche selbiges durch- aus als eine besondere Art auszeichnen ; ja eine genaue Untersuchung der Zähne, und des Knie-Ge- lenks machen es, wenn wir voraussetzen, dass das- zulezt benannte Charakteristische ihm allein eigen- thümlich ist, in der That nicht unwahrscheinlich, falls man später ein ganzes Gerippe entdecken sollte, dass es sogar einen vollkommenen Gattungs-Unterschied ver- dient; in welchem Falle , entweder Aulaxodon , oder Pleurodon kein unpassender Name wäre; sich auf die gefurchte Form der innern Struktur des Zahns bezie- hend, ist Herrn Desmarest’s Haupt — Character dieser Gattung, « Cylindrische Backen-Zähne » unpassend.
Der fossile Schulter-Knochen ( humerus ) bei Big- bone-lick ausgegraben, und der einem ausgewach-
9*
132
senen Individuum unserer Gattung anzugehören scheint, ist 19 Zoll lang; und derselbe Knochen des Megathe- riums ist 26 */l0 Zoll; die Höhe des ganzen Skeletts des leztern ist nach Cuvier 7 Fuss 4 s/10 Zoll, welches dem neuen Thiere eine ungefähre Höhe von 5 Fuss, ähnliche Proportionen voraussetzend — geben würde. Die Speiche (Radius) des neuen Thieres ( Theil des jungen Skeletts in der Tennessee Höhle gefunden, ist ungefähr */e weniger wie der des M. JeOersonii, und das Individuum, dem es gehört , mag ungefähr die Grösse eines gewöhnlichen Ochsen gehabt haben, — obieich es nur 3/4 seiner Grösse erlangt; wenn man sich nach den У ergleichungen richten kann, die zwi- schen der Grösse des Schulter-Knochen (Os humeri) und dem Zwischenhaud - Knochen (metacarpal) des fossilen Thieres bei Big-bone-lick gefunden, und de- nen von der Tennessee Höhle angestellt worden.
Man muss den Gesetzen der Yergleichung solcher Thiere, die zu gleicher Zeit vorhanden gewesen, sobald man dieselben auf ihre relative Verhältnisse anwen- det , keine zu grosse Ausdehnung geben , da diese Verhältnisse nach dem Alter und andern Umständen verschieden sind. Die Beine z. B. des Füllen sind vergleichmässig viel länger wie die des Pferdes; und schlössen wir nach der besondern Grösse des iunern Gelenkkopfes des Schulter-Bein Kn. (Os humeri) des Orycleropus , dass die Klauen dieses Thieres gleich andern dieser Ordnung entwickelt seien , so wäre unser Scliluss falsch. Ferner sind die Knochen des Vorder-Arras des neuen Megalonyx (ein junges Exemplar) wirklich kleiner als die des M. Jeffersonii, und dennoch
133
sind die Klauen des Erstem durchaus grösser und stärker. Und wirklich , wie Cuvier bemerkt, gibt es Ausnahmen von allen allgemeinen Gesetzen der Vergleichung, die dieser so herrlich mit tiefster Um- sicht entwickelt hat. So stellen sich dem allgemeien Ge- setze nach: « dass wiederkauende Thiere mit schar- fen Hundszähnen, keine Hörner haben» die Beispiele entgegen, die wir in dem Cervus moschatus, und in der Unter-Gattung Rusa finden.
Kiefer, Zahne, Schlüsselbeine des megalonyx laquea- tus.
Den Wunsch hegend, die fossilen Knochen, Herrn Graves in New Jorck gehörend, zu untersuchen, be- suchte ich jene Stadt mit meinem Freunde Herrn Norris. Unter andern fand ich einen Knochen, den ich früher nicht gesehen, und den ersten der Art der von diesem Thiere bekannt geworden. Ich halte es für das Schüsselbein des von mir früher beschriebenen Megalonyx laqueatus, da Fragmente dieses Theils vom Gei'ippe dieser Gattung zu gleicher Zeit an demselben Orte gefunden wurden. Das Individuum, von welchem die jezt beschriebenen Ueberreste herrühren, waren älter und grösser , als jenes in der Bigbone Höhle enldêckte.
Das Schlüsselbein gehörte zur linken Seite, ist lang gedrückt und schçial, und gebogen wie ungefähr das menschliche Schlüsselbein. Das Brustbein-Ende ist verdickt und hemisphärisch, wo es die Gelenklläche bildet. Das Schulterblaltende ist zusammengedrückt,
und an der innerlichen oder untern Fläche mit star- ken Vorsprüngen für die Anlage der Ligament з ver- sehen. Die vordere oder obere Ansicht des Brustbein- Endes ist mit einer Furche Für Blutgefässe versehen. Die Länge des Schlüsselbeins ist 18 Zoll, im grössten Unfange 4 Zoll ; die Breite 1 c/10 Zoll, die grösste Dicke 1 Zoll.
Das Bruchstück, das ich nim zu beschreiben im Be- griffe bin, ist ein Theil des rechten Unter-Kiefers des Megalonyx , 4 Backen -Zähne enthaltend. Drei der Kronen dieser Zähne sind vollkommen erhalten. Die der vordem ist unvollkommen. Diese Zähne weichen merklich von einander in Gestalt ah , und nehmen von vorn an Grösse zu, indem der 4te hintere Zahn doppelte Grösse des ersten hat , und seitlich mehr zusammengedrückt ist ; auch ist er vertical concav dem äussern Anscheine nach , und vertical convex im Innern. Die innere Oberfläche ist stark gereift , und hat eine tiefe Längenfurche, der äussern Fläche entsprechend, in welcher Hinsicht er vom Zahne des M. laqueatus abweicht , den ich früher beschrieb, dessen äussei'e Ansicht gleichförmig ist, welchem es aber in allen andern Hinsichten genau ähnlich ist. Ich vermuthe daher, dass dieser leztere dem Oberkiefer angehörle. Die 3 vordem Backen-Zähne weichen an Gestalt und Kennzeichen von diesen ab. Sie sind vertical gereift auf ihren innern und hintern Flächen. Ein transversal Durchschnitt zeigt einen unregelmässigen Würfel. Die Länge der Krone des hintern Backen- Zahns ist ö/10 und 7/10 eines Zolles. Die Länge dieses Bruchstücks des Kiefers ist 8V10 Zoll — che Höhe 36/10-
135
Die Länge des Raumes, die von den Zahn-Höhlungen eingenommen wird, ist 58/I0- Die Krone des Zahns hat keine Vorsprünge, aber gleicht der des Faulthiers. Die Wurzeln sind hohl.
Es helin det sich auch in der Sammlung des Herrn Graves ein vollständig erhaltenes Schienbein ( tibia ) vom rechten Bein. Die Flächen-Sphäre, auf welcher die äussern Fortsätze des Schenkelheins (femur) sich bewegten, ist etwas mehr verlieft als in dem von der « Grossen Knochen Höhle ». Andere Merkmale und besondere Ementhümlichkeiten sind in diesen Kno-
О
eben sichtbar , die im Megalonyx der grössten Kno- chen Höhle nicht Vorkommen , aber diese rühren wahrscheinlich vom Unterschiede im Alter des lndi- viduum’s her.
Von den Ueberresten des Mastodon in dieser Samm- lung berühre ich blos den zusammengesetzten Schä- del eines noch nicht ganz ausgewachsenen Thieres, das fast ganz gut erhallen zu sein scheint. Die Stoss- Zähne sind von ungewöhnlicher Länge, und befinden sich eine sehr bedeutende Vertiefung gerade nach vornen und unterhalb der Oeffnung für die vordem Naselöcher für die Anlage oder Ursprung der grossen Muskeln, die den Rüssel bewegten. Dieser Schädel scheint nicht besonders von dem in Peaks Museum New. Yorck abzuweichen, welcher Veranlassung zu ei- ner übereilten vorgeschlagenen Benennung einer neuen Gattung gab: unter dem Namen Tetracaulodon oder «4 Stoss Zähne habend» — eine Benennung, die mit mehr liecht andern Thieren beigelegt werden könnte, wie
ш
z. В., dem wilden Eber, clem Hippopotamus und vielen andern vier bissigen Tbieren, die 4 Stoss-Zahne haben.
OS ILIUM DES MEGALONYX
von der «Grossen Knochen» Höhle, Weisse Graf- schaft, Tennesee.
Unter den verschiedenen Theilen des Gerippes des Megalonyx, die kürzlich im obenbenannten Fund- Orte entdeckt worden sind , befindet sich nur ein Knochen dieses ausgestorbenen Thieres, bis jezt un- beschrieben, nämlich das Darmbein (Os Ilium).
Eine Bemerkung bleibt uns zu machen , als ein sonderbar unterscheidendes Merkmal, die Gelenkpfa- ne ( acetabulum ) belreflend. Diese ist in 3 deutliche Gelenkfacetten getheilt — durch eine tiefe kreuzförmige Grube, deren obere Fläche (facet) fast die doppelte Grösse der 2 niedern hat. Diese liefen und stark be- zeiclmeten Gruben zeigen die frühere Anlage der ungemein starken runden Ligamenten an.
Die Bemei'kungen, die Dr. Troost über die Localilät dieser Fossilen liefert, macht es ganz wahrscheinlich, dass alle die Knochen dieses Thieres bis jezt als in der weissen Höhle Kenimte vorkommend wirklich Reliquien von der grossen Höhle ( Bigbone Cave ) Tennessee sind.
MESSUNGSTAFEL.
Grosse KIaüe.
Länge der grössten Klaue. Zoll.
6. 8.
Höhe 3. 4.
Länge der Gelenkfläche, längst des Bogens der
Wölbung 1. 6.
Breite derselben. . . 1. 6.
|
Kleine |
Klaoe. |
|
|
Länge. . |
. , . 6. |
0. |
|
Höhe. . . . |
||
|
Länge der Gelenkfläche |
||
|
längst des |
Bogens der |
|
|
Wölbung. |
. . . 1. |
1. |
|
Breite. . • , |
||
|
Radios ( |
’ Speiche ). |
|
|
Länge ohne |
das untere |
|
|
Ende. . |
... 12. |
6. |
|
Grösste Breite. . . . 3. |
1. |
|
|
Dicke. |
Molar { Backen ) Zaun.
Länge des Bruchstücks. 2. 3.
Antero-posterior Durchmes- ser 1. 4.
Transversal-Durchmesser. 0. 8.
HüMERüS.
von Big-bone-lick.
Länge 19. 0.
Grösster Durchmesser des
Körpers 3. 0.
» des oberen Endes. 5. 5.
Breite des untern Endes 9 l.
Längendurchmesser der OefF- nung des innern Fort- satzes 2. 0.
Kurzer oder transversal Durch- messer 1. 0.
Durchmesser der obern Ge- lenkfläche 4. 0.
Länge der Gelenkfläche des untern Endes. . . 6. 0.
Entfernung des Endes oder
138
innern Fortsatzes vom Mittelpunkte des Kör- pers 6. 0
Humerus (Schulterbein K. ) von der Tennessee Höhle ohne Ansätze.
Länge 12. 8.
Durchmesser des Kör- pers 2. 0.
Metacarpal-Knochen. von Big-bone-lick.
Länge 5. 0.
Längen - Durchmesser des vordem Endes. . . 2. 5.
Kurzer Durchmesser. . 1. 5.
Scapula ( Schulterblatt Kn. ).
Länge des Rückgrath-Ran- des , der nicht seiner Krümmung folgt. Cca. 13. 0.
Hintere Rand.' . . . 9. 0.
Vordere Rand. ... 9. 0.
Höhe der Scapula vom Mit- telpunkte des Rückgrath- randes bis zur Gclpnk-
llöhlung Cca. ... 110.
Länge der Gelenk - Höh- lung 3. 5
Transversal Durchmesser. 2. 0.
Höhe des Rückgrath-Fort-
satzes 3. 0.
Länge des Acromial-Foit-
satzes 3. 0.
Breite 1. 5
Rippe.
Breite des Endes der ersten .
Rippe 3. 8.
и der Gelenkfläche. 2. 3. Länge der falschen Rippe längs der Krümmung. 29. 0. Breite 1. 5.
Vertebræ (Wirbel).
Höhe des Rücken-Wirbels vom untern Theile des Körpers bis zur Spitze des Spinal - Fortsatzes 7. 0. Durchmesser des Körpers. 2. 5. « des Rückgrath-Ka-
nals. 2. 0.
Femur ( Schenkelbein Kn.). Grösste Breite des untern
Endes 8 6.
Durchmesser der innern
Fortsätze 3. 0,
« äussern. ... 20.
Breite des Radfläche (ro-
tuline ) 3. 3.
Tibia (Schienbein). Ungefähre Länge. . . 10. 0.
139
Transversal - Durchmesser des obern Endes. . . 6. 4.
Vorderer und hinterer Durch- messer des äusscrn Fort- * satzes 5. 0.
Transversal - Durchmesser der Mitte des Knochens. 2. 7.
Vorderer hinterer Durch- messer 1.7.
Tibial Epipuvsis (Schienbein- ansätze).
Transversal-Durchmesser. 5. 3 Vorderer und hinterer Durch- messer 2. 7.
Os Calcis (Fersen-Bein).
Länge 5. 5.
Höhe der Gelenkflächen. 4. 0. Breite derselben. . . 3. 3.
Höhe des Knochen-Körpers. 3. 0.
VIERTER
BEITRAG
ZUR
11©1M§1®S33
RUSSLANDS
VON
B. A. Gimmerthal.
^
Fam. TIPULARIAE.
Culex lateralis Mgrl.
Bullet. 1845. p. 290. 5.
Auch am Caucasus von H. Dr. Kolenati milgetheilt.
66.) Chironomus SELLATUS.
Meig. FI 255. 1 10. Ablhl. B. a.
Ein $ aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht gehibt. Es stimmt mit Meigens Heschreibung des 6 völlig über ein. Taster und Fühler sind schwarz.
67.) Chir. AISISULIPES.
Meig. I. 42. 51. FI. 244.
141
An den vor mir habenden aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht erhaltenen $ sind alle Schenkel an der Basis gelb, der Bauch , wahrscheinlich nur nach dem Tode, mehr bräunlich, alles Uebrige, wie in Meigens Be- schreibung.
68.) Chir. albolineatus.
Meig. /. 39. 40.
Ein 5, das ich aus Curland von Pstr. Kawall zur An- sicht hatte, stimmte ganz mit Meigens Beschreibung überein, bis auf die Schwinger, welche an diesem Exem- plare ganz weiss waren, da sie nach Meigen einen braunen Knopf haben sollen.
Chir. viridulus Lin.
Bullet. 1845. p. 307. n. 14.
Auch um Charkow von H. v. Motschulsky gefunden. Chir. minimus Mgrl.
Meißen. I. 47. 61.
Das Ô in der Umgegend von Riga gefangen ; das $ aus Kiew von H. Hochhuth und Petersburg von H. Capit, v- Manderstjerna erhalten.
Chir. byssinus Sehr.
Bullet. 1845. 325. 56.
Auch um St- Petersburg v. H. Capit, v. Manderstjerna und um Kiew von H. Hochhuth mitgetheilt erhallen.
Chir. picipes Meig.
Bullet. 1845. p. 325. p. 56.
Das $ vorigen Sommer auch um Riga gefangen.
142
Chir. tibialis Meig.
Bullet. 1845. p. 314.
Ein ç, das ich aus Curland von Pstr. Kawall zur An- sicht erhielt, gehört ohne Zweifel dieser Art an. Meigen hat nur das Ô und auch nur sehr ungenügend beschrie- ben.
Weibchen: Kopf, Fühler, Taster und Mittelleib schwarz, lezterer an den Seiten und Schultern nebst Halskragen rostgelb; unter der Fühlerwurzel ein glänzend schwar- zer länglicher Fleck. Schildchen und Hinterrücken sain- metschwarz. Hinterleib schwarz , wenig glänzend mit weisslichen Einschnitten am Hinterrande der Segmen- te. Flügel glashell mit schwarzen Punkten auf der Mit- te. Schüppchen blass, Beine schwarz, Schenkel an der Basis rostgelb ; alle Schienen mit breitem weissem Ringe. Länge 1 */4/y/.
Chir. bicinctus Mgrle.
Bullet. 1845. p. 314. 19.
H. V. Motschulsky fand diese Art auch um Charkow.
Chir. sylvestris Fb.
Bullet. 1845. p. 316. 32.
Das $ auch aus Kiew von H. Hochhuth erhalten.
G9.) Chironmus Waldheimii n. sp.
Viridis ; thorace vitiis tribus ferrugineis ; abdomine viridi, maculis dorsalibus fuscis ; pedibus flavo-viridi- bus, tarsis fuscescentibus ; alis puncto nigro notatis.
Programm z. 50 jctlir. Dr. Jub. Riga 1847.
Aus Kiew von H. Hochhuth erhalten.
143
70.) Chir. virens n. sp.
Thorax, tribus villis rufis ; abdomine viridi, palpis antennarum articulis duobus ultimis fuscis ; alis pu- bescentibus. Long. Va'".
Sie hat grosse Aehnlichkeit mit viridana Macq. ist aber kleiner und die behaarten Flügel unterscheiden sie hin- reichend von jener.
Weibchen : Kopf und Mittelleib weisslich , Rückenschild mit drei rothgelben Striemen. Stirn , Taster und die beiden Endglieder der Fühler braun. Hinterleib apfel- grün. Hüften rothgelb, Beine blassgelb, ziemlich dicht behaart, an der äussersten Spitze der Schienen ein brauner Punkt. Schwinger weiss. Flügel etwas bräun- lich, deutlich behaart.
Zwei $ aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht ge- habt.
14.) Tanypus FESTIVUS.
M eigen V II. 14. 32.
Das $ aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht ge- habt.
7.) Ceratopogoii femoratus Fb.
Meißen I. 83. 37 — (Chironomiis Fb. 5. Anti. 45. 35.).
Das $ aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
8.) Cer. barbipes n. sp.
Ater-liolosericeus ; antennis apice albo-micantibus ; alis albis, nervis marginalibus fuscis ; pedibus posti- cis barbatis. Long. V“ .
Corresp. Blatt v. N. V. z. R. I. Jahrg. S. 102.
Das $ aus Curland v. Pstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
144
9.) Ceratop. flavipes n. sp.
Nigra nilida , pedibus anticis et intermediis flavis geniculus fuscis, posterioribus piceis , tarsis omnibus flavis ; alis albis. Long. 5/4///.
Kopf, Mittel- und Hinterleib glänzend schwarz. Taster pechbraun mit weisser Spitze. Fühler schwarzbraun , Haarbüschel an der Spitze weiss. Vorder- und Mittel- beine gelb, Hüften und Gelenke braun ; Hinterbeine pechbraun, Schenkel unten stachlich, an der Basis gel- blich. Schwinger rein weiss, Flügel weisslich mit blas- sen Adern.
Zwei $ aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht ge- habt.
8. ) CeCIDOMYIA PRATORUM.
Meigen VII. 21. 29.
Beide Geschlechter auch am Caucasus , v. Dr. Kolenali mitgetheilt.
9. ) Cec. salicina Degeer.
( Tipula Deg. VI. 155. 27. Tf. 26. fg. 1—7.) ( Cecido-
myia Meig. I. 100. b. ).
Meigen führt diese Art in den Zusätzen а. а. О nur na- mentlich an , ohne sie gekannt zu haben , auch im 6 und 7 Bande seines Werkes erfolgt keine weitere Erwäh- nung derselben. Auf zwei vor mir habende $, die H. Pastor Kawall aus den Gallen der Weide erzog und mir zur Ansicht mittheilte, passt Degeer’s Beschreibung so ziemlich, und ich trage kein Bedenken, sie für diese Art anzunehmen, sie gehört in Meigens 2te Abtheil, mit gefranzteu Flügeln.
Kopf schwarzbraun. Fühler solang als Kopf und Mittelleib,
145
braun , die Glieder kugelig , dicht aneinander ge_ reiht. Mittelleib braungelb behaart mit drei deutlichen schwarzen Striemen. Halskragen zu beiden Seiten weiss- lich. Brustseiten und Brust schwarz, unterhalb der Flü- gelwurzel ein grosser gelblich weisser Fleck. Schildchen gelbbraun. Hinterleib fleischroth, die Legeröhre blass. Hüften schwarz, an der Basis mit silberweiss schillern- dem Punkte. Schenkel und Schienen blassgelb, Füsse braun. Schwinger weiss. Flügel graulich, dicht behaart und gefranzt. Länge 1*/,у//-
5.) PSYCHOTA CANESCENS.
Meißen 1. 1 OG. 5.
Aus Curland von H. Pastor Kawall mitgetheilt.
33.) LlMNOBIA STIGMATICA.
Meigen VI. 278. 77. Ahth. N. Limnophila Macqu.
Ob die Taster mit denen der Gattung Glochina überein- stimmen, habe ich an dem einzigen um Dorpat gefan- genen Exemplare eben so wenig untersuchen können.
Limnobia pictipennis Meig.
Bullet. 1846. S. 20. 2.
Auch um Charkow von H. v. Motschulsky zur Ansicht ge- habt.
Lim. xanthoptera Meig.
Bullet. 1846. Hft. 3. S. 27. 24.
Auch das ç> aus der Gegend von Dorpat erhalten.
34.) Limnobia nigrirostris n. sp.
Ferruginea ; iborace villis tribus nigro-fuscis ; alis üavicantibus. ç. Lg. 4'".
J\° III. 1847.
10
146
Corresp. B!att. d. N. V. I. Jahrg. S. 102. 2.
Aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
35.) Lim. viridipenists n. sp.
Thorace nigro-nitide quove litore linea llava ; ab- domine fusco ; alis fusco-viridibus. Long. 3'".
Meigen Ablh. К. ( Limnophila Macqu.J.
Kopf schwarz, wenig grau schillernd, Taster und Fühler bräunlich , das erste Glied der lezteren dunkelbraun. Mittelleib glänzend schwarz, zu beiden Seiten geht von der Flügelwurzel bis zum Halskragen eine schwefelgel- be Linie, die sich um den Halskragen herumzieht, da- selbst aber in Rostgelb übergeht. Hinterleib am trock- nen Exemplare röthlicli dunkelbraun , wahrscheinlich im Leben heller. Hüften und Beine braunroth. Schwin- ger gelb mit braunem au der Basis gelbem Stiele. Flügel bräunlich, lebhaft seidengrün irisirend. Länge des j stark 3//y.
Zwei Ç aus Curland von Pastr. Kawali zur Ansicht ge- habt.
6.) Ctenophora FESTIVA.
Meigen I. 162. 7.
Ein ç, das H. Gymnasiallehrer Ilochhuth um Kiew fing und mir mittheilte, weicht etwas von Meigens Be- schreibung ab, daher gebe ich eine genaue Beschreibung des vor mir habenden Exemplar’s.
Kopf ganz schwarz, durchaus nichts Gelbes an sich ha- bend. Taster rostgelb, das 3te Glied an der Spitze und das 4te ganz braun. Die beiden ersten Glieder der Füh- ler schwarzbraun, die Geissei rostgclb ; die Glieder wie bei flaveolata geformt, Halskragcn oben rostgclb. Mittel- leib glänzend schwarz, zu beiden Seiten vor der Flü- gelwurzel ein breiter rostgelber Läugsstreif, hinter der
147
Flügelwurzel ein ähnlich gefärbter Fleck. Schildcheu und Hinterrücken schwarz, zu beiden Seiten des erstern eine schmale nach der Flügelwurzel zugehende gelbe Linie- Hinterleib schwarz, erster Leibring an der Basis oben mit gelber Binde ; auf der Mitte des 2ten eine schmale auf dem Rücken unterbrochene und am Hin- terrande eine ähnliche den Seitenrand nich erreichen- de gelbe Binde, der 3»e Leibring schwarz, nur am Hin- terrande eine etwas undeutlich gelbe Binde, auf dem 4ten eine breite '/, des Segmentes einnehmende, auf dem 5ten eine gleichsam nur aus zwei Seitenflecken bestehen- de rostgelbe Binde, am 6ten und 7ten zeigt sich am Hinter- rande znr Seite der Anfang einer schmalen gelben Binr de. Das 8t0 Segment und das After sind schwarz, After- spitze aber rostgelb. Bauch schwarz , die Mittelbinde des 2ten Segments ist auch da sichtbar, der 4te und 5,? Abschuitt rostgelb gerandet. Hüften glänzend schwarz, Schenkel und Schienen rostgelb ; Hinterschenkel vor der Spitze und die Schienen zunächst der Wurzel mit braunen Bändchen, die Schienen der Vorderbeine oben auf, die mittleren an der Spitze bräunlich; erstes Fuss- glied an allen Füssen braunroth, die übrigen schwarz- braun. Schwinger rostgelb. Flügel bräunlich am Vorder- randc bis fast zur Mitte der Flügelbreite rostgelb, vom Randmal geht eine dunkelbraune Halbbinde nach dem Innenrande. Länge: 1 1//;.
Ungeachtet dieser Abweichungen, ist es doch wohl rçu,r eine Varietät.
33.) TlPULA LACTIPENNIS Lind.
Bullet. 1846. Hft. 3. S. 227. — Programm zum 50 jähr. DT, Jub. Riga 1847.
Beide Geschlechter bei Mitau vom Oberlehrer Lindemann • zuerst entdeckt, später von mir in der Umgegend von Riga gefangen und auch aus Kiew von II. Hochhuth erhalten.
10
148
Tip. plumbea Fb.
Bullet. 1846. Hft. 3. S. 43. 23.
Auf die beiden <5, die ich aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht erhielt, passt Fabricius Diagnose ganz gut.
Kopf, Rüssel und Mittelleib bläulich aschgrau ohne alle Zeichnung. Taster und Fühler schwarzbraun. Hinterleib obenauf etwas dunkler bläulich grau, unten am Bauche heller, Hinterrand der Segmente fein weisslich geran- det, so auch die Basis des lten Segments. Beine dunkel- braun, Hüften hell aschgrau, Wurzel der Schenkel rost- gelb. Schwinger schwarzbraun, Flügel nur wenig graulich, mehr glasartig mit schwarzbraunen Adern , der Raum zwischen dem Rand- und ersten Längsnerve so wie das Randmal ziegelbraun. Stark 4//x.
34.) Tip. fuliginosa m.
Bullet. 1834. S. I 12. S. 129.
Ptychoptera scutellaris Il/fgg.
Bullet. 1846. Hft. 3. S. 49. 2.
Beide Geschlechter auch aus Kiew von H. llochhuth er- halten.
Glänzend schwarz, Kopf, Mittelleib- und Hinterrücken et- was in’s dunkel Stahlblaue schillernd. Rüssel und Taster rostgelb, leztes Glied braun. Brustseiten seidenartig grau. Schildchen gelb Hinterleib glänzend schwarz, Afterzange des 6 an der Spitze, des § ganz rostgelb. Hüften und Beine rostgelb, Spitze der Schenkel und Schienen und alle Füsse schwarzbraun. Schwinger gelb. Flügel gl asliell mit dunkelbraunen Adern ; der obere Quernerv und da, wo die erste Gabelader vom ersten Längsnerven ausgeht, blass bräunlich angelaufen, auch da wo sich der erste Längsnerv mündet, etwas bräunlich.
149
Zwischen ihm und dem Randnerv ist der Raum i ostgelb. Länge Ô. 34//". $• 4//y.
3.) Dixa nebulosa.
Meigen VI. 293. 5.
Das 5 aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
Platyura fasciata Latr.
Bullet. 1846. Hft. 3. S. 54. 3.
Das 6, welches ich auch aus Curland von H. Pastr. Kawall zur Ansicht erhielt, ist dem ç vollkommen ähnlich.
5.) Plat, ochracea.
Meißen I. 240. 17. VI. 295. Abth. B.
Glänzend rostgelb. Mittel- und Hinterleib einzeln mit schwarzen Häärchen besetzt. Fühler und Punctaugen dun- kelbraun, das 1 und 2te und die Wurzeides 3t<OT Glie- des der erstem hell rostgelb. Taster rostgelb aus der Mundöffnung vorstehend. Auf dem Thorax eine deutlich braue Strieme, die bis zum Schildchen reicht. Vorder- rand der Hinterleibsegmente obenauf schmal schwarz- braun geringelt. Schwinger und Heine hellgelb, leztere mit braunen Füssen, Flügel etwas graulich, am Vorder- rande gelblich, welches sich gegen die Spitze zu bis un- ter die 3te Längsader erweitert , dicht vor der Spitze ein hellbrauner Fleck, der sich bis über die 5te Längsa- der, doch blässer werdend, herabzieht. $>. 3y//.
Das $ aus der Gegend von Pussen in Curland von Pastor Kawall zur Ansicht gehabt.
5.) Sciophila CINGULATA.
Meißen I. 247. 5. Abth. B.
Die Fühler sind ausser den drei untersten rostgelben Glie- dern hell brä nlich, nicht braun , wenigstens an dem
150
vor mir habenden Exemplare. Die drei Striemen auf dem Thorax sind blass braun. Die Querbinden des Hinter- leibes am Bauche durchscheinend. Alles Uebrigc wie in Meigens Beschreibung.
Das Ô aus der Gegend von Pussen in Curland von Pastr. Kawall zur Ansicht gehabt.
6. ) SciOP. MARGINATA Mgrl.
Meigen 1. 249. S. Abth. B.
An dem vor mir habenden männlichen Exemplare ist der Hinterleib nicht schwarz, sondern braun mit gelben Rändern am Hinterrande der Segmente. Der Bauch schmutzig gelb. Die Flügel am Vorderrande mehr als am Hinterrande getrübt mit dunkelbraunen Adern, vor- züglich die vorderen ; die beiden kleinen Queradern et- was braun angelaufcn, wodurch die kleine Mittelzelle bräunlich ausgefüllt erscheint, alles Uebrige wie in Mei- gens Beschreibung.
Ein 6 aus der Gegend von Pussen in Curland v. Pstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
7. ) SCIOPH. FASCIATA M. Sp.
Thorace pallido, vittis tribus fuscis ; abdomine fer- rugineo, segmentis 2 — 5 fasciis fuscis ; alis hyalinis ; pedibus pallidis, tibiis tarsisque fuscis. Long. 3'".
Programm z. 50. j&hr. DT. Jub. 1847. S. 9.
Das 2 aus Curland von H. Pstr. Kawall zur Ansicht ge- habt.
8. ) SCIOPH. LINEATA П. Sp.
Ferruginea ; thorace vittis tribus fuscis ; abdomine
lineis longitudinalibus tribus fuscis ; alis fuscescenti- bus. Long. 6 3"'.
Meig. Abth. B.
151
Diese kommt der punctata am nächsten, ’unterscheidet sich aber in Folgendem von ihr.
Kopf, Mittel- und Hinterleib rostgelb ; Taster und die beiden ersten Fühlerglieder wie auch die Basis des dritten hellgelb, die übrigen Glieder braun. Unterge- sicht gelb, Stirn und Scheitel bräunlich. Rückenschild mit drei braunen Striemen, die mittelste bis zum Halse reichend durch eine weissschillernde Linie getheilt, die Seitenstriemen mehr zurückgeselzt ; an den Brustseiten unter der Flügelwurzel ein brauner Fleck. Hinterleib an der Basis verengt, mit einer braunen Rücken- und gleichfarbigen an den Einschnitten abgesetzten Seiten- linie, die sich in der Mitte eines jeden Segments ein wenig erweitert. Hüften und Schenkel gelb, Flügel ein wenig bräunlich , die beiden kleinen Queradern, welche die kleine Mittelzelle bilden, dunkelbraun.
Ein S aus der Gegend von Pussen in Curland von Pastr. Kawall zur Ansicht gehabt.
4.) Leja FASCIOLA.
Meigen I. 256. 6.
Nur ein 2 aus Curland von Pstr. Kawall zur Ansicht ge- habt.
23.) Mycetophila NIGRA.
Meigen 1. 270. 23. VI. 297.
Aus Curland von H. Pstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
24.) Mycetop. maculata Macqu.
Buff. I. 103. 19 — Meig. VII. 48. 68.
Um Charkow von H. v. Motschulsky zur Ansicht gehabt.
25.) Mycetop. lineola.
Meigen I. 262. 4.
Ein § wahrscheinlich um Charkow von H. v. Motschulsky zur Ansicht mitgetheilt.
152
26.) Mycetop. leptura.
Meigen VI. 301. 42. Abth. C
Meigen hat nur das 6 beschrieben; — das aus Curland von H. Pstr. Kawall zur Ansicht mitgetheilte $ gleicht dem б in allem, nur dass der Hinterleib, wie gewöhnlich bei den Ç dieser Gattung, mehr zusammengedrückt ist.
18. ) SciARA NEMORALIS.
Meigen I. 287. 27.
Das $ aus der Gegend von Pussen in Curland von H. Pstr. Kavvall zur Ansicht gehabt.
19. ) SciARA CARBONARIA.
Meigen. VI. 306. 3.
Das $ aus Charkow von H. v. Motschulsky zur Ansicht mitgetheilt.
20.) SCIAR. APRILINA.
Meigen I. 285. 22. VI. 306. Abth. B. b.
Zwei $ aus Curland von H. Tstr. Kawall zur Ansicht gehabt.
SCATOPSE NIGRA Mdg.
Bullet. 1846. Hfl. 3. S. 72. n. 2.
Ein aus Curland von H. Pstr. Kawall zur Ansicht erhal- tenes $ war durchaus glänzend schwarz, nur die Bei- ne mehr pechbraun. Der Mittelleib viel länger als breit. Die Hinterschienen schimmern in der Milte etwas roth-* braun. Flügelgeäder genau wie es H. Prof. Löw in der Linnæa, T. I. Tfl. 111. fg. 10. darstellt. Die S. haltera- ta in der Linnæa T. I. S. 339 kann diese nigra nicht sein, da H. Prof. Löw a. a. O. von jener sagt : der Vor- derast der Gabel sei am Stiele abgelösst , dass also die
153
vor der kleinen Querader entspringende Gabelader als einfache Ader zum Flügelrande laufe, welches aber bei nigra nicht der Fall ist, indem der obere Ast mit dem unteren zusammenhängt. Auch aus Charkow von H. v. Motschulsky erhalten.
Scatop. notata Meig.
Bullet. 1846. Hft. 3. 5. 7t. 1.
In der Linnaea Eutom. T. I. S. 327 vereinigt H. Prof Löw die S. punctata mit dieser Art : folglich würde leztere, wegen der geringen Abweichung nur als variet, der S. notata anzunehmen und als eicene Art aus dem
О
Systeme zu streichen sein. Die S. notata erhielt ich auch aus Kiew von H. Hochhuth, auch aus Petersburg von H. Gray. Sie scheint sehr weit verbreitet zu sein.
Scatop. picipes Meig.
Bullet. 1846. Hft. 3. p. 72. 5.
Glänzend schwarz. Rückenschild sehr feinhaarig, an den Seiten vor der Flügelwurzel eine gelbe Linie, die sich gegen die Schulter zu in zwei Aeste theilt , der obere Ast biegt sich in der Mitte längs der Schulter aufwärts und geht bis zum Halse ; der untere aber hakenförmig abwärts nach der Vorderbrust zu, Schildchen, Hinter- rücken und Hinterleib schwarz, nichts auszeichnendes. Beine pechbraun ; an den Hinterschienen ist unter der Hälfte ein helleres doch kaum bemeikbares Bändchen. Flügel glasartig. Adernvertauf wie in der Linuaea Ent. T. I. Tf. 111. lg. 3.
Aus Kiew von II. Hochhuth erhalten .
Var. ß. Wurzel der Schenkel hellbraun.
Um Riga beide Geschlechter gefangen.
Var. J. Die gelbe Linie vor der Flügelwurzel kaum bemerk-
154
bar , die Spitze des herabgehenden Haken nur als kleines Fleckchen sichtbar.
Um Riga gefangen.
Bibio hortulana Lin.
Bullet. 1846. Hft. 3. p. 75. — Linncea Ent. T.l.p. 346 .4.
Auch am Caucasus. Von H. Dr. Kolenati mitgetheilt.
BlB. CLAVIPES Fb.
Bullet. 1846 Hft. 3. p. 77. n. 6. — Linncea Ent. T. I. p. 364. n. 15.
Herr Prof. Löw zieht in der Linnæa Ent. а. a. Or die dorsalis Meig. I. 318. 15. VI. 316. 5., dessgleichen fla- vicollis Meigen I. 318. 16. als variet, zu clavipes. Es wä- re also die dorsalis im Bullet. 1846. Hft. 3 S. 78 9. als eigene Art zu streichen und nur als variet, von cla- vipes anzunehmen.
Die clavipes erhielt ich auch aus St. Petersburg von H. Capt. V. Manderstjerna und H. Gray.
11.) BlB. FEMORALIS.
Meigen F II. 56. 20
Ein Ô, das ich aus Curland von H. Pstr. Hawaii zur An- sicht erhielt, weicht in Folgendem von Meigens Beschrei- bung, wo freilich nur das g beschrieben ist , ab. Alle Schenkel sind an der Wurzelhälfte stark gebräunt ; Schienen rothgelb, kaum an der Spitze etwas braun, an den Füssen nur die drei lezten Glieder braun aber nicht schwarz. Länge V/K,u.
Fam. TABANI1.
1.) Pagonia marginata Fb.
( Fab. S. Anti. 90. 2. Meig. I. 24. 4. )